การประมูลดอลลาร์ช่วยคลายแรงกดดันต่อธนาคาร
ธนาคารกลางบังกลาเทศขายเงิน 205 ล้านดอลลาร์จากทุนสำรองเงินตราต่างประเทศเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน ในอัตรา 124.74 ตากาต่อดอลลาร์ ช่วยให้อัตราที่บริษัทโอนเงินเสนอปรับลงมาต่ำกว่า 125 ตากา หลังธนาคารบางแห่งจ่ายสูงกว่า 125.30 ตากาในช่วงก่อนหน้าของวัน นายธนาคาร 3 คนที่ทราบรายละเอียดการประมูลระบุว่า ยอดขายอยู่ที่ 201 ล้านดอลลาร์
สารบัญ
ธนาคารกลางสั่งธนาคารพาณิชย์ที่เข้าร่วมไม่ให้นำดอลลาร์ไปขายต่อในตลาดระหว่างธนาคาร ซึ่งเป็นตลาดที่ธนาคารซื้อขายเงินตราต่างประเทศระหว่างกัน พร้อมเตือนว่าธุรกรรมลักษณะดังกล่าวอาจรบกวนตลาดเงินตราต่างประเทศ
นายธนาคารพาณิชย์ระบุว่า ราคาที่บริษัทโอนเงินซึ่งเป็นช่องทางนำเงินจากต่างประเทศเข้ามาเสนอปรับลดลงทันที หลังการประมูลธนาคารหลายแห่งซื้อดอลลาร์ในอัตรา 124.90-124.95 ตากา ขณะที่บางแห่งได้อัตราต่ำกว่า 124.90 ตากา
อย่างไรก็ตาม แรงกดดันยังคงอยู่ในส่วนอื่นของตลาด ข้อมูลจากธนาคารกลางบังกลาเทศแสดงว่า อัตราระหว่างธนาคารเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักเพิ่มขึ้นเป็น 124.75 ตากาต่อดอลลาร์ จาก 124.65 ตากาในวันก่อนหน้า ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักให้ความสำคัญกับธุรกรรมขนาดใหญ่กว่า จึงเป็นตัวชี้วัดภาพรวมที่ครอบคลุมกว่าราคาของธุรกรรมรายการเดียว
ความเคลื่อนไหวในวันดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าอัตราแลกเปลี่ยนมีความสำคัญในหลายระดับ ธนาคารต้องใช้ดอลลาร์ชำระเงินให้ซัพพลายเออร์ในต่างประเทศ บริษัทโอนเงินเป็นแหล่งเงินตราต่างประเทศ และธนาคารกลางสามารถนำดอลลาร์จากทุนสำรองออกมาจำหน่ายเมื่ออุปสงค์สูงจนจัดหาได้ยาก การประมูลช่วยลดต้นทุนการซื้อในระยะสั้นบางส่วน ขณะที่ภาพรวมตลาดยังสะท้อนว่าตากาอ่อนค่าลง
อัตราของบริษัทโอนเงินลดลงมากเพียงใด
เจ้าหน้าที่ระดับสูงของธนาคารพาณิชย์รายหนึ่งกล่าวว่า ในเช้าวันที่ 12 พฤศจิกายน บริษัทโอนเงินเสนอขายดอลลาร์ในอัตรา 125.30-125.40 ตากา ธนาคารบางแห่งซื้อขายเสร็จในอัตรา 125.30-125.32 ตากา ก่อนธนาคารกลางเข้าแทรกแซง
หลังการประมูล การซื้อในอัตรา 124.90-124.95 ตากาต่อดอลลาร์ถูกกว่าธุรกรรมที่เสร็จสิ้นก่อนหน้านั้นราว 0.35-0.42 ตากาต่อดอลลาร์ สำหรับธนาคารที่ซื้อ 1 ล้านดอลลาร์ ส่วนต่างดังกล่าวคิดเป็นเงินประมาณ 350,000-420,000 ตากา
ราคาเสนอขายในการประมูลของธนาคารกลางที่ 124.74 ตากา ยังต่ำกว่าอัตราซื้อในช่วงเช้าด้วย หากซื้อ 1 ล้านดอลลาร์ในอัตราประมูลแทนการซื้อที่ 125.30 ตากา จะใช้เงินน้อยลง 560,000 ตากา ตัวเลขนี้แสดงขนาดของส่วนต่างราคา ก่อนคิดค่าธรรมเนียมหรือต้นทุนธุรกรรมอื่น ๆ
นายธนาคารอาวุโสอีกรายกล่าวว่า บริษัทโอนเงินเริ่มเสนอขายดอลลาร์ต่ำกว่า 125 ตากา หลังธนาคารกลางบังกลาเทศนำเงินออกมาจำหน่าย อุปทานที่เพิ่มขึ้นทำให้ธนาคารมีแหล่งเงินตราต่างประเทศอีกทางหนึ่ง และลดแรงกดดันเร่งด่วนให้ต้องยอมจ่ายในราคาสูงขึ้น
เหตุใดอุปสงค์ดอลลาร์จึงเพิ่มขึ้น
ธนาคารพาณิชย์ซื้อเงินตราต่างประเทศเพื่อรองรับการชำระค่าสินค้านำเข้าที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเชื้อเพลิง เจ้าหน้าที่ธนาคารรายหนึ่งกล่าวว่า ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นทำให้ต้องใช้ดอลลาร์มากขึ้นเพื่อชำระค่านำเข้าน้ำมัน
โดยทั่วไปผู้นำเข้าชำระเงินให้ซัพพลายเออร์ในต่างประเทศด้วยเงินตราต่างประเทศ เมื่อการขนส่งน้ำมันหนึ่งเที่ยวมีต้นทุนเป็นดอลลาร์สูงขึ้น ธนาคารที่จัดการชำระเงินก็ต้องหาเงินตราต่างประเทศเพิ่ม เว้นแต่ผู้นำเข้าจะลดปริมาณที่ซื้อ หากธนาคารหลายแห่งต้องการดอลลาร์พร้อมกัน การแข่งขันแย่งชิงอุปทานที่มีอยู่ก็อาจดันอัตราแลกเปลี่ยนให้สูงขึ้น
อุปสงค์ยังเกี่ยวข้องกับการนำเข้าสินค้าจำเป็นก่อนเดือนรอมฎอน การจัดซื้อเหล่านี้อาจต้องใช้เงินตราต่างประเทศก่อนสินค้าจะถึงร้านค้า เพราะผู้นำเข้าต้องจัดการชำระเงินและการขนส่งล่วงหน้า
เจ้าหน้าที่ธนาคารพาณิชย์รายหนึ่งกล่าวว่า วันนั้นธนาคารซื้อดอลลาร์จากบริษัทโอนเงินรวมกันมากกว่า 300 ล้านดอลลาร์ ซึ่งสูงกว่ายอดประมูลที่ธนาคารกลางระบุไว้ที่ 205 ล้านดอลลาร์ แสดงให้เห็นว่ายังมีการซื้อขายจำนวนมากผ่านช่องทางเอกชน ควบคู่ไปกับการขายดอลลาร์จากทุนสำรอง
ทั้งสองช่องทางตอบสนองความต้องการเร่งด่วนอย่างเดียวกัน คือจัดหาดอลลาร์ให้ธนาคารเพื่อรองรับลูกค้า บริษัทโอนเงินนำเงินตราต่างประเทศที่เชื่อมโยงกับเงินส่งกลับจากต่างประเทศเข้ามา ส่วนธนาคารกลางบังกลาเทศนำดอลลาร์ที่ถืออยู่ในทุนสำรองออกมาจำหน่าย
ตากาอ่อนค่าลงตั้งแต่เดือนมิถุนายน
อัตราแลกเปลี่ยนของบังกลาเทศทรงตัวที่ 122.75 ตากาต่อดอลลาร์จนถึงสัปดาห์ที่ 4 ของเดือนมิถุนายน ตากาเริ่มอ่อนค่าลงเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน และธนาคารกลางบังกลาเทศกลับมาขายดอลลาร์ในเดือนกันยายน หลังหยุดไปนานกว่า 14 เดือน
ในการประมูลครั้งล่าสุด ยอดขายจากทุนสำรองที่มีรายงานสะสมอยู่ที่ประมาณ 420 ล้านดอลลาร์ ลำดับเหตุการณ์แสดงให้เห็นว่าธนาคารกลางกลับเข้าแทรกแซงเมื่อต้องการเงินตราต่างประเทศเพิ่มขึ้น:
- จนถึงสัปดาห์ที่ 4 ของเดือนมิถุนายน: อัตราแลกเปลี่ยนทรงตัวที่ 122.75 ตากาต่อดอลลาร์
- 28 มิถุนายน: ตากาเริ่มอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับดอลลาร์
- กันยายน: ธนาคารกลางบังกลาเทศกลับมาขายดอลลาร์หลังหยุดไปนานกว่า 14 เดือน
- ช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน: ธนาคารกลางขายเงิน 120 ล้านดอลลาร์ในอัตรา 124.30-124.35 ตากาต่อดอลลาร์
- 12 พฤศจิกายน: ธนาคารกลางบังกลาเทศขายดอลลาร์ในอัตรา 124.74 ตากา หลังจากนั้นอัตราของบริษัทโอนเงินลดลงต่ำกว่า 125 ตากา
อัตราระหว่างธนาคารเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักที่ 124.75 ตากา สูงกว่าระดับ 123.28 ตากาเมื่อหนึ่งเดือนก่อนอยู่ 1.47 ตากา หรือหมายถึงราคาดอลลาร์ในรูปเงินตากาเพิ่มขึ้นราว 1.2% เมื่อเทียบกับเดือนมิถุนายนที่ 122.75 ตากา ดอลลาร์มีราคาสูงขึ้น 2 ตากา หรือประมาณ 1.6%
สำหรับผู้นำเข้าที่ต้องชำระบิล 1 ล้านดอลลาร์ ส่วนต่างระหว่างอัตรา 122.75 กับ 124.75 ตากาเท่ากับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น 2 ล้านตากา ธุรกิจอาจรับภาระต้นทุนนี้ ลดค่าใช้จ่ายด้านอื่น หรือปรับขึ้นราคาขาย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสัญญาและสภาวะตลาด
เหตุใดการประมูลจึงมาพร้อมข้อห้ามขายต่อ
ธนาคารกลางบังกลาเทศแจ้งธนาคารที่เข้าร่วมว่า ห้ามขายดอลลาร์ที่ได้จากการประมูลต่อในตลาดระหว่างธนาคาร คำเตือนมุ่งไปที่ความเสี่ยงที่ธุรกรรมดังกล่าวอาจรบกวนการซื้อขาย
ข้อจำกัดนี้ห้ามธนาคารซื้อดอลลาร์จากการประมูลแล้วนำดอลลาร์ชุดเดียวกันไปขายให้ธนาคารอื่นผ่านตลาดระหว่างธนาคารทันที ธนาคารที่เข้าร่วมจึงต้องคำนึงถึงเงื่อนไขนี้ในการตัดสินใจว่าจะซื้อเงินตราต่างประเทศเท่าใด
ราคาในการประมูล อัตราของบริษัทโอนเงิน และอัตราระหว่างธนาคารเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักสะท้อนธุรกรรมคนละประเภท ราคาในการประมูลคืออัตราที่จ่ายซื้อดอลลาร์จากธนาคารกลาง อัตราของบริษัทโอนเงินสะท้อนการซื้อผ่านแหล่งอุปทานอีกช่องทางหนึ่ง ส่วนค่าเฉลี่ยระหว่างธนาคารสรุปการซื้อขายระหว่างธนาคาร
ราคาเหล่านี้เคลื่อนไหวต่างกันในวันที่ 12 พฤศจิกายน การซื้อดอลลาร์จากบริษัทโอนเงินมีราคาถูกลงหลังการประมูล ขณะที่อัตราระหว่างธนาคารเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักเพิ่มขึ้น 0.10 ตากาจากวันก่อนหน้า ธนาคารได้รับการผ่อนคลายแรงกดดันบางส่วนในการจัดหาดอลลาร์ใหม่ แม้ตัวชี้วัดภาพรวมการซื้อขายยังแสดงให้เห็นแรงกดดันต่อตากา
นายธนาคารตั้งคำถามเรื่องเวลาและขนาดการประมูล
ธนาคารกลางบังกลาเทศออกประกาศประมูลเวลา 13:20 น. นายธนาคารอาวุโสรายหนึ่งกล่าวว่า หากประกาศในช่วงเช้า อัตราอาจปรับลดลงได้มากกว่านี้ เพราะธนาคารและบริษัทโอนเงินจะได้รับแจ้งเรื่องอุปทานที่เพิ่มขึ้นเร็วกกว่า
นายธนาคารกล่าวว่า โดยทั่วไปอุปสงค์เงินตราต่างประเทศจะสูงขึ้นในช่วงต้นเดือน นอกจากนี้ธนาคารยังต้องใช้เวลาเตรียมเงินตากาสำหรับซื้อดอลลาร์ การแจ้งกำหนดประมูลจึงเป็นส่วนสำคัญในทางปฏิบัติ
ธนาคารที่กำลังพิจารณาว่าจะรับซื้อดอลลาร์ตามราคาเสนอช่วงเช้าของบริษัทโอนเงินหรือไม่ ต้องคำนึงถึงจำนวนดอลลาร์ที่ต้องการและทางเลือกที่มีอยู่ในขณะนั้น การประกาศประมูลในช่วงหลังของวันเกิดขึ้นหลังการตัดสินใจซื้อบางส่วนไปแล้ว รวมถึงธุรกรรมที่มีรายงานว่าซื้อขายในราคาสูงกว่า 125.30 ตากา
นายธนาคารอาวุโสอีกรายมองว่า การนำเงิน 205 ล้านดอลลาร์ออกมาจำหน่ายเป็นจำนวนมาก และเห็นว่าหากมีการจัดหาเงินจำนวนใกล้เคียงกันตั้งแต่หลายวันก่อน อาจป้องกันไม่ให้อัตราดอลลาร์ทะลุ 125 ตากาได้ เขาเรียกร้องให้ธนาคารกลางประเมินอย่างรอบคอบยิ่งขึ้นว่าต้องใช้เงินตราต่างประเทศเท่าใดเพื่อรักษาเสถียรภาพตลาด
การขายเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายนมีมูลค่าสูงกว่าการขาย 120 ล้านดอลลาร์เมื่อต้นเดือนอยู่ 85 ล้านดอลลาร์ หรือเพิ่มขึ้นราว 71% อัตราประมูลที่ 124.74 ตากายังสูงกว่าช่วง 124.30-124.35 ตากาในการขายครั้งก่อน สะท้อนว่าราคาที่ธนาคารจ่ายเพื่อซื้อดอลลาร์เพิ่มขึ้นตามช่วงเวลาของเดือน
ทุนสำรองลดลงเมื่อธนาคารกลางจัดหาดอลลาร์
อารีฟ ฮอสเซน ข่าน โฆษกธนาคารกลางบังกลาเทศกล่าวว่า หลังการขาย ยอดทุนสำรองอยู่ที่ 29.82 พันล้านดอลลาร์ เทียบกับ 30.12 พันล้านดอลลาร์ในวันก่อนหน้า ลดลง 300 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 1%
การขาย 205 ล้านดอลลาร์คิดเป็นประมาณ 0.7% ของยอดทุนสำรองในวันก่อนหน้า ยอดลดลงทั้งวันสูงกว่าจำนวนที่ประมูล 95 ล้านดอลลาร์ และไม่มีการแจกแจงสาเหตุของส่วนต่างที่เหลือ
ทุนสำรองเงินตราต่างประเทศคือเงินที่ธนาคารกลางถือครองในรูปเงินตราต่างประเทศและสินทรัพย์สำรองอื่น ๆ การขายดอลลาร์ช่วยให้ธนาคารในประเทศเข้าถึงเงินตราต่างประเทศได้ แต่ก็ทำให้ปริมาณที่ธนาคารกลางถือครองลดลง
สำหรับธนาคารกลางบังกลาเทศ การตัดสินใจเฉพาะหน้าต้องคำนึงถึงทั้งอุปสงค์ในตลาดและยอดทุนสำรอง การประมูลช่วยลดราคาดอลลาร์ที่ธนาคารต้องจ่ายให้บริษัทโอนเงิน แต่การขายต่อเนื่องจำเป็นต้องใช้ทุนสำรองเพิ่ม นายธนาคารจึงให้ความสำคัญกับจำนวนและช่วงเวลาของการแทรกแซง ควบคู่กับความจำเป็นที่ยังมีอยู่ในการจัดหาเงินทุนสำหรับเชื้อเพลิงและสินค้านำเข้าจำเป็น
สำหรับธุรกิจที่รอชำระค่านำเข้า การเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดที่สุดคือการเข้าถึงดอลลาร์ในอัตราต่ำกว่าที่ธนาคารบางแห่งจ่ายไปในช่วงเช้า การผ่อนคลายนี้จะยั่งยืนหรือไม่ขึ้นอยู่กับปริมาณเงินตราต่างประเทศที่ไหลเข้าสู่ตลาดและจำนวนเงินที่ธนาคารต้องใช้ชำระเงินให้ลูกค้า
ประเด็นสำคัญ
- ธนาคารกลางบังกลาเทศขายเงิน 205 ล้านดอลลาร์เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน ในอัตรา 124.74 ตากาต่อดอลลาร์ ขณะที่นายธนาคาร 3 คนระบุว่ายอดประมูลอยู่ที่ 201 ล้านดอลลาร์
- หลังจากนั้นธนาคารหลายแห่งซื้อดอลลาร์จากบริษัทโอนเงินในอัตรา 124.90-124.95 ตากา ต่ำกว่าการซื้อช่วงเช้าที่สูงกว่า 125.30 ตากา
- อัตราระหว่างธนาคารเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักยังเพิ่มขึ้นเป็น 124.75 ตากา จาก 124.65 ตากาในวันก่อนหน้า
- ต้นทุนการนำเข้าเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นและการซื้อสินค้าจำเป็นเพิ่มแรงกดดันด้านอุปสงค์ดอลลาร์
- ธนาคารกลางห้ามธนาคารที่เข้าร่วมขายดอลลาร์จากการประมูลต่อในตลาดระหว่างธนาคาร
- หลังการขาย ทุนสำรองอยู่ที่ 29.82 พันล้านดอลลาร์ ลดลงจาก 30.12 พันล้านดอลลาร์ในวันก่อนหน้า
- นายธนาคารเรียกร้องให้ประกาศประมูลเร็วขึ้นและประเมินปริมาณดอลลาร์ที่ตลาดต้องการอย่างรอบคอบยิ่งขึ้น






