ธุรกิจขนาดเล็กที่มีผลิตภาพสูงเข้าถึงสินเชื่อธนาคารได้ยาก
สมชาย สัจจพงษ์ ประธานคณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การปล่อยสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ไทยแก่ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมหดตัวต่อเนื่องเกือบ 17 ไตรมาสติดต่อกันแล้ว เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2026 พร้อมเรียกร้องให้ตรวจสอบคำขอสินเชื่อที่ถูกปฏิเสธอย่างใกล้ชิด และทบทวนกฎหมายธนาคารในวงกว้างขึ้น
สารบัญ
- ธุรกิจขนาดเล็กที่มีผลิตภาพสูงเข้าถึงสินเชื่อธนาคารได้ยาก
- สินเชื่อธุรกิจกระจุกตัวอยู่ที่ใด
- แม้แต่ธุรกิจที่มีประสิทธิภาพก็ยังเข้าถึงสินเชื่อได้จำกัด
- เหตุใดผู้กู้รายเล็กจึงจ่ายดอกเบี้ยสูงกว่า
- สินทรัพย์สร้างรายได้น้อยลง
- เงินทุนกำลังไหลไปสู่ผู้ใช้ทุนที่มีประสิทธิภาพต่ำกว่า
- สมชายต้องการให้ธนาคารชี้แจงคำขอสินเชื่อที่ถูกปฏิเสธ
- การปฏิรูปกฎหมายก่อให้เกิดข้อถกเถียงเรื่องอำนาจ
- ข้อเสนอ 5 ประการเพื่อปรับปรุงสินเชื่อธุรกิจ
- ผลลัพธ์ของนโยบายถูกตรวจสอบใกล้ชิดขึ้น
- ประเด็นสำคัญ
คำเตือนดังกล่าวมีขึ้นพร้อมกับงานวิจัยที่ชี้ว่า แม้แต่ในกลุ่มธุรกิจที่มีประสิทธิภาพสูงสุด 30% ก็มีธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือเอสเอ็มอี เพียงราว 20% ที่มีสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์ ขณะที่บริษัทขนาดใหญ่ที่มีประสิทธิภาพใกล้เคียงกันมากกว่า 60% เข้าถึงสินเชื่อได้
สถาบันวิจัยป๋วย อึ๊งภากรณ์ หรือ PIER เผยแพร่งานศึกษาการจัดสรรเงินทุนเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2026 โดยรวบรวมงบการเงินของบริษัทตั้งแต่ปี 1999 ถึง 2024 เข้ากับข้อมูลสินเชื่อรายบุคคลที่รายงานต่อธนาคารกลาง ข้อค้นพบหลักคือ เงินทุนมักไปไม่ถึงธุรกิจที่สามารถนำไปใช้สร้างผลิตภาพได้มากที่สุด
สมชายเรียกร้องให้ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย วิทัย รัตนากร เร่งแก้ไขแนวทางการปล่อยสินเชื่อ ความล่าช้าของโครงการข้อมูลทางการเงิน และการปรับปรุงกฎหมายที่ชะงักงัน เขาประเมินผลงานโดยรวมของผู้ว่าการในระดับผ่าน โดยยอมรับว่าการสื่อสารชัดเจนขึ้นและให้ความสำคัญกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่ตำหนิความคืบหน้าในสามประเด็นดังกล่าว
ผลกระทบมีวงกว้างกว่างบดุลธนาคารมาก รายงานปี 2026 ของสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ซึ่ง PIER อ้างถึง ระบุว่าในปี 2025 มีเอสเอ็มอีกว่า 3 ล้านราย จ้างงาน 13.6 ล้านคน สำหรับธุรกิจที่มีผลิตภาพสูง การหาแหล่งเงินทุนราคาจับต้องได้ยากอาจจำกัดความสามารถในการซื้ออุปกรณ์ สำรองสินค้า หรือขยายการจ้างงาน
สินเชื่อธุรกิจกระจุกตัวอยู่ที่ใด
ตัวเลขของ PIER ในปี 2025 ระบุว่า สินเชื่อธุรกิจของธนาคารพาณิชย์กว่า 75% ตกอยู่กับบริษัทขนาดใหญ่ราว 15,000 แห่ง ส่วนเอสเอ็มอีประมาณ 110,000 รายแบ่งกันในส่วนที่เหลืออีกหนึ่งในสี่
ในบรรดาสินเชื่อที่ปล่อยให้บริษัทขนาดใหญ่ ราวสองในห้าตกอยู่กับเครือข่ายธุรกิจขนาดใหญ่ 25 กลุ่มที่เรียกว่า SiCorp ซึ่งประกอบด้วยธุรกิจราว 1,000 แห่ง ตัวเลขสองในห้านี้หมายถึงสินเชื่อในกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ เมื่อสินเชื่อกลุ่มนี้คิดเป็นราวสามในสี่ของสินเชื่อธุรกิจทั้งหมด เครือข่ายดังกล่าวจึงถือครองสินเชื่อธุรกิจรวมประมาณ 30%
ผู้กู้รายใหญ่ในเครือข่ายเหล่านี้มักเป็นธุรกิจที่ดำเนินกิจการมานานราว 20 ปี โดยมีอัตราดอกเบี้ยประมาณ 3% ถึง 4% ส่วนผู้กู้เอสเอ็มอีมีอายุกิจการน้อยกว่า เฉลี่ยไม่เกิน 15 ปี และต้องเผชิญอัตราดอกเบี้ยโดยทั่วไปประมาณ 6% เมื่อพิจารณาข้อมูลสินเชื่อในวงกว้าง
ไทยพึ่งพาธนาคารอย่างมากในการส่งเงินออมไปสู่ภาคธุรกิจ PIER พบว่าสินเชื่อจากสถาบันการเงินคิดเป็นสัดส่วนมากกว่าครึ่งของแหล่งเงินทุนภายนอกอย่างเป็นทางการของธุรกิจ เมื่อวัดจากสินเชื่อ พันธบัตร และหุ้น การคำนวณนี้ไม่รวมการกู้ยืมอย่างไม่เป็นทางการและเงินทุนที่ธุรกิจสร้างขึ้นเอง
แม้แต่ธุรกิจที่มีประสิทธิภาพก็ยังเข้าถึงสินเชื่อได้จำกัด
บริษัทประมาณ 700,000 แห่งในฐานข้อมูลองค์กรของ PIER ปี 2024 มากกว่า 80% ไม่มีสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์ที่บันทึกไว้ ธุรกิจบางแห่งใช้เงินทุนของตนเองโดยไม่กู้ยืม ขณะที่บางแห่งเผชิญอุปสรรคในการขอสินเชื่อจากธนาคาร
PIER ตรวจสอบการเข้าถึงสินเชื่ออย่างละเอียดขึ้น โดยเปรียบเทียบธุรกิจที่มีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน ในกลุ่ม 30% ที่มีประสิทธิภาพสูงสุด มีเอสเอ็มอีราว 1 ใน 5 ที่มีสินเชื่อธนาคาร เทียบกับบริษัทขนาดใหญ่กว่า 3 ใน 5 บริษัทขนาดใหญ่จึงมีโอกาสเข้าถึงสินเชื่อในกลุ่มนี้มากกว่าสามเท่า
งานศึกษาวัดการเข้าถึงสินเชื่อจากยอดคงค้างเงินกู้ธนาคารพาณิชย์ตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป ส่วนการวัดประสิทธิภาพพิจารณารายได้ที่ธุรกิจสร้างได้จากสินทรัพย์ เช่น อาคาร เครื่องจักร และสินค้าคงคลัง
บริษัทจดทะเบียนประมาณ 700,000 แห่งในฐานข้อมูลวิจัยเป็นกลุ่มที่แคบกว่าเอสเอ็มอีทั่วไทยซึ่งมีมากกว่า 3 ล้านราย ข้อค้นพบเรื่องการเข้าถึงสินเชื่อจึงใช้กับบริษัทที่ศึกษา ส่วนตัวเลขเอสเอ็มอีระดับประเทศครอบคลุมกลุ่มธุรกิจที่กว้างกว่า
เหตุใดผู้กู้รายเล็กจึงจ่ายดอกเบี้ยสูงกว่า
ธุรกิจขนาดเล็กในกลุ่มที่มีประสิทธิภาพสูงต้องจ่ายดอกเบี้ยประมาณ 7.8% เทียบกับ 3.9% สำหรับบริษัทขนาดใหญ่ ต่างกัน 3.9 จุดเปอร์เซ็นต์ หรือผู้กู้รายเล็กจ่ายในอัตราสองเท่า
ความเสี่ยงด้านสินเชื่ออธิบายส่วนหนึ่งของความแตกต่างนี้ได้ ณ สิ้นปี 2025 สัดส่วนสินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ของเอสเอ็มอีอยู่ที่ราว 9.0% เทียบกับ 1.3% สำหรับธุรกิจขนาดใหญ่ สินเชื่อที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้คือหนี้ที่ผู้กู้ค้างชำระอย่างหนัก หรือมีข้อสงสัยว่าจะชำระคืนได้หรือไม่
PIER ยังใช้แบบจำลองเพื่อคำนึงถึงความเสี่ยงของผู้กู้และลักษณะของธุรกิจ ซึ่งรวมถึงความเสี่ยงผิดนัดชำระ ความสามารถทำกำไร รายได้ หลักประกัน และอายุธุรกิจ แม้คำนึงถึงปัจจัยเหล่านี้แล้ว ธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางก็ยังจ่ายดอกเบี้ยสูงกว่าที่แบบจำลองคาดการณ์ไว้ ขณะที่บริษัทขนาดใหญ่และผู้กู้ในกลุ่ม SiCorp จ่ายต่ำกว่าค่าคาดการณ์
แบบจำลองไม่ได้รวมต้นทุนการดำเนินงานและกลยุทธ์การปล่อยสินเชื่อบางส่วนของธนาคาร ผลการศึกษาชี้ให้เห็นช่องว่างด้านราคา ซึ่งควรได้รับการตรวจสอบ โดยต้องพิจารณาทั้งความเสี่ยงของผู้กู้และต้นทุนการให้สินเชื่อ
ตัวเลข 7.8% ใช้กับธุรกิจขนาดเล็กในกลุ่มที่มีประสิทธิภาพสูง ส่วนตัวเลขสินเชื่อเอสเอ็มอีในวงกว้างแสดงอัตราดอกเบี้ยโดยทั่วไปที่ราว 6% การแยกกลุ่มข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าอัตราดอกเบี้ยเดียวไม่อาจใช้อธิบายผู้กู้เอสเอ็มอีทุกรายได้
สินทรัพย์สร้างรายได้น้อยลง
งานวิจัยของ PIER เชื่อมโยงปัญหาสินเชื่อเข้ากับการลดลงในวงกว้างของประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรในธุรกิจไทย ระหว่างปี 2013 ถึง 2024 รายได้ที่สร้างได้ต่อสินทรัพย์ทุก 1 บาท ลดลงจาก 1.24 บาทเหลือ 0.88 บาท หรือลดลงราว 29%
ผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ ซึ่งวัดกำไรจากการดำเนินงานเทียบกับสินทรัพย์ที่ใช้ ลดลงจาก 8.3% เหลือ 6.3% ส่วนอัตรากำไรกลับเพิ่มขึ้นจาก 6.7% เป็น 7.1%
ธุรกิจอาจเก็บกำไรจากการขายแต่ละครั้งได้มากขึ้น แต่กลับขายสินค้าได้น้อยลงเมื่อเทียบกับเครื่องจักร อาคาร และสินทรัพย์อื่น ๆ รูปแบบนี้ช่วยอธิบายได้ว่าเหตุใดอัตรากำไรจึงเพิ่มขึ้น ขณะที่ผลตอบแทนจากทรัพยากรที่ลงทุนกลับลดลง
แนวโน้มดังกล่าวปรากฏในภาคการผลิต บริการดั้งเดิม บริการสมัยใหม่ และอสังหาริมทรัพย์ ในภาคบริการสมัยใหม่ ซึ่งรวมถึงเทคโนโลยีสารสนเทศและบริการวิชาชีพ รายได้ต่อสินทรัพย์ 1 บาทลดลงจาก 0.72 บาทเหลือ 0.40 บาท ส่วนภาคการผลิตลดลงจาก 1.54 บาทเหลือ 1.20 บาท
การเติบโตทางเศรษฐกิจเฉลี่ยของไทยก็ชะลอลงในช่วงเวลาที่ PIER ศึกษาเช่นกัน จาก 5.3% ในช่วงปี 2000 ถึง 2007 เป็น 3.7% ในช่วงปี 2010 ถึง 2019 และ 2.4% ในช่วงปี 2021 ถึง 2025 ทั้งนี้ งบการเงินของธุรกิจที่ใช้ในการศึกษาครอบคลุมถึงปี 2024
เงินทุนกำลังไหลไปสู่ผู้ใช้ทุนที่มีประสิทธิภาพต่ำกว่า
PIER แยกสาเหตุของการลดลงด้านประสิทธิภาพการใช้สินทรัพย์ออกเป็นการเปลี่ยนแปลงภายในธุรกิจเดิม การเคลื่อนย้ายทรัพยากรระหว่างบริษัท และผลจากการเข้าสู่หรือออกจากตลาดของธุรกิจ โดยใช้วิธีที่นักเศรษฐศาสตร์ Zvi Griliches และ Haim Regev พัฒนาขึ้นในปี 1995
การที่บริษัทเดิมมีประสิทธิภาพลดลงเป็นองค์ประกอบเชิงลบที่ใหญ่ที่สุด อยู่ที่ลบ 0.20 ส่วนธุรกิจเกิดใหม่มีส่วนลบ 0.11 และการเคลื่อนย้ายทรัพยากรระหว่างธุรกิจมีส่วนลบ 0.05 ในช่วงปี 2013 ถึง 2024 ตัวเลขเหล่านี้แสดงองค์ประกอบของการเปลี่ยนแปลงในตัวชี้วัดการหมุนเวียนสินทรัพย์ของงานศึกษา ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงของการเติบโต GDP
ธุรกิจที่ประสิทธิภาพลดลงยังขยายสินทรัพย์ได้ ขณะที่ธุรกิจที่มีประสิทธิภาพดีขึ้นมักเติบโตช้าหรือหดตัว กล่าวโดยง่ายคือ เงินทุนและอุปกรณ์ที่เพิ่มขึ้นไม่ได้ไหลไปยังบริษัทที่สร้างรายได้จากสิ่งเหล่านั้นได้มากกว่าอย่างสม่ำเสมอ
PIER เรียกปรากฏการณ์นี้ว่าการจัดสรรเงินทุนผิดพลาด ผลการศึกษาชี้ว่ามีปัญหาสองด้านเกิดขึ้นพร้อมกัน คือบริษัทต้องใช้สินทรัพย์เดิมให้ดีขึ้น และระบบการเงินต้องจัดสรรทรัพยากรใหม่ให้มีประสิทธิภาพขึ้น การเพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อช่วยแก้ปัญหาด้านที่สอง ขณะที่ความสามารถของธุรกิจยังเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาด้านแรก
สมชายต้องการให้ธนาคารชี้แจงคำขอสินเชื่อที่ถูกปฏิเสธ
สมชายเสนอให้สุ่มตรวจคำขอสินเชื่อเอสเอ็มอีที่ถูกปฏิเสธอย่างละเอียดในธนาคารที่มีอัตราปฏิเสธสูงผิดปกติ เขาตั้งข้อสงสัยต่อกระบวนการพิจารณาที่ยืดเยื้อ เงื่อนไขที่เข้มงวดเกินกว่าความเสี่ยงของผู้กู้ และนโยบายที่กีดกันธุรกิจทั้งภาคส่วน แม้บริษัทบางแห่งจะมีศักยภาพ
เขายอมรับว่าเอสเอ็มอีอาจมีความเสี่ยงด้านสินเชื่อสูงกว่า ผลิตภาพต่ำ และขาดข้อมูลทางการเงินที่ธนาคารต้องการ แนวทางที่เขาเสนอคือประเมินธุรกิจแต่ละรายให้ละเอียดขึ้น รวมถึงความสามารถในการสร้างกระแสเงินสด โดยยังคงรักษาคุณภาพสินเชื่อและคุ้มครองผู้ฝากเงิน
ในความเห็นของเขา โครงการ Your Data หรือที่เรียกว่า Open Data, Data Bureau และ SME Credit Portal ยังไม่เห็นผลเป็นรูปธรรม เขาระบุว่า SME Credit Boost และ Secure+ เป็นเครื่องมือจำเป็น แต่กล่าวว่าปัญหาสินเชื่อเอสเอ็มอีที่หดตัวในวงกว้างยังต้องได้รับการแก้ไข
สมชายยังเสนอให้พิจารณาเพิ่มต้นทุนสำหรับธนาคารที่นำเงินสดส่วนเกินไปไว้ในตลาดซื้อคืนพันธบัตรของธนาคารกลาง หรือ repo ธุรกรรม repo เป็นการแลกเปลี่ยนเงินสดกับหลักทรัพย์ โดยตกลงซื้อขายกลับในภายหลัง ข้อเสนอของเขาจะเปลี่ยนแรงจูงใจทางการเงินของธนาคารที่ใช้ตลาดดังกล่าว แทนที่จะขยายสินเชื่อธุรกิจ
การปฏิรูปกฎหมายก่อให้เกิดข้อถกเถียงเรื่องอำนาจ
สมชายกล่าวว่า คณะกรรมการได้ขอให้ทบทวนกฎหมายเมื่อเดือนมิถุนายน 2025 ไม่นานหลังจากเขาเข้ารับตำแหน่งประธานเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน การทบทวนครอบคลุมพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย พระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน และพระราชบัญญัติเงินตรา เขากล่าวว่าเมื่อถึงเดือนพฤศจิกายน 2026 ฝ่ายบริหารเสนอแก้ไขเพียงมาตราเดียวของพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน
การทบทวนภายในสรุปว่าไม่จำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมในวงกว้าง สมชายวิจารณ์ทั้งกระบวนการและความกังวลของฝ่ายบริหารเรื่องแรงกดดันทางการเมือง หากนำร่างกฎหมายเข้าสู่รัฐสภา เขาต้องการให้กระทรวงการคลัง สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ภาคธุรกิจ และกลุ่มอื่น ๆ ที่ได้รับผลกระทบเข้าร่วมการทบทวน
ข้อขัดแย้งนี้ยังเกี่ยวข้องกับการถ่วงดุลระหว่างการกำกับดูแลของคณะกรรมการกับความเป็นอิสระของผู้ว่าการ มาตรา 25 ของพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้มีการประเมินผลการดำเนินงานของธนาคารกลางและผลงานโดยรวมของผู้ว่าการ ส่วนมาตรา 28/15 ระบุแนวทางที่ผู้ว่าการพ้นจากตำแหน่งได้ รวมถึงการดำเนินการของคณะรัฐมนตรีในกรณีที่บกพร่องต่อหน้าที่อย่างร้ายแรงหรือไร้ความสามารถ
สมชายกล่าวว่า ต้องการให้มีตัวชี้วัดผลการดำเนินงานและตรวจสอบความหมายของคำว่าไร้ความสามารถ ไม่ใช่เพิ่มอำนาจให้คณะกรรมการปลดผู้ว่าการ การแก้ไขกฎหมายของธนาคารในปี 2008 ช่วยเพิ่มหลักประกันความเป็นอิสระ หลังยุคก่อนหน้าที่เกิดความขัดแย้งทางการเมือง รวมถึงกรณีคณะรัฐมนตรีปลด ม.ร.ว.จัตุมงคล โสณกุล จากตำแหน่งผู้ว่าการเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2001 และแต่งตั้ง ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล
สมชายยังยอมรับด้วยว่า การเป็นประธานคณะกรรมการไม่ได้ให้อำนาจเขากำหนดนโยบายในคณะกรรมการนโยบายการเงิน คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน หรือคณะกรรมการระบบการชำระเงิน ทั้งสามคณะมีผู้ว่าการเป็นประธาน และข้อเสนอแนะของเขาไม่มีผลผูกพัน
ข้อเสนอ 5 ประการเพื่อปรับปรุงสินเชื่อธุรกิจ
ข้อเสนอปฏิรูปของ PIER มุ่งแก้ทั้งการเข้าถึงสินเชื่อและวิธีกำหนดราคาของธนาคาร ข้อมูลที่ดีขึ้นจะช่วยให้ผู้ให้กู้ประเมินบริษัทที่มีประวัติทางการเงินแบบดั้งเดิมจำกัดได้ ขณะที่การค้ำประกันจะช่วยแบ่งเบาความเสี่ยงจากการปล่อยกู้
- รวบรวมข้อมูลสินเชื่อ ข้อมูลทางเลือก และข้อมูลการค้าที่ยืนยันแล้ว เพื่อประเมินผู้กู้อย่างรอบด้านขึ้น
- พัฒนาการค้ำประกันโดยภาครัฐหรือคู่ค้า โดยกำหนดค่าธรรมเนียมให้สะท้อนความเสี่ยงของผู้กู้
- กำหนดอัตราดอกเบี้ยตามความเสี่ยงของผู้กู้แต่ละราย
- เพิ่มการแข่งขันและทางเลือกด้านเงินทุนให้เอสเอ็มอีและธุรกิจใหม่
- ติดตามการปล่อยสินเชื่อในอัตราต่ำผิดปกติ ซึ่งอาจทำให้ความเปราะบางทางการเงินสะสมเพิ่มขึ้น
สมชายเรียกร้องให้กระทรวงการคลัง กระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงพาณิชย์ ธนาคารพาณิชย์ สถาบันการเงินเฉพาะกิจ บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม และหน่วยงานสนับสนุนธุรกิจ ร่วมมือกัน หน่วยงานกำกับดูแลตลาดทุนและตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยก็มีบทบาทในการเพิ่มทางเลือกด้านเงินทุนเช่นกัน
ข้อเสนอเหล่านี้เชื่อมโยงปัญหาสินเชื่อตึงตัวในระยะเร่งด่วนเข้ากับปัญหาระยะยาวที่ PIER ระบุไว้ ข้อมูลผู้กู้ที่ละเอียดขึ้น การค้ำประกัน และทางเลือกด้านเงินทุนที่แข่งขันได้ อาจช่วยให้ธุรกิจที่มีศักยภาพเข้าถึงเงินทุน พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้ให้กู้มีเครื่องมือจัดการความเสี่ยงในการชำระหนี้ที่ดีขึ้น
ผลลัพธ์ของนโยบายถูกตรวจสอบใกล้ชิดขึ้น
สมชายยังตั้งข้อสงสัยต่อวิธีที่ธนาคารกลางใช้วัดผลมาตรการจัดการเงินทุนผิดกฎหมาย เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2026 ธนาคารรายงานว่า มูลค่าการถอนเงินสดที่อยู่ภายใต้มาตรการลดลงมากกว่า 57% เมื่อเทียบกับเดือนมกราคม ขณะที่ธุรกรรมถอนทองคำจริงที่เกี่ยวข้องลดลงมากกว่า 85%
เขาถามว่ากิจกรรมที่ต่ำกว่าเกณฑ์รายงานเพิ่มขึ้นหรือไม่ จากกรณีที่ผู้คนแบ่งธุรกรรมขนาดใหญ่เป็นรายการย่อย ซึ่งเรียกว่า structuring และเรียกร้องให้มีข้อมูลเกี่ยวกับกิจกรรมดังกล่าวด้วย ตัวเลขทองคำยังต้องชี้แจงว่าวัดจากจำนวนธุรกรรม น้ำหนัก หรือมูลค่า
วันที่สำคัญหลายวันสะท้อนพัฒนาการของข้อถกเถียงในวงกว้าง:
- 2 มิถุนายน 2025: สมชายเข้ารับตำแหน่งประธานคณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย
- มิถุนายน 2025: คณะกรรมการขอให้ทบทวนกฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบของธนาคารกลาง
- 21 สิงหาคม 2026: PIER เผยแพร่งานวิจัยเรื่องการจัดสรรเงินทุน
- 29 ตุลาคม 2026: ธนาคารกลางนำเสนอตัวเลขธุรกรรมเงินสดและทองคำ
- 14 พฤศจิกายน 2026: สมชายประเมินการทำงานของตนต่อสาธารณะและเรียกร้องให้ดำเนินการเข้มข้นขึ้น
สมชายให้คำมั่นว่าจะทบทวนความคืบหน้าอีกครั้งหลังดำรงตำแหน่งประธานครบสองปี ซึ่งจะตรงกับเดือนมิถุนายน 2027 ยังไม่มีการกำหนดกรอบเวลาสำหรับการแก้ไขกฎหมายในวงกว้าง หรือการตรวจสอบสินเชื่อเอสเอ็มอีที่ถูกปฏิเสธตามข้อเสนอของเขา
ประเด็นสำคัญ
- สมชายกล่าวว่า สินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์แก่เอสเอ็มอีหดตัวต่อเนื่องเกือบ 17 ไตรมาสติดต่อกัน
- เอสเอ็มอีที่มีประสิทธิภาพสูงมีสินเชื่อธนาคารเพียงราว 20% เทียบกับบริษัทขนาดใหญ่ที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกันมากกว่า 60%
- บริษัทขนาดใหญ่ได้รับสินเชื่อธุรกิจกว่า 75% ในปี 2025 ส่วนเอสเอ็มอีราว 110,000 รายแบ่งกันประมาณ 25%
- ธุรกิจขนาดเล็กที่มีประสิทธิภาพสูงเผชิญอัตราดอกเบี้ยประมาณ 7.8% เทียบกับ 3.9% สำหรับบริษัทขนาดใหญ่
- PIER พบว่าประสิทธิภาพการใช้สินทรัพย์ลดลง ควบคู่กับรูปแบบการปล่อยสินเชื่อและกำหนดราคาที่จำกัดโอกาสของธุรกิจที่มีผลิตภาพสูง
- สมชายเสนอให้ตรวจสอบการปล่อยสินเชื่ออย่างใกล้ชิดขึ้น ทบทวนกฎหมายในวงกว้าง และส่งเสริมความร่วมมือระหว่างสถาบันภาครัฐและเอกชน






