การสอบสวนเงินทุนบรรเทาภัยพิบัติ
คณะกรรมการปราบปรามการทุจริตแห่งอินโดนีเซีย (KPK) ควบคุมตัว 14 คน รวมถึงรุสเตียน เลขาธิการหลักของสำนักงานจัดการภัยพิบัติแห่งชาติ (BNPB) ในปฏิบัติการเมื่อวันอังคารที่ 13 ตุลาคม 2026 ซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อสงสัยเรื่องการทุจริตในการจัดซื้อสินค้าและบริการ เจ้าหน้าที่ยังยึดเงินสดและทองคำ โดยนับเงินสดเบื้องต้นได้ประมาณ 1.4 พันล้านรูเปียห์
สารบัญ
บูดี ปราเซ็ตโย โฆษก KPK กล่าวว่า การจัดซื้อจัดจ้างที่อยู่ระหว่างสอบสวนรวมถึงการซื้อที่ใช้เงินตอบสนองภัยพิบัติซึ่งเรียกว่า dana siap pakai หรือเงินที่พร้อมเบิกใช้ได้ทันที คณะกรรมการยังไม่ได้ระบุสัญญา ผู้จำหน่าย หรือภัยพิบัติที่เกี่ยวข้อง บูดีกล่าวว่าจะชี้แจงรายละเอียดเหล่านั้นในการแถลงข่าว
ผู้ถูกควบคุมตัวทั้ง 14 คนกำลังถูกสอบปากคำอย่างเข้มข้นที่สำนักงานใหญ่ Merah Putih ของ KPK ในกรุงจาการ์ตา กำหนดให้ผู้บริหารคณะกรรมการทบทวนคดีในคืนวันอังคาร เพื่อกำหนดสถานะทางกฎหมายและวางลำดับเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวหา รวมถึงบทบาทของแต่ละคน
เซตโย บูดิยันโต ประธาน KPK ยืนยันว่าปฏิบัติการนี้เป็นปฏิบัติการครั้งที่ 22 ของคณะกรรมการในปี 2026 BNPB ระบุว่าจะให้ความร่วมมือ จัดส่งเอกสารและเปิดให้เข้าถึงข้อมูล ตลอดจนไม่แทรกแซงการสอบสวน นอกจากนี้ ผู้บริหารยังสั่งให้ตรวจสอบภายในและเก็บรักษาเอกสารด้วย
ในขั้นนี้ การแยกความแตกต่างระหว่างการควบคุมตัวกับการประกาศสถานะผู้ต้องสงสัยอย่างเป็นทางการถือเป็นเรื่องสำคัญ KPK เปิดเผยจำนวนผู้ถูกควบคุมตัวและระบุภาพรวมของประเด็นที่สอบสวน แต่ยังไม่ได้ประกาศว่าบุคคลใดจะถูกตั้งข้อสงสัยหรือไม่ ข้อกล่าวหายังไม่ได้รับการพิสูจน์ในศาล
ใครถูกควบคุมตัว?
รุสเตียน เลขาธิการหลักของ BNPB เป็นผู้ถูกควบคุมตัวเพียงคนเดียวที่โฆษก KPK ระบุชื่อในรายละเอียด บูดีกล่าวว่าอีก 13 คนประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจทำสัญญาของ BNPB ซึ่งเรียกย่อเป็นภาษาอินโดนีเซียว่า PPK และบุคคลจากภาคเอกชน
เจ้าหน้าที่ PPK มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการผูกพันการจัดซื้อจัดจ้างและสัญญา การที่เจ้าหน้าที่กลุ่มนี้อยู่ในกลุ่มผู้ถูกควบคุมตัวทำให้การจัดการซื้อเป็นประเด็นเฉพาะในการสอบสวน แม้ KPK ยังไม่ได้ชี้แจงว่ากำลังตรวจสอบการตัดสินใจหรือธุรกรรมใด คณะกรรมการยังไม่ได้เปิดเผยด้วยว่าผู้ถูกควบคุมตัวที่เหลือเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานกี่คน และเป็นบุคคลจากภาคเอกชนกี่คน
บูดี ปราเซ็ตโย ซึ่งกล่าวในเมืองยอกยาการ์ตาในฐานะโฆษก KPK เปิดเผยจำนวนผู้ถูกควบคุมตัวและระบุตำแหน่งระดับสูงที่มีผู้ดำรงตำแหน่งถูกควบคุมตัว:
Dalam peristiwa ini, tim KPK mengamankan sejumlah 14 orang, di antaranya merupakan Sekretaris Utama atau Sestama,
คำกล่าวของเขาระบุว่าทีมได้ควบคุมตัว 14 คน รวมถึงเลขาธิการหลัก ซึ่งเรียกอีกชื่อว่า Sestama บูดีกล่าวว่าบุคลากรของ BNPB และบุคคลจากภาคเอกชนที่สงสัยว่าเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์กำลังถูกสอบปากคำอย่างเข้มข้นในกรุงจาการ์ตา
การมีทั้งเจ้าหน้าที่และบุคคลจากภาคเอกชนอยู่ในกลุ่มผู้ถูกควบคุมตัว ไม่ได้ยืนยันว่าทั้งสองฝ่ายมีบทบาทเหมือนกัน KPK ยังไม่ได้ระบุชื่อธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ชี้ตัวผู้จำหน่ายรายใดเป็นการเฉพาะ หรืออธิบายข้อตกลงที่ถูกกล่าวหาระหว่างผู้รับเหมากับเจ้าหน้าที่ ประเด็นเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องที่รอการทบทวนคดี
เงินสดและทองคำบ่งชี้อะไร
เจ้าหน้าที่ยึดเงินสดและทองคำระหว่างปฏิบัติการ บูดีระบุยอดเงินสดเบื้องต้นไว้ที่ประมาณ 1.4 พันล้านรูเปียห์ ซึ่งเป็นตัวเลขทางการเงินที่ชัดเจนที่สุดเท่าที่มีการเปิดเผยจนถึงขณะนี้
บูดี ปราเซ็ตโย โฆษก KPK อธิบายว่าตัวเลขดังกล่าวเป็นการนับเบื้องต้นของทีม:
Untuk uang tunai, hitungan awal oleh tim senilai sekitar Rp1,4 miliar,
ไม่มีการเปิดเผยปริมาณ น้ำหนัก หรือมูลค่าของทองคำ ดังนั้นตัวเลข 1.4 พันล้านรูเปียห์จึงหมายถึงเงินสดเพียงอย่างเดียว ไม่ใช่มูลค่ารวมของทรัพย์สินทั้งหมดที่ยึดได้
คณะกรรมการยังไม่ได้ระบุว่าใครเป็นเจ้าของหรือครอบครองทรัพย์สิน พบทรัพย์สินเหล่านั้นที่ใด หรือเกี่ยวข้องกับธุรกรรมจัดซื้อจัดจ้างที่ถูกกล่าวหาอย่างไร การยึดทรัพย์สินระหว่างการสอบสวนไม่ได้พิสูจน์ด้วยตัวมันเองว่าทรัพย์สินนั้นเป็นสินบน เงินที่ได้จากการกระทำผิด หรือพยานหลักฐานประเภทอื่น
ยังไม่มีการเปิดเผยประมาณการความเสียหายต่อรัฐ และไม่มีการประกาศมูลค่ารวมของสัญญาที่อยู่ระหว่างตรวจสอบ ผู้อ่านจึงควรแยกจำนวนเงินสามส่วนออกจากกัน ได้แก่ เงินสดที่ยึดได้ มูลค่าการจัดซื้อจัดจ้างที่กำลังสอบสวน และความเสียหายทางการเงินต่อภาครัฐที่ถูกกล่าวหา มีการระบุตัวเลขเฉพาะส่วนแรกเท่านั้น และแม้แต่ยอดดังกล่าวก็ยังเป็นการนับเบื้องต้น
เหตุใดความเชื่อมโยงกับกองทุนภัยพิบัติจึงสำคัญ
บูดีเชื่อมโยงปฏิบัติการนี้กับการจัดซื้อสินค้าและบริการ รวมถึงการจัดซื้อที่ใช้เงิน dana siap pakai กล่าวอย่างเข้าใจง่าย คำนี้หมายถึงเงินทุนด้านภัยพิบัติที่พร้อมเบิกใช้ได้ทันที ประเด็นสำคัญในกรณีนี้คือ KPK กำลังตรวจสอบการซื้อที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรซึ่งจัดไว้สำหรับความต้องการด้านภัยพิบัติ
การเปิดเผยข้อมูลนี้ไม่ได้ยืนยันว่าธุรกรรมจัดซื้อจัดจ้างทุกอย่างที่กำลังตรวจสอบใช้เงินทุนดังกล่าว และไม่ได้ยืนยันว่าเงินทุนด้านภัยพิบัติทั้งหมดของหน่วยงานได้รับผลกระทบ KPK ยังไม่ได้ระบุจำนวนเงินที่เบิกจากกองทุน ช่วงเวลาของงบประมาณ หรือพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง
รายละเอียดที่ยังขาดเหล่านี้สำคัญต่อการทำความเข้าใจขอบเขตของคดี มูลค่าสัญญา แหล่งเงินทุน และสินค้า或บริการที่ซื้อจะช่วยแยกธุรกรรมที่ถูกกล่าวหาออกจากงบประมาณรับมือภัยพิบัติในภาพรวม การระบุภัยพิบัติที่เกี่ยวข้องยังช่วยให้ทราบว่าการจัดซื้อมีขึ้นเพื่อสนับสนุนปฏิบัติการฉุกเฉินใด
ยังไม่มีการประกาศว่าความช่วยเหลือไปไม่ถึงผู้ประสบภัย หรือการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินต้องหยุดชะงัก การสอบสวนมุ่งไปที่ข้อสงสัยเรื่องการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้าง ส่วนผลกระทบต่อสิ่งของ บริการ หรือชุมชนที่ได้รับผลกระทบยังไม่ได้รับการชี้แจง
ทบทวนคดีคืนวันอังคารเพื่อกำหนดสถานะทางกฎหมาย
อาเซป กุนตูร์ ราฮายู รองประธาน KPK ฝ่ายบังคับใช้กฎหมายและปฏิบัติการ ยืนยันปฏิบัติการดังกล่าว และกล่าวว่ากำหนดทบทวนคดีในคืนวันอังคารที่ 13 ตุลาคม กระบวนการทบทวนนี้เรียกในภาษาอินโดนีเซียว่า ekspose หรือ gelar perkara โดยจะนำผลการสอบสวนเสนอต่อผู้บริหารคณะกรรมการเพื่อประเมินคดีและสถานะของบุคคลที่เกี่ยวข้อง
อาเซป กุนตูร์ ราฮายูอธิบายว่าการทบทวนจะกำหนดโครงสร้างคดีที่ถูกกล่าวหาและระบุผู้เกี่ยวข้อง:
Ekspose itu nanti akan menentukan seperti apa konstruksi perkaranya. Kemudian juga siapa orang-orang yang terlibat di dalamnya,
เขากล่าวว่าจะมีการชี้แจงอย่างเป็นทางการผ่านการแถลงข่าวหลังการทบทวน พร้อมเตือนไม่ให้เปิดเผยรายละเอียดก่อนกระบวนการเสร็จสิ้น เพราะการตัดสินใจในท้ายที่สุดอาจแตกต่างจากข้อมูลเบื้องต้น
มีการระบุว่าระยะเวลาสอบปากคำเบื้องต้นเป็นช่วงเวลา 24 ชั่วโมงตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของอินโดนีเซีย หรือที่เรียกว่า KUHAP เพื่อกำหนดสถานะทางกฎหมายของผู้ถูกควบคุมตัว ไม่มีการเปิดเผยเวลาควบคุมตัวที่แน่ชัด จึงไม่สามารถคำนวณกำหนดเวลาของแต่ละคนจากคำชี้แจงต่อสาธารณะได้
ดังนั้น ขั้นตอนถัดไปที่ประกาศไว้คือการทบทวนคดีในคืนวันอังคาร ตามด้วยการชี้แจงผลอย่างเป็นทางการ ยังไม่มีการประกาศเวลาแถลงข่าวที่แน่นอน วันนัดพิจารณาคดี หรือการตัดสินใจว่าจะฟ้องร้องหรือไม่
BNPB สั่งตรวจสอบภายในและเก็บรักษาเอกสาร
การตอบสนองของ BNPB มีมากกว่าคำมั่นว่าจะให้ความร่วมมือโดยทั่วไป ผู้บริหารสั่งให้สำนักงานผู้ตรวจการใหญ่ของหน่วยงานดำเนินการตรวจสอบภายในและเก็บรักษาเอกสาร ซึ่งอาจช่วยรักษาบันทึกที่เกี่ยวข้องกับการสอบสวนการจัดซื้อจัดจ้าง
เบอร์ตัน เอสพี ปันไจตัน รักษาการหัวหน้าศูนย์ข้อมูล สารสนเทศ และการสื่อสารด้านภัยพิบัติของ BNPB ถ่ายทอดจุดยืนของหน่วยงานในคืนวันอังคาร เขากล่าวว่า BNPB เคารพกระบวนการทางกฎหมายของ KPK ยึดหลักสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ และจะจัดส่งข้อมูลพร้อมเปิดให้เข้าถึงเอกสารตามกฎหมาย
เบอร์ตัน เอสพี ปันไจตันกล่าวถึงคำสั่งที่ผู้บริหาร BNPB ออกมา:
Pimpinan BNPB telah menginstruksikan Inspektorat Utama untuk melakukan penelusuran internal dan pengamanan dokumen sebagai bentuk pengawasan melekat,
คำแถลงดังกล่าวประกาศการสอบสวนภายในและมาตรการเก็บรักษาเอกสาร แต่ไม่ได้ประกาศผลการตรวจพบการกระทำผิดหรือระบุเอกสารที่กำลังเก็บรักษา การตรวจสอบภายในของหน่วยงานแยกจากการพิจารณาความรับผิดทางอาญาของ KPK
BNPB ยังระบุว่าจะไม่แทรกแซงการสอบสวน และบุคลากรจะยังคงมุ่งปฏิบัติภารกิจจัดการภัยพิบัติและงานด้านมนุษยธรรม หน่วยงานขอให้ประชาชนและสื่อรอผลอย่างเป็นทางการแทนการคาดเดา พร้อมให้คำมั่นว่าจะเสริมสร้างธรรมาภิบาล ความซื่อสัตย์สุจริต และการกำกับดูแลภายใน
ในคำกล่าวที่มีการอ้างถึงเมื่อวันพุธที่ 14 ตุลาคม เบอร์ตันยังระบุคำมั่นของ BNPB เรื่องการไม่แทรกแซงและการเปิดให้เข้าถึงเอกสาร:
BNPB tidak akan melakukan intervensi dalam bentuk apapun terhadap proses penyelidikan dan penyidikan yang dilakukan APH,"
"BNPB berkomitmen kooperatif dan akan memberikan dukungan data serta akses informasi yang diperlukan sesuai ketentuan peraturan perundang-undangan,
คำกล่าวเหล่านี้เป็นคำมั่นของหน่วยงาน ไม่ใช่หลักฐานว่าบุคคลใดกระทำความผิด ความสำคัญในทางปฏิบัติจะขึ้นอยู่กับเอกสารที่ส่งมอบ ผลการตรวจสอบภายใน และคำวินิจฉัยที่เจ้าหน้าที่สอบสวนประกาศ
ลำดับการประกาศข้อมูล
ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นผ่านคำแถลงหลายครั้งในวันเดียวกัน การยืนยันในช่วงแรกระบุว่ามีปฏิบัติการเกิดขึ้น ส่วนการเปิดเผยในเวลาต่อมาเพิ่มรายละเอียดเกี่ยวกับจำนวนผู้ถูกควบคุมตัว ตัวตนของรุสเตียน ทรัพย์สินที่ยึดได้ และการตอบสนองของ BNPB
- 13 ตุลาคม 2026: เซตโย บูดิยันโต ประธาน KPK ยืนยันปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับ BNPB และกล่าวว่ามีผู้ถูกสอบปากคำหลายคน
- 13 ตุลาคม: บูดี ปราเซ็ตโย โฆษก เปิดเผยว่าควบคุมตัวผู้ต้องสงสัย 14 คน รวมถึงรุสเตียน และกำลังสอบปากคำอย่างเข้มข้นในกรุงจาการ์ตา
- 13 ตุลาคม: KPK เปิดเผยการยึดเงินสดและทองคำ โดยนับเงินสดเบื้องต้นได้ประมาณ 1.4 พันล้านรูเปียห์
- คืนวันอังคารที่ 13 ตุลาคม: กำหนดให้ผู้บริหารทบทวนคดี เพื่อกำหนดสถานะทางกฎหมายและบทบาทที่ถูกกล่าวหาของผู้เกี่ยวข้อง
- คืนวันอังคาร: BNPB ประกาศว่าจะให้ความร่วมมือ ตรวจสอบภายใน และดำเนินมาตรการเก็บรักษาเอกสาร
ลำดับดังกล่าวอธิบายได้ว่าเหตุใดการยืนยันในช่วงแรกจึงไม่มีการระบุชื่อหรือข้อกล่าวหาโดยละเอียด การเปิดเผยในเวลาต่อมาเพิ่มข้อมูล แต่คณะกรรมการยังสงวนการชี้แจงทั้งหมดไว้หลังการทบทวนและการแถลงข่าวครั้งถัดไป
ปฏิบัติการครั้งที่ 22 แต่รายละเอียดสำคัญยังรอการเปิดเผย
เซตโยระบุว่าปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับ BNPB เป็นปฏิบัติการครั้งที่ 22 ของ KPK ในปี 2026 ปฏิบัติการครั้งแรกของปี เมื่อวันที่ 9 และ 10 มกราคม เกี่ยวข้องกับผู้ถูกควบคุมตัว 8 คน และข้อสงสัยเรื่องการให้สินบนที่เชื่อมโยงกับการตรวจสอบภาษี ณ สำนักงานสรรพากร Madya จาการ์ตาเหนือ ปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับ BNPB มีผู้ถูกควบคุมตัว 14 คน มากกว่าปฏิบัติการครั้งแรก 6 คน การเปรียบเทียบนี้กล่าวถึงจำนวนผู้ถูกควบคุมตัว ไม่ได้บ่งชี้ขนาดหรือความร้ายแรงของข้อกล่าวหาในแต่ละกรณี
ปฏิบัติการอื่น ๆ ในปีนี้ครอบคลุมการบริหารภาษี ศุลกากร ศาล รัฐบาลท้องถิ่น มหาวิทยาลัย และการบริหารที่ดิน ยอดรวมดังกล่าวให้บริบทเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายของ KPK แต่ไม่ได้ยืนยันว่าการสอบสวนเหล่านั้นเกี่ยวข้องกับคดีจัดซื้อจัดจ้างของ BNPB
สำหรับการสอบสวนครั้งนี้ ข้อมูลสำคัญที่ยังรอการเปิดเผยมีรายละเอียดเฉพาะ ได้แก่ ชื่อและสถานะทางกฎหมายของบุคคลที่เหลือ พฤติการณ์ที่ถูกกล่าวหา สัญญาและภัยพิบัติที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนความเชื่อมโยงระหว่างทรัพย์สินที่ยึดได้กับการจ่ายเงินตามสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
การทบทวนที่ประกาศไว้อาจช่วยชี้แจงประเด็นเหล่านี้ ก่อนเผยแพร่ผลการทบทวน พัฒนาการที่ได้รับการยืนยันมีเพียงการควบคุมตัว 14 คน การยึดเงินสดและทองคำ ความเชื่อมโยงกับการจัดซื้อจัดจ้างและเงินทุนด้านภัยพิบัติที่ KPK ระบุ และคำมั่นของ BNPB ว่าจะให้ความร่วมมือพร้อมยึดหลักสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์
ประเด็นสำคัญ
- KPK ควบคุมตัว 14 คนในปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับ BNPB เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2026 รวมถึงรุสเตียน เลขาธิการหลัก
- การสอบสวนเกี่ยวข้องกับข้อสงสัยเรื่องการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้าง รวมถึงการซื้อที่ใช้เงินทุนภัยพิบัติ dana siap pakai
- เจ้าหน้าที่ยึดเงินสดประมาณ 1.4 พันล้านรูเปียห์และทองคำซึ่งไม่ได้เปิดเผยปริมาณ
- กำหนดให้ผู้บริหารทบทวนคดีในคืนวันอังคาร เพื่อกำหนดสถานะทางกฎหมายและบทบาทที่ถูกกล่าวหาของแต่ละคน
- BNPB สั่งตรวจสอบภายในและเก็บรักษาเอกสาร พร้อมให้คำมั่นว่าจะให้ความร่วมมือโดยไม่แทรกแซง
- KPK ระบุว่าปฏิบัติการนี้เป็นครั้งที่ 22 ของปี 2026 โดยยังไม่ได้ประกาศข้อกล่าวหาโดยละเอียดหรือการระบุตัวผู้ต้องสงสัยอย่างเป็นทางการ
