ติมอร์-เลสเตเดิมพันกับสนามบินและก๊าซ เพื่อวางรากฐานการเข้าร่วมอาเซียน

การเปิดตัวในอาเซียนผลักดันการเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน

หลังเข้าร่วมอาเซียนในฐานะสมาชิกประเทศที่ 11 ติมอร์-เลสเตกำลังเร่งยกระดับโครงสร้างพื้นฐานหลักและวางรากฐานการเติบโต รัฐบาลต้องการเพิ่มเที่ยวบิน ปรับปรุงศักยภาพด้านการบริการและที่พัก และหาทางที่เป็นไปได้ในการสร้างรายได้จากก๊าซนอกชายฝั่ง แนวทางเหล่านี้รองรับความมุ่งหมายที่จะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดอาเซียนในปี 2029 และดึงดูดเงินทุนกับทักษะที่จำเป็นต่อประเทศวัยเยาว์ซึ่งมีประชากรราว 1.4 ล้านคน

โครงการที่เห็นได้ชัดที่สุดอยู่ในเมืองหลวง ท่าอากาศยานนานาชาติประธานาธิบดีนิโกเลา โลบาโตของดิลีจะได้รับการขยายเพื่อรองรับเครื่องบินขนาดใหญ่ขึ้น เปิดให้บริการหลังค่ำ และเพิ่มจำนวนผู้โดยสารต่อปีจากราว 200,000 คนเป็นประมาณ 1 ล้านคน ส่วนบริเวณชายฝั่งทางใต้ แนวระเบียงเศรษฐกิจตาซี มาเนมุ่งเชื่อมโยงโครงการพลังงานกับศูนย์กลางโลจิสติกส์ โดยมีแหล่งก๊าซเกรตเตอร์ซันไรส์เป็นโครงการหลัก แหล่งก๊าซแห่งนี้มีปริมาณสำรองประมาณ 5.1 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต ซึ่งประเทศหวังจะนำขึ้นมาแปรรูปบนฝั่ง เพื่อสร้างงาน พัฒนาทักษะ และต่อยอดอุตสาหกรรมปลายน้ำ

โครงการเหล่านี้มาพร้อมกับแรงกดดันหลายด้าน การคลังภาครัฐยังพึ่งพากองทุนปิโตรเลียม ความต่อเนื่องของนโยบายยังไม่สม่ำเสมอ และบางพื้นที่จำเป็นต้องย้ายชุมชนเพื่อเวนคืนที่ดินสำหรับโครงสร้างพื้นฐานใหม่ ผู้นำมองว่าการผลักดันในขณะนี้เป็นโอกาสยกระดับชีวิตประจำวันและสร้างเศรษฐกิจที่มีฐานกว้างกว่าการพึ่งพาน้ำมันและก๊าซเพียงอย่างเดียว

ยกเครื่องสนามบิน: ขีดความสามารถ ความปลอดภัย และการเชื่อมต่อ

สนามบินหลักของดิลีเตรียมปรับปรุงครั้งใหญ่ โดยจะขยายทางวิ่งจาก 1,850 เมตรเป็น 2,100 เมตร และเพิ่มความกว้างจาก 30 เมตรเป็น 45 เมตร แผนดังกล่าวยังรวมถึงหอบังคับการจราจรทางอากาศแห่งใหม่และอาคารผู้โดยสารสองชั้น ปัจจุบันสนามบินรองรับเที่ยวบินประมาณ 21 เที่ยวต่อสัปดาห์และเปิดให้บริการได้เฉพาะช่วงกลางวัน หลังการปรับปรุง สนามบินจะรองรับเที่ยวบินกลางคืนและตั้งเป้ารองรับผู้โดยสารเกือบ 1 ล้านคนต่อปี คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างในเดือนมกราคมและแล้วเสร็จต้นปี 2028 โดยใช้เงินทุนทั้งจากในประเทศและต่างประเทศ

สำหรับผู้เดินทาง การเปลี่ยนแปลงนี้น่าจะช่วยลดความล่าช้าและเพิ่มทางเลือกเที่ยวบิน ทางวิ่งที่ยาวและกว้างขึ้นเหมาะกับเครื่องบินลำตัวแคบที่ใช้กันทั่วไป เช่น Airbus A320 และ Boeing 737 เครื่องบินเหล่านี้สามารถให้บริการไปยังจุดหมายปลายทางได้มากขึ้นโดยมีข้อจำกัดด้านน้ำหนักน้อยลง ซึ่งช่วยให้สายการบินจัดเที่ยวบินประจำไปยังศูนย์กลางการบินในอินโดนีเซีย ออสเตรเลีย และพื้นที่อื่น ๆ ได้ พื้นที่ลานจอดเครื่องบินที่เพิ่มขึ้นและอาคารผู้โดยสารสมัยใหม่ยังช่วยให้การให้บริการภาคพื้นดินรวดเร็วขึ้น และยกระดับประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวกับพลเมืองที่เดินทางกลับประเทศ

เหตุใดการบินกลางคืนจึงสำคัญ

การบินกลางคืนช่วยให้จัดตารางเที่ยวบินได้ยืดหยุ่นขึ้น และช่วยให้สายการบินเชื่อมต่อกับเที่ยวบินขาออกช่วงเช้าและเย็นจากศูนย์กลางการบินในภูมิภาค ผู้โดยสารที่เดินทางเพื่อธุรกิจ นักศึกษา และนักท่องเที่ยวจึงต่อเครื่องไปยังจุดหมายอื่นได้สะดวกขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยให้สนามบินรับมือได้ดีขึ้นเมื่อสภาพอากาศรบกวนเที่ยวบินช่วงกลางวัน เพราะสายการบินสามารถปรับตารางเที่ยวบินให้กลับสู่ภาวะปกติได้หลังพระอาทิตย์ตก

ความปลอดภัยและบริการสาธารณะก็ได้รับประโยชน์เช่นกัน โครงสร้างพื้นฐานที่ได้รับการรับรองให้ใช้งานกลางคืนรองรับการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยฉุกเฉิน การรับมือภัยพิบัติ และการเปลี่ยนเส้นทางบินฉุกเฉินได้ตลอดเวลา การปรับปรุงไฟส่องสว่างสนามบิน ขั้นตอนการบินเข้าสู่สนามบิน และกำลังเจ้าหน้าที่ จะช่วยลดการยกเลิกเที่ยวบินและทำให้สายการบินวางแผนหมุนเวียนเที่ยวบินได้อย่างน่าเชื่อถือในช่วงฤดูกาลท่องเที่ยวสูงสุด

ธุรกิจบริการและ MICE เตรียมพร้อม

ธุรกิจบริการและที่พักกำลังเตรียมรับการเชื่อมต่อทางอากาศที่ดีขึ้น โรงแรม Palm Springs ในดิลีเป็นโรงแรมระดับห้าดาวแห่งแรกของประเทศ มีห้องพักและห้องสวีทราว 150 ห้อง ฝ่ายบริหารลงทุนในการฝึกอบรมพนักงาน และตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในโรงแรมให้เป็นประมาณร้อยละ 20 นอกจากนี้ยังมีโครงการที่พักแห่งใหม่อยู่ในแผนงาน รวมถึงโครงการริมทะเล Pelican Paradise และโรงแรมคาสิโนระดับห้าดาวที่อยู่ระหว่างการเสนอแผน

ติมอร์-เลสเตยังวางตำแหน่งตัวเองเป็นจุดหมายสำหรับการประชุม การท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัล การประชุมนานาชาติ และนิทรรศการ (MICE) แผนสร้างศูนย์ประชุมแห่งใหม่ในดิลีจะช่วยให้เมืองหลวงเป็นเจ้าภาพจัดงานระดับภูมิภาคขนาดใหญ่และกิจกรรมก่อนการประชุมสุดยอดได้ เรื่องนี้มีความสำคัญต่อตลาดขนาดเล็กที่พยายามกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจ เพราะผู้เข้าร่วมงาน MICE มักใช้จ่ายต่อทริปสูงกว่า และสามารถส่งเสริมให้ใช้บริการทัวร์ท้องถิ่น ซื้อสินค้าหัตถกรรม และอุดหนุนธุรกิจอาหารได้

ตาซี มาเนและแนวระเบียงพลังงานชายฝั่งทางใต้

โครงการตาซี มาเนบริเวณชายฝั่งทางใต้ออกแบบมาเพื่อเชื่อมโยงสินทรัพย์ด้านพลังงานเข้ากับถนน ท่าเรือ และการคมนาคมทางอากาศ เริ่มงานก่อสร้างทางหลวงสายใหม่ที่เชื่อมเมืองสำคัญ เช่น นาตาร์โบราและซูไอแล้ว แนวคิดของโครงการกำหนดให้นาตาร์โบราเป็นศูนย์กลางโรงกลั่นและก๊าซธรรมชาติเหลว ส่วนซูไอจะเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ ท่าอากาศยานนานาชาติซานานา กุสเมาที่ซูไอซึ่งได้รับการยกระดับจะรองรับปฏิบัติการนอกชายฝั่ง รวมถึงเที่ยวบินเฮลิคอปเตอร์และการเปลี่ยนลูกเรือ

การพัฒนาจำเป็นต้องใช้ที่ดิน ครอบครัวที่อาศัยอยู่ใกล้สนามบินซูไอเตรียมถูกย้ายถิ่นฐานเพื่อเปิดพื้นที่สำหรับการขยายสนามบิน การจัดการย้ายชุมชนด้วยค่าชดเชยที่เป็นธรรม การสื่อสารที่ชัดเจน และบริการชุมชน จะเป็นตัวกำหนดความเชื่อมั่นของสาธารณชน กระบวนการที่โปร่งใสและการคำนึงถึงการดำรงชีพของผู้ได้รับผลกระทบจะช่วยลดความขัดแย้งและทำให้การก่อสร้างเป็นไปตามกำหนด

เกรตเตอร์ซันไรส์: สิ่งที่เดิมพันอยู่

แหล่งก๊าซเกรตเตอร์ซันไรส์ในทะเลติมอร์มีปริมาณสำรองประมาณ 5.1 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต และอาจมีมูลค่ามากกว่า 70,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐตลอดอายุโครงการ ติมอร์-เลสเตถือหุ้นส่วนใหญ่ในโครงการผ่าน Timor Gap ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ ร่วมกับ Woodside Energy และ Osaka Gas Australia เจ้าหน้าที่คาดว่าจะมีการตัดสินใจเรื่องแนวทางแปรรูปในเร็ว ๆ นี้ รัฐบาลสนับสนุนการวางท่อส่งก๊าซมายังติมอร์-เลสเต เพื่อรองรับการผลิตไฟฟ้าใช้ในประเทศ การใช้ในภาคอุตสาหกรรม และโรงงานก๊าซธรรมชาติเหลวเพื่อการส่งออก

จะแปรรูปก๊าซที่ใด

ทางเลือกหลักคือวางท่อส่งก๊าซมายังติมอร์-เลสเตเพื่อแปรรูปเป็นก๊าซธรรมชาติเหลวบนฝั่ง หรือส่งก๊าซไปยังโรงงานที่มีอยู่แล้วนอกประเทศ การศึกษาอิสระที่จัดทำให้กิจการร่วมค้าพบว่า การวางท่อส่งก๊าซขึ้นฝั่งและสร้างโรงงานก๊าซธรรมชาติเหลวในติมอร์-เลสเตเป็นไปได้ในทางเทคนิคและคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์ การก่อสร้างในประเทศจะสร้างงานก่อสร้าง ขยายฐานทักษะ และวางรากฐานให้อุตสาหกรรมที่ดำเนินกิจการได้ยาวนานในพื้นที่ทางใต้ นอกจากนี้ยังทำให้ประเทศมีแหล่งก๊าซของตนเองสำหรับผลิตไฟฟ้าและป้อนอุตสาหกรรม เช่น ปุ๋ยหรือเซรามิก

ผู้คัดค้านโรงงานบนฝั่งมักชี้ถึงต้นทุนเริ่มต้นที่สูงกว่าและความเสี่ยงในการดำเนินโครงการขนาดใหญ่ในตลาดขนาดเล็ก ฝ่ายสนับสนุนโต้แย้งว่าประโยชน์จากการใช้วัตถุดิบและแรงงานในประเทศ ความมั่นคงทางพลังงาน และโอกาสต่อยอดอุตสาหกรรมปลายน้ำ มีน้ำหนักเหนือความเสี่ยงเหล่านั้น หากมีธรรมาภิบาลและการจัดทำสัญญาที่เข้มแข็ง การออกแบบขั้นสุดท้ายต้องสร้างสมดุลระหว่างวิศวกรรม การเงิน และสภาพตลาด เพราะโครงการก๊าซธรรมชาติเหลวจะเดินหน้าได้ก็ต่อเมื่อทั้งสามด้านสอดคล้องกัน

พลวัตตลาดและการจัดหาเงินทุน

ตลาดก๊าซธรรมชาติเหลวมีการแข่งขันสูง อุปทานใหม่จากกาตาร์และสหรัฐฯ ยังคงเข้าสู่แผนงานโครงการต่าง ๆ ขณะที่อุปสงค์ในเอเชียเติบโตแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ การตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้ายของเกรตเตอร์ซันไรส์จำเป็นต้องมีสัญญาซื้อขายระยะยาวและโครงสร้างเงินทุนที่ธนาคารยอมรับได้ ผู้ให้กู้ยังตรวจสอบการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและผลกระทบต่อชุมชนด้วย ปัจจัยเหล่านี้ทำให้วิศวกรรมที่มีประสิทธิภาพ การจัดซื้อจัดจ้างที่โปร่งใส และแผนลดความเข้มข้นของการปล่อยคาร์บอนอย่างน่าเชื่อถือในระยะยาวมีความสำคัญมากขึ้น

สำหรับติมอร์-เลสเต การนำก๊าซขึ้นฝั่งอาจช่วยลดการพึ่งพาน้ำมันดีเซลนำเข้าเพื่อผลิตไฟฟ้า และลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาพลังงานโลก ค่าไฟฟ้าที่ต่ำลงและมีเสถียรภาพมากขึ้นจะช่วยครัวเรือน และเอื้อให้ผู้ผลิตรายย่อย ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และบริการดิจิทัลเติบโตได้ง่ายขึ้น การใช้ก๊าซผลิตไฟฟ้ายังช่วยรองรับการขยายพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม ด้วยการจ่ายไฟสำรองที่เชื่อถือได้เมื่อพระอาทิตย์ตกหรือลมอ่อนกำลังลง

กองทุนปิโตรเลียมจะรองรับภาระไหวหรือไม่

กองทุนปิโตรเลียมเป็นหลักประกันทางการเงินที่สำคัญของติมอร์-เลสเต นักวิเคราะห์ประเมินว่ากองทุนมีมูลค่าเกือบ 20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นเงินสำรองก้อนใหญ่สำหรับประเทศขนาดเล็ก รัฐบาลใช้หลักเกณฑ์รายได้ที่ยั่งยืนโดยประมาณ ซึ่งกำหนดเป้าหมายการถอนเงินระยะยาวไว้ที่ร้อยละ 3 ของมูลค่ากองทุนต่อปี แต่ในทางปฏิบัติ งบประมาณประจำปีมักต้องถอนเงินมากกว่านั้นเพื่อจ่ายค่าถนน โรงเรียน โรงพยาบาล และการลงทุนที่รัฐเป็นผู้ขับเคลื่อน

แหล่งก๊าซบายู-อุนดัน ซึ่งเป็นแหล่งผลิตก๊าซแห่งก่อนของประเทศ ยุติการผลิตแล้ว ส่งผลให้สถานะการคลังตึงตัวขึ้น หากไม่มีรายได้ปิโตรเลียมใหม่ กองทุนอาจลดลงเร็วกว่าที่คาดและเสี่ยงหมดลงในช่วงกลางทศวรรษ 2030 ความเสี่ยงดังกล่าวทำให้ทุกฝ่ายจับตาเกรตเตอร์ซันไรส์ แต่ก็ย้ำถึงความสำคัญของการกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจ การส่งออกกาแฟเติบโตขึ้น การท่องเที่ยวมีศักยภาพ และอุตสาหกรรมขนาดเล็กสามารถเพิ่มผลิตภาพได้ด้วยไฟฟ้า น้ำ และการขนส่งที่ดีขึ้น การปรับปรุงสนามบินและโครงการด้านธุรกิจบริการเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงนี้

ความต่อเนื่องของนโยบายและบรรยากาศการลงทุน

นักลงทุนพิจารณามากกว่าแค่แหล่งทรัพยากรและการก่อสร้าง พวกเขายังมองหานโยบายที่มั่นคง กฎเกณฑ์ชัดเจน และกรอบเวลาที่เชื่อถือได้ การเมืองของติมอร์-เลสเตมีบุคคลที่มีอิทธิพลสูงและการเปลี่ยนแปลงแนวร่วมรัฐบาลเกิดขึ้นบ่อยครั้ง จึงเสี่ยงที่ลำดับความสำคัญจะเปลี่ยนไปเมื่อมีคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ การผลักดันโครงการขนาดใหญ่ให้ผ่านพ้นช่วงการเลือกตั้งจำเป็นต้องมีข้อตกลงที่ยั่งยืนและหมุดหมายร่วมกัน ซึ่งหน่วยงานภาครัฐสามารถยึดถือได้ไม่ว่าใครจะดำรงตำแหน่ง

ประเทศเปิดรับการลงทุนจากต่างประเทศ โดยมีสิทธิประโยชน์ เช่น การยกเว้นภาษีสำหรับโครงการที่เข้าเกณฑ์ และกำลังปรับปรุงกฎระเบียบให้มีขั้นตอนกระชับขึ้น แต่ยังมีความท้าทาย ตลาดในประเทศมีขนาดเล็ก ช่องว่างด้านโครงสร้างพื้นฐานมีอยู่จริง ภาคการเงินยังมีขนาดและความลึกจำกัด และการบังคับใช้สัญญาอาจล่าช้า สิทธิในที่ดินมักซับซ้อน เนื่องจากมีระบบกฎหมายหลายชุดซ้อนทับกันและยังมีข้อเรียกร้องจากความขัดแย้งในอดีตที่ไม่ได้รับการแก้ไข บริษัทต่าง ๆ ยังรายงานปัญหาขาดแคลนทักษะแรงงาน ซึ่งทำให้ต้นทุนฝึกอบรมสูงขึ้น เพื่อแก้ไขช่องว่างเหล่านี้ รัฐบาลเสนอจัดตั้งธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งชาติ Banco Nacional de Desenvolvimento de Timor-Leste (BNDTL) และกำลังนำระบบดิจิทัลมาใช้ เช่น บัตรประจำตัวดิจิทัลแห่งชาติ เพื่อยกระดับบริการสาธารณะและลดขั้นตอนราชการ

การจัดลำดับความสำคัญด้านงบประมาณก็ไปในทิศทางเดียวกัน แผนภาครัฐเน้นถนนและสะพาน การปรับปรุงระบบจำหน่ายไฟฟ้าและพลังงานหมุนเวียน น้ำและสุขาภิบาล การพัฒนาสนามบิน และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับภาคทรัพยากร การใช้จ่ายแบบเจาะจงเป้าหมายสามารถขจัดคอขวดที่ขัดขวางนักลงทุนเอกชน โดยเฉพาะในด้านโลจิสติกส์ การท่องเที่ยว การแปรรูปอาหาร และการผลิตภาคอุตสาหกรรมเบา

สมาชิกอาเซียนและความร่วมมือระดับภูมิภาค

การเข้าร่วมอาเซียนเปิดทางสู่กรอบความร่วมมือทางการค้า แหล่งเงินทุนเพื่อการลงทุน และความร่วมมือด้านเทคนิค ผู้นำในดิลีเชิญชวนบริษัทจากทั่วภูมิภาคให้พิจารณาโอกาสในสนามบิน สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการท่องเที่ยว บริการดิจิทัล และพลังงาน มาเลเซียถูกมองว่าเป็นหุ้นส่วนโดยธรรมชาติ ด้วยความสัมพันธ์ที่ยาวนานและความเชี่ยวชาญด้านน้ำมันและก๊าซ ความสนใจจากผู้ประกอบการในภูมิภาคต่อโครงการเกรตเตอร์ซันไรส์จะช่วยนำเงินทุนและความรู้ความเชี่ยวชาญเข้ามา พร้อมกระจายความเสี่ยงไปยังนักลงทุนหลายราย การเสริมสร้างขีดความสามารถร่วมกับประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนยังช่วยสนับสนุนการฝึกอบรมด้านการบิน ศุลกากร และธุรกิจบริการ ก่อนการจัดงานสำคัญระดับสูง

กิจกรรม MICE เป็นเป้าหมายที่ทำได้จริงในระยะใกล้ ศูนย์ประชุมแห่งใหม่ควบคู่กับเที่ยวบินที่ถี่ขึ้นและห้องพักโรงแรมที่เพิ่มขึ้น จะช่วยให้ติมอร์-เลสเตเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมระดับรัฐมนตรี งานแสดงสินค้า และการประชุมวิชาการได้ การดำเนินงานที่ประสบความสำเร็จจะนำผู้มาเยือนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะกระจายการใช้จ่ายไปทั่วเศรษฐกิจท้องถิ่น ตั้งแต่ร้านอาหาร การขนส่ง ไปจนถึงบริการสร้างสรรค์

ภาพการกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจ

การท่องเที่ยวสามารถเติบโตได้จากธรรมชาติและวัฒนธรรม ติมอร์-เลสเตมีความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเลสูง แนวปะการังที่อุดมสมบูรณ์ และทิวทัศน์ภูเขาสูงที่งดงาม เมื่อการเดินทางทางอากาศสะดวกขึ้น บริการสำหรับผู้มาเยือนดีขึ้น และมีการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม ประเทศก็สามารถพัฒนาการท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่ม เช่น ดำน้ำ เดินป่า และพักกับชุมชน ประสบการณ์การขอวีซ่าที่ราบรื่นและเครื่องมือจองออนไลน์จะช่วยให้ผู้ประกอบการรายย่อยเข้าถึงนักเดินทางต่างชาติ

ระบบอาหารเป็นอีกหนึ่งเรื่องสำคัญ กาแฟเป็นสินค้าส่งออกอันดับหนึ่งอยู่แล้ว และยังเพิ่มมูลค่าได้อีกด้วยการปรับปรุงพันธุ์กล้า การแปรรูป และการสร้างแบรนด์ การลงทุนในระบบชลประทาน การจัดเก็บ และโลจิสติกส์ห่วงโซ่ความเย็นจะช่วยลดการสูญเสียและเพิ่มรายได้เกษตรกร การประมงก็ได้รับประโยชน์จากการปรับปรุงจุดขึ้นท่า การควบคุมคุณภาพ และการจัดการอย่างยั่งยืนเพื่อคุ้มครองทรัพยากรสัตว์น้ำ

พลังงานสะอาดช่วยเติมเต็มภาพรวม พลังงานแสงอาทิตย์กำลังขยายตัวทั่วโลกและเหมาะกับสภาพภูมิอากาศของติมอร์-เลสเต โรงแรมและอาคารภาครัฐติดตั้งแผงพลังงานแสงอาทิตย์ พร้อมตั้งเป้าเพิ่มการผลิตไฟฟ้าใช้เอง ก๊าซจากเกรตเตอร์ซันไรส์ หากนำขึ้นฝั่งได้ จะช่วยรักษาเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าควบคู่กับการขยายพลังงานหมุนเวียน ทำให้มีไฟฟ้าใช้ในบ้าน คลินิก และธุรกิจ การผสมผสานเช่นนี้จะช่วยลดต้นทุนพลังงานและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมในประเทศ

ประเด็นสำคัญ

• ติมอร์-เลสเตเข้าร่วมอาเซียนในฐานะสมาชิกประเทศที่ 11 และมีเป้าหมายเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดอาเซียนในปี 2029
• สนามบินหลักของดิลีกำลังได้รับการปรับปรุง โดยขยายและเพิ่มความกว้างทางวิ่ง สร้างหอบังคับการแห่งใหม่ และอาคารผู้โดยสารสองชั้น เพื่อรองรับเที่ยวบินกลางคืนและเพิ่มขีดความสามารถเป็นประมาณ 1 ล้านคนต่อปีภายในต้นปี 2028
• ธุรกิจบริการและที่พักกำลังขยายตัว โดยโรงแรมระดับห้าดาวแห่งแรกของประเทศเปิดให้บริการแล้วในดิลี มีแผนเสนอโครงการรีสอร์ตเพิ่มเติม และวางแผนสร้างศูนย์ประชุมแห่งใหม่เพื่อรองรับกิจกรรม MICE
• แนวระเบียงเศรษฐกิจตาซี มาเนบนชายฝั่งทางใต้รวมถึงทางหลวงสายใหม่ที่เชื่อมนาตาร์โบราและซูไอ โดยวางแผนให้นาตาร์โบราเป็นศูนย์กลางโรงกลั่นและก๊าซธรรมชาติเหลว และให้ซูไอเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์
• แหล่งก๊าซเกรตเตอร์ซันไรส์มีปริมาณสำรองประมาณ 5.1 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต ติมอร์-เลสเตสนับสนุนการวางท่อส่งก๊าซขึ้นฝั่งเพื่อสร้างโรงงานก๊าซธรรมชาติเหลวและผลิตไฟฟ้าใช้ในประเทศ โดยคาดว่าจะมีการตัดสินใจเรื่องการแปรรูปในเร็ว ๆ นี้
• ผลการศึกษาอิสระสรุปว่า การสร้างโรงงานก๊าซธรรมชาติเหลวบนฝั่งในติมอร์-เลสเตเป็นไปได้ในทางเทคนิคและคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์ แต่ต้องบริหารความเสี่ยงด้านเงินทุนและการดำเนินโครงการ
• การคลังภาครัฐพึ่งพากองทุนปิโตรเลียมซึ่งมีมูลค่าเกือบ 20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หากไม่มีรายได้ใหม่ กองทุนอาจหมดลงในช่วงกลางทศวรรษ 2030
• ความต่อเนื่องของนโยบาย สิทธิในที่ดิน และขีดความสามารถด้านการบริหารยังเป็นความท้าทาย ขณะที่สิทธิประโยชน์ด้านการลงทุน ธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งชาติที่อยู่ระหว่างเสนอจัดตั้ง และระบบดิจิทัลมีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงบรรยากาศทางธุรกิจ
• คาดว่าการเป็นสมาชิกอาเซียนจะช่วยเพิ่มความสนใจจากนักลงทุนและส่งเสริมความร่วมมือ รวมถึงการมีส่วนร่วมที่อาจเกิดขึ้นจากบริษัทพลังงานในภูมิภาคในโครงการเกรตเตอร์ซันไรส์
• โอกาสในการกระจายความหลากหลายทางเศรษฐกิจ ได้แก่ การท่องเที่ยว กาแฟและเกษตรกรรม การประมง และพลังงานสะอาด โดยมีโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งและพลังงานที่ดีขึ้นเป็นแรงสนับสนุน