จากคำสั่งคณะรัฐมนตรีสู่การอ้างว่าบล็อกทั่วประเทศ
ทางการตอลิบานของอัฟกานิสถานระบุเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2024 ว่าได้บล็อก TikTok และเกมออนไลน์ PUBG แล้ว หลังตรวจสอบเครือข่ายโทรคมนาคม 5 แห่งเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ การประกาศดังกล่าวมีขึ้นมากกว่าสองปีหลังคณะรัฐมนตรีสั่งจำกัดการใช้งานแอปเหล่านี้เป็นครั้งแรกในเดือนเมษายน 2022
สารบัญ
- จากคำสั่งคณะรัฐมนตรีสู่การอ้างว่าบล็อกทั่วประเทศ
- ข้อจำกัดมีพัฒนาการอย่างไร
- เหตุใดตอลิบานจึงมุ่งเป้าไปที่แอปเหล่านี้
- เยาวชนหลายล้านคนอาจได้รับผลจากการแบน
- สิ่งที่ผู้เล่น PUBG อาจต้องสูญเสีย
- ผู้ใช้รายหนึ่งเห็นด้วยกับการแบนเกม แต่ไม่เห็นด้วยกับการเสีย TikTok
- การวิจารณ์ การออกอากาศ และการควบคุมข้อมูล
- เหตุใดการบล็อกการเข้าถึงจึงทำได้ยากในทางเทคนิค
- ประเด็นสำคัญ
กระทรวงการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศระบุว่า หน่วยงานกำกับดูแลโทรคมนาคม ATRA ได้ตรวจสอบ Afghan Wireless, Etisalat, Salaam, MTN และ Roshan และยืนยันว่าบล็อกเสร็จสมบูรณ์แล้ว กระทรวงระบุว่าการกรองเนื้อหาเป็นไปตามคำสั่งจากสำนักงานนายกรัฐมนตรีตอลิบาน
การประกาศดังกล่าวเป็นอีกขั้นของนโยบายที่เริ่มจากการให้ผู้ให้บริการบล็อก TikTok ภายในหนึ่งเดือน และ PUBG ภายในสามเดือน กำหนดเวลาดังกล่าวครอบคลุมกิจกรรมสองประเภท ได้แก่ การแชร์วิดีโอสั้นและการเล่นเกมเอาชีวิตรอดออนไลน์ ทั้งสองอย่างกลายเป็นแหล่งความบันเทิงยอดนิยมของเยาวชนอัฟกัน ขณะที่ทางการจำกัดเพลง ภาพยนตร์ และรายการโทรทัศน์
เจ้าหน้าที่ตอลิบานนำเสนอข้อจำกัดเหล่านี้ว่าเป็นการคุ้มครองเยาวชนและบังคับใช้การตีความกฎอิสลามของตน ส่วนผู้ใช้และผู้แสดงความเห็นชาวอัฟกันกล่าวถึงผลกระทบที่หลากหลายกว่า ทั้งการใช้เวลาเล่นเกมน้อยลง การสูญเสียวิดีโอเกี่ยวกับศาสนาและการทำอาหาร ตลอดจนโอกาสในการวิจารณ์การดำเนินงานของรัฐบาลที่ลดลง
ขอบเขตผลในทางปฏิบัติของข้อจำกัดยังไม่แน่ชัด เนื่องจากไม่มีตัวเลขที่ตรวจสอบได้โดยอิสระว่าผู้ใช้กี่คนยังเข้าถึงแอปใดแอปหนึ่งได้ รวมถึงผ่านเครือข่ายส่วนตัวเสมือน หรือ VPN แถลงการณ์ของกระทรวงเมื่อเดือนกันยายนกล่าวถึงการตรวจสอบผู้ให้บริการ ขณะที่ความสามารถของผู้ใช้ในการหลบเลี่ยงการกรองเป็นความท้าทายทางเทคนิคอีกประการหนึ่ง
ลำดับเหตุการณ์มีความสำคัญ เพราะคำสั่งให้บล็อกแอป คำรับปากของผู้ให้บริการว่าจะดำเนินการ และคำกล่าวอ้างของหน่วยงานกำกับดูแลว่างานเสร็จสมบูรณ์แล้ว เป็นขั้นตอนการบังคับใช้ที่แตกต่างกัน
ข้อจำกัดมีพัฒนาการอย่างไร
คำสั่งต่อสาธารณะครั้งแรกของคณะรัฐมนตรีมีขึ้นเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 21 เมษายน 2022 อินามุลลาห์ ซามังกานี รองโฆษกตอลิบานกล่าวว่า กระทรวงการสื่อสารได้รับคำสั่งให้บล็อก TikTok และ PUBG เพราะทางการมองว่าเป็นอันตรายต่อคนรุ่นใหม่
ซามังกานียังประกาศคำสั่งให้จำกัดการออกอากาศเนื้อหาที่ตอลิบานมองว่าผิดศีลธรรม ดังนั้นนโยบายจึงครอบคลุมมากกว่าแอปสองตัว และเกี่ยวข้องกับคำถามที่กว้างขึ้นว่า ชาวอัฟกันจะรับชมอะไรได้บ้างทางออนไลน์และโทรทัศน์
- 21 เมษายน 2022: ซามังกานีประกาศคำสั่งคณะรัฐมนตรีให้บล็อก TikTok และ PUBG รวมถึงจำกัดการออกอากาศที่ถูกมองว่าผิดศีลธรรม
- ต่อมาในปี 2022: กระทรวงการสื่อสารตกลงกำหนดการดำเนินงานกับบริษัทโทรคมนาคมและผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต โดยให้เวลาหนึ่งเดือนสำหรับ TikTok และสามเดือนสำหรับ PUBG
- 21 กันยายน 2024: กระทรวงระบุว่าการตรวจสอบเครือข่าย 5 แห่งโดยหน่วยงานกำกับดูแลตลอดหนึ่งสัปดาห์ยืนยันว่าบล็อกได้สมบูรณ์แล้ว
อานายาตุลเลาะห์ อะโลกอไซ โฆษกกระทรวงการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ กล่าวถึงข้อตกลงกับผู้ให้บริการหลังการประชุมเมื่อวันเสาร์ว่า:
หลังจากประชุมกับบริษัทโทรคมนาคมหลายครั้ง ในการประชุมล่าสุดเมื่อวันเสาร์ บริษัทต่าง ๆ รับปากว่าจะปิด TikTok ภายในหนึ่งเดือน และเกม PUBG ภายในสามเดือน
การหารือเรื่องการดำเนินงานมีผู้แทนจากภาคความมั่นคงและหน่วยงานบริหารที่รับผิดชอบการบังคับใช้การตีความชารีอะห์ หรือกฎหมายอิสลามของตอลิบานเข้าร่วมด้วย จากนั้นบริษัทโทรคมนาคมและผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตได้รับคำสั่งให้ดำเนินการ
เหตุใดตอลิบานจึงมุ่งเป้าไปที่แอปเหล่านี้
ซามังกานีให้เหตุผลของการแบนว่าเป็นการตอบสนองต่อข้อกังวลเกี่ยวกับการใช้เวลาของเยาวชนและเนื้อหาที่พวกเขารับชม เมื่ออธิบายการตัดสินใจของคณะรัฐมนตรีในเดือนเมษายน โฆษกตอลิบานกล่าวว่า จุดประสงค์คือ:
ป้องกันไม่ให้คนรุ่นใหม่ถูกชักนำไปในทางที่ผิด
ซามังกานียังกล่าวว่าเนื้อหาบน TikTok ขัดต่อกฎหมายอิสลาม ในคำอธิบายอีกครั้ง เขายกข้อร้องเรียนเกี่ยวกับทั้งสองแพลตฟอร์มว่า:
เราได้รับข้อร้องเรียนจำนวนมากว่าแอป TikTok และเกม PUBG ทำให้ผู้คนเสียเวลา
แถลงการณ์ภายหลังของกระทรวงจัดให้ TikTok และ PUBG อยู่ในกลุ่มแอปและเว็บไซต์ที่กระทรวงระบุว่าผิดกฎหมายและผิดศีลธรรม ถ้อยคำดังกล่าวสะท้อนการตัดสินของทางการเกี่ยวกับเนื้อหาที่ยอมรับได้ และเป็นเหตุผลที่นำมาใช้สั่งให้ผู้ให้บริการจำกัดการเข้าถึง
คณะรัฐมนตรีเลือกจำกัดการใช้งานทั้งแพลตฟอร์ม สำหรับผู้ใช้แล้ว หมายความว่าทุกคนต้องเผชิญอุปสรรคเดียวกัน ไม่ว่าจะต้องการชมสาธิตการทำอาหาร ฟังคำอธิบายทางศาสนา โพสต์วิดีโอตลก หรือเข้าร่วมเล่นเกม
เยาวชนหลายล้านคนอาจได้รับผลจากการแบน
ในช่วงที่มีการประกาศครั้งแรก อัฟกานิสถานมีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตราว 9 ล้านคน ตัวเลขของกระทรวงที่อ้างถึงในช่วงปลายปี 2022 ระบุว่ามี 10 ล้านคน ตัวเลขเหล่านี้บอกถึงจำนวนผู้ที่อาจได้รับผลจากข้อจำกัดอินเทอร์เน็ต ไม่ใช่จำนวนผู้ใช้ TikTok หรือ PUBG
การประเมินประชากรในช่วงเดียวกันระบุว่า อัฟกานิสถานมีประชากรราว 39-40 ล้านคน และมากกว่า 63 เปอร์เซ็นต์ หรือเกือบสองในสาม มีอายุต่ำกว่า 25 ปี หากคำนวณจากประชากร 40 ล้านคนและสัดส่วนที่สูงกว่า 63 เปอร์เซ็นต์ จะมีชาวอัฟกันในช่วงอายุดังกล่าวมากกว่า 25 ล้านคน
เยาวชนจึงเป็นศูนย์กลางของนโยบายนี้ในสองแง่มุม เจ้าหน้าที่กล่าวว่าต้องการคุ้มครองพวกเขา ขณะที่ผู้ใช้วัยหนุ่มสาวอาจสูญเสียกิจกรรมที่ชื่นชอบ TikTok เปิดให้แชร์วิดีโอสั้นและถ่ายทอดสด ส่วน PUBG เป็นเกมที่เพื่อน ๆ เล่นร่วมกันได้ผ่านการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
ข้อจำกัดเกิดขึ้นหลังตอลิบานกลับมามีอำนาจในเดือนสิงหาคม 2021 และจำกัดความบันเทิงด้านอื่น ๆ ก่อนหน้านั้น เพลง ภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์ต่างเผชิญการแบน การปิดช่องทางออนไลน์ยอดนิยมสองแห่งยิ่งทำให้ทางเลือกที่เหลือแคบลง
สิ่งที่ผู้เล่น PUBG อาจต้องสูญเสีย
PUBG ซึ่งย่อมาจาก PlayerUnknown's Battlegrounds เป็นเกมเอาชีวิตรอดที่แข่งขันกัน พัฒนาในเกาหลีใต้ รูปแบบที่คุ้นเคยคือผู้เล่นสูงสุด 100 คนเข้าสู่สนามรบ รวบรวมอุปกรณ์และอาวุธ แล้วแข่งขันกันจนเหลือผู้เล่นหรือทีมสุดท้าย เพื่อน ๆ สามารถเล่นเป็นทีมได้สูงสุดทีมละ 4 คน
เกมนี้เข้าสู่ตลาดในปี 2017 และได้รับความนิยมในหมู่เยาวชนอัฟกันเมื่อต้นปี 2019 การผสมผสานระหว่างการแข่งขัน การพูดคุย และการเล่นซ้ำหลายรอบ ทำให้เกมกลายเป็นกิจกรรมทางสังคมที่ผู้เล่นบางส่วนทำเป็นประจำ
รัฐบาลอัฟกานิสถานชุดก่อนก็เคยสั่งห้าม PUBG ชั่วคราวผ่าน ATRA ความพยายามครั้งนั้นไม่สามารถหยุดการเข้าถึงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตอลิบานจึงรับช่วงต่อทั้งข้อถกเถียงเกี่ยวกับการเล่นเกมที่มีอยู่เดิม และประสบการณ์ที่แสดงให้เห็นถึงความยากในการบังคับใช้คำสั่งห้าม
ปากีสถานและอินเดียก็เคยจำกัด PUBG เช่นกัน แม้นโยบายและระยะเวลาจะแตกต่างกัน การดำเนินการของอัฟกานิสถานเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ในภูมิภาคที่รัฐบาลเข้ามาแทรกแซงแอปยอดนิยม โดยข้อจำกัดแต่ละแห่งมีที่มาจากการตัดสินใจเฉพาะของประเทศนั้น ๆ
ผู้ใหญ่ชาวอัฟกันบางคนยินดีกับแนวโน้มที่ผู้คนจะเล่นเกมน้อยลง ความกังวลของพวกเขามุ่งไปที่เวลาซึ่งถูกเบียดบังจากการเรียน ค่าใช้จ่ายในการใช้อินเทอร์เน็ต และพฤติกรรมที่พวกเขาเชื่อมโยงกับการเล่นเกมเป็นเวลานาน
ผู้ใช้รายหนึ่งเห็นด้วยกับการแบนเกม แต่ไม่เห็นด้วยกับการเสีย TikTok
มานีซา ข่าน ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาในกรุงคาบูล แสดงความเห็นต่อสองแพลตฟอร์มนี้แตกต่างกันอย่างชัดเจน เธอกล่าวว่าผู้เล่น PUBG บางคนใช้เวลาเล่นเกมมากเกินไป และมีพฤติกรรมเสียงดังและหยาบคาย
ข่านสนับสนุนการบล็อกเกม เนื่องจากผลกระทบที่เธอเชื่อมโยงกับการใช้งานมากเกินไป:
ฉันจะดีใจมากหาก PUBG ถูกแบน เพราะเกมนี้เสพติดอย่างยิ่ง และส่งเสริมความรุนแรงกับการใช้ถ้อยคำหยาบคายในหมู่เยาวชน
ประสบการณ์ของเธอกับ TikTok แตกต่างออกไป ข่านใช้แอปนี้ฟังการตีความคัมภีร์อัลกุรอานและชมวิดีโอทำอาหาร แอปดังกล่าวเป็นกิจกรรมที่เพลิดเพลินในช่วงที่เธอแทบไม่มีชีวิตทางสังคม
เมื่อกล่าวถึงสิ่งที่จะสูญเสีย ข่านกล่าวว่า:
โดยส่วนตัวแล้ว ฉันใช้ TikTok เพื่อหาแรงบันดาลใจในแต่ละวันในช่วงที่ไม่ได้เข้าสังคม ซึ่งตอนนี้ฉันแทบไม่มีโอกาสทำเช่นนั้น
เธอกล่าวเสริมว่า:
การแบนจะพรากโอกาสนี้ไปจากฉัน
ประสบการณ์ของข่านช่วยอธิบายว่าเหตุใดปฏิกิริยาจึงไม่อาจแบ่งง่าย ๆ ว่าสนับสนุนหรือคัดค้านแอปทั้งสอง คนที่กังวลเรื่องการเล่นเกมมากเกินไปก็ยังอาจเห็นคุณค่าของแพลตฟอร์มวิดีโอในด้านศาสนา อาหาร หรือการมีเพื่อนพูดคุย
การวิจารณ์ การออกอากาศ และการควบคุมข้อมูล
อับดุลฮัก โอเมรี นักข่าวชาวอัฟกัน มองว่า TikTok ยังมีบทบาททางการเมืองด้วย ผู้ใช้สามารถถ่ายทอดสดหรือเผยแพร่คลิปสั้นเพื่อวิจารณ์การตัดสินใจของทางการตอลิบาน
โอเมรีอธิบายความเชื่อมโยงที่เขาเห็นระหว่างวิดีโอเหล่านั้นกับแผนจำกัดการใช้งานว่า:
ช่วงหลังมีผู้ใช้ TikTok ในอัฟกานิสถานเพิ่มขึ้น ผู้คนวิจารณ์การกระทำของรัฐบาลตอลิบานผ่านวิดีโอถ่ายทอดสดและคลิปสั้น การแบน TikTok คือสิ่งที่ตอลิบานต้องการใช้หยุดพวกเขา
การตีความของเขาแตกต่างจากคำอธิบายที่รัฐบาลให้ไว้เรื่องการคุ้มครองเยาวชน ทั้งสองมุมมองชี้ให้เห็นผลประโยชน์ที่ขัดแย้งกัน เจ้าหน้าที่ต้องการควบคุมเนื้อหาที่ตนมองว่าเป็นอันตราย ขณะที่ผู้วิจารณ์กังวลว่าจะสูญเสียช่องทางตรวจสอบสาธารณะ
คำสั่งของคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการออกอากาศทำให้ข้อกังวลนี้กว้างขึ้น ซามังกานีกล่าวว่าคำสั่งครอบคลุมรายการจากต่างประเทศที่เผยแพร่ผ่านที่อยู่อินเทอร์เน็ตและเว็บไซต์ ทางการยังเคยจำกัดรายการสื่อจากต่างประเทศที่ออกอากาศผ่านผู้แพร่ภาพกระจายเสียงในประเทศด้วย
ทาริก ฟาร์ฮาดี นักวิจารณ์เศรษฐกิจและการเมือง วิจารณ์ลำดับความสำคัญของรัฐบาล เขาให้เหตุผลว่าตอลิบานควรมุ่งแก้ปัญหาความยากจนและเสริมสร้างความสัมพันธ์ของอัฟกานิสถานกับนานาชาติ เนื่องจากประเทศพึ่งพาความช่วยเหลือจากต่างประเทศ
ปฏิกิริยาของสาธารณชนมีทั้งการสนับสนุนให้จำกัดการเล่นเกมและการเรียกร้องให้ลดค่าอินเทอร์เน็ต เสียงเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าการถกเถียงเกี่ยวข้องกับค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและการศึกษา ตลอดจนศาสนา ความบันเทิง และการแสดงออกทางการเมือง
เหตุใดการบล็อกการเข้าถึงจึงทำได้ยากในทางเทคนิค
บริษัทโทรคมนาคมให้บริการเส้นทางที่โทรศัพท์และคอมพิวเตอร์ใช้เชื่อมต่อกับบริการออนไลน์ รัฐบาลสามารถสั่งให้บริษัทเหล่านี้ระงับการเชื่อมต่อไปยังบริการบางแห่งได้ ทำให้ผู้ให้บริการมีบทบาทสำคัญในการบังคับใช้คำสั่งแบนแอป
VPN สร้างการเชื่อมต่อแบบเข้ารหัสไปยังเซิร์ฟเวอร์อีกแห่ง ซึ่งมักอยู่ในประเทศอื่น การเชื่อมต่อนี้อาจทำให้ผู้ใช้เข้าถึงบริการที่เครือข่ายในพื้นที่บล็อกโดยตรงได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวิธีการจำกัดการใช้งาน
โอเมรีให้เหตุผลว่า VPN จะทำให้การบล็อก TikTok และ PUBG ยืดเยื้อได้ยาก โดยชี้ถึงความพยายามหลบเลี่ยงการแบนในที่อื่น การคาดการณ์ของเขาขัดกับคำยืนยันภายหลังของกระทรวงที่ว่าบล็อกเสร็จสมบูรณ์แล้วในเครือข่ายที่ตรวจสอบ
สำหรับผู้ใช้ชาวอัฟกัน ผลที่เกิดขึ้นทันทีคือเส้นทางการเข้าถึงบริการที่เคยใช้ได้ผ่านการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตทั่วไปถูกจำกัดมากขึ้น ส่วนผู้ให้บริการมีหน้าที่ต้องคงการกรองไว้ภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานกำกับดูแล การประกาศเมื่อเดือนกันยายน 2024 แสดงให้เห็นว่าทางการยังคงประเมินการดำเนินงาน แม้เวลาจะผ่านไปนานหลังคำสั่งแรกของคณะรัฐมนตรี
ประเด็นสำคัญ
- คณะรัฐมนตรีตอลิบานสั่งบล็อก TikTok และ PUBG เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2022
- ข้อตกลงการดำเนินงานในเวลาต่อมาให้เวลาหนึ่งเดือนสำหรับ TikTok และสามเดือนสำหรับ PUBG
- เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2024 กระทรวงการสื่อสารระบุว่าการตรวจสอบเครือข่ายโทรคมนาคม 5 แห่งยืนยันว่าบล็อกได้สมบูรณ์แล้ว
- เจ้าหน้าที่อ้างถึงการคุ้มครองเยาวชน กฎทางศาสนา และข้อร้องเรียนเรื่องเวลาที่ใช้กับแอปเหล่านี้
- ปฏิกิริยาของชาวอัฟกันมีทั้งการสนับสนุนให้จำกัดการเล่นเกม และความกังวลว่าจะสูญเสียวิดีโอที่เป็นประโยชน์กับพื้นที่สำหรับการวิจารณ์
- VPN ยังคงเป็นความท้าทายต่อการบังคับใช้ และยังไม่ทราบสัดส่วนผู้ใช้ที่เข้าถึงแอปได้อยู่






