การเกณฑ์ทหารในเมียนมาจุดชนวนความหวาดกลัวการลักพาตัวและข้อกล่าวหาเรื่องซื้อขายผู้ถูกเกณฑ์

สามีหายตัวไป กับข้อกล่าวหาเรื่องเงินโอน 4 ล้านจ๊าต

เมื่อพโยไวโทรหาภรรยาจากศูนย์เกณฑ์ทหาร สองวันหลังออกจากบ้านในนครย่างกุ้งเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2025 เธอจึงรู้ว่าการขอให้ญาติช่วยตามตัวเขากลับบ้านอาจลงเอยด้วยการถูกบังคับเกณฑ์ทหาร หม่าโมซานปานกล่าวว่า สามีวัย 33 ปีของเธอถูกส่งต่อระหว่างฝ่ายปกครองเขต โดยมีการจ่ายเงิน 4 ล้านจ๊าต หรือประมาณ 900 ดอลลาร์ เพื่อให้ครบโควตาการเกณฑ์ทหาร ผู้ดูแลเขตที่ช่วยส่งตัวเขาให้เจ้าหน้าที่ทหารยอมรับว่ามีส่วนเกี่ยวข้อง แต่ปฏิเสธว่าได้รับเงิน

คำบอกเล่าของเธอเป็นส่วนหนึ่งของข้อกล่าวหาที่กว้างขึ้นว่า ระบบเกณฑ์ทหารภาคบังคับของเมียนมาทำให้เกิดตลาดซื้อขายคน เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคง และกลุ่มอาชญากรรมถูกกล่าวหาว่าจับกุมชายหนุ่มและส่งตัวไปยังพื้นที่หรือหน่วยทหารที่กำลังประสบปัญหาในการทำยอดรับสมัครให้ครบตามเป้า ครอบครัวต่างเล่าถึงการหายตัวไป การเรียกเงิน และความไม่แน่ใจว่าญาติถูกพาตัวไปที่ใด

มีรายงานว่าเอกสารฝ่ายปกครองที่รั่วไหลออกมากำชับให้เจ้าหน้าที่ทำโควตาการเกณฑ์ทหารให้ครบอย่างเคร่งครัด คาดว่ามีคนหนุ่มสาวถูกเกณฑ์ทหารราว 100,000 คน แม้รายงานจะระบุช่วงเวลาต่างกัน โดยฉบับหนึ่งประเมินตัวเลขนับตั้งแต่ต้นปี 2024 ขณะที่ฉบับอื่นกล่าวถึงช่วงสองปีครึ่งก่อนหน้า ตัวเลขนี้เป็นเพียงการประมาณ ไม่ใช่ยอดอย่างเป็นทางการที่มีการเผยแพร่

หน่วยงานกลางว่าด้วยการเรียกพลเพื่อรับราชการทหารของกองทัพปฏิเสธให้ความเห็นเมื่อถูกสอบถามเกี่ยวกับข้อกล่าวหาเรื่องการเกณฑ์ทหารโดยใช้กำลังและการลักพาตัวที่เกิดขึ้นในช่วงหลัง ขณะเดียวกัน หลักฐานจากประกาศตามหาคนหาย คำร้องเรียนรายบุคคล และปฏิบัติการลักพาตัวที่ถูกกล่าวหาในนครย่างกุ้ง ชี้ให้เห็นความแตกต่างที่สำคัญสำหรับครอบครัว นั่นคือ การมีคุณสมบัติเข้ารับราชการทหารไม่ได้อธิบายว่าบุคคลหนึ่งถูกจับตัว ส่งต่อ หรือถูกบังคับให้ลงนามในเอกสารได้อย่างไร

ในพะอัน การหาเลี้ยงชีพหมายถึงการยอมเสี่ยง

ในพะอัน เมืองหลวงของรัฐกะเหรี่ยง ซึ่งรู้จักกันในชื่อรัฐกะยีนเช่นกัน ชาวบ้านกล่าวว่า ผู้ที่แต่งกายพลเรือนและเป็นสมาชิกหรือผู้สนับสนุนรัฐบาลทหารกำลังควบคุมตัววัยรุ่นและชายวัย 20 ถึง 30 ปี ความกลัวว่าจะถูกจับตัวทำให้คนหนุ่มสาวจำนวนมากต้องระมัดระวังและกลับบ้านก่อนมืด

ซอมิน คนขับรถตุ๊กตุ๊กวัย 26 ปี ซึ่งใช้นามสมมติเพื่อความปลอดภัย กล่าวว่าเขาเลือกอยู่แต่ในบ้านไม่ได้ เพราะต้องหาเงินเลี้ยงชีพ ครอบครัวโทรมาเตือนเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่าให้ระวังผู้โดยสารและเส้นทางที่พาเขาไปไกลจากบ้าน เมื่อกล่าวถึงความกดดันจากการทำงานภายใต้ภัยคุกคามดังกล่าว เขาบอกว่า

ผมกังวล แต่ก็ต้องออกไปทำงาน

เขากล่าวว่าคนรู้จักบางคนถูกจับตัวไปแล้ว ส่วนคนวัยเดียวกันอีกหลายคนเดินทางไปประเทศไทยหรือย้ายไปอยู่กับญาติในพื้นที่อื่นของเมียนมา เขาเป็นพี่น้องเพียงคนเดียวในครอบครัวที่อยู่ในช่วงอายุที่อาจถูกเกณฑ์ทหาร ทำให้การออกไปทำงานแต่ละครั้งเป็นเรื่องน่าวิตกสำหรับคนในบ้าน

คำบอกเล่าเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าความกลัวการเกณฑ์ทหารส่งผลไปไกลกว่าผู้ที่ถูกควบคุมตัวแล้ว คนขับรถต้องตัดสินใจว่าจะรับผู้โดยสารหรือไม่ พ่อแม่ต้องคิดว่าจะโทรตามลูกกลับบ้านเมื่อใด และคนหนุ่มสาวที่ทำงานต้องชั่งน้ำหนักระหว่างรายได้กับความเสี่ยงที่จะถูกจับ ข้อกล่าวหาเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการเดินทางและการทำงานในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่การเกณฑ์ทหารที่จำกัดอยู่เพียงการนัดหมายกับฝ่ายปกครองตามกำหนดการ

ข้อกำหนดของการเกณฑ์ทหารภาคบังคับ

กองทัพเริ่มใช้การเกณฑ์ทหารภาคบังคับในปี 2024 สามปีหลังรัฐประหารเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2021 ซึ่งโค่นรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งและนำโดยอองซานซูจี การรณรงค์รับสมัครเกิดขึ้นหลังจากกองทัพพ่ายแพ้ในสนามรบ ขวัญกำลังใจลดลง และมีทหารหนีทัพระหว่างสู้รบกับกองกำลังติดอาวุธชาติพันธุ์และขบวนการต่อต้านการปกครองของทหาร

ข้อกำหนดการรับราชการทหารที่ระบุในรายงานครอบคลุมชายอายุ 18 ถึง 35 ปี และหญิงอายุ 18 ถึง 27 ปี โดยต้องอยู่ใต้บังคับบัญชาของกองทัพอย่างน้อยสองปี ผู้ที่ปฏิเสธอาจต้องโทษจำคุกสูงสุดห้าปี แม้ผู้หญิงจะอยู่ในเกณฑ์อายุที่กำหนด แต่กรณีคนหายและข้อกล่าวหาเรื่องการซื้อขายผู้ถูกเกณฑ์ที่กล่าวถึงในที่นี้เกี่ยวข้องกับชายและเด็กชายเป็นหลัก

ลำดับเหตุการณ์ต่อไปนี้เชื่อมโยงการเกณฑ์ทหารทั่วประเทศเข้ากับกรณีรายบุคคลและผลการศึกษาที่เผยแพร่ภายหลัง:

• กุมภาพันธ์ 2021: กองทัพยึดอำนาจ เปิดฉากช่วงเวลาแห่งความขัดแย้งต่อต้านการปกครองของกองทัพ
• 2024: กองทัพเริ่มใช้การเกณฑ์ทหารภาคบังคับ ท่ามกลางความสูญเสียในสนามรบและการขาดแคลนกำลังพล
• 8 พฤษภาคม 2025: พโยไวออกจากบ้านในนครย่างกุ้ง ภรรยาของเขากล่าวว่าเขาโทรมาจากศูนย์เกณฑ์ทหารในอีกสองวันต่อมา
• กรกฎาคม 2025: Myanmar Witness รายงานผลการศึกษาประกาศตามหาคนหายบนเฟซบุ๊กที่รวบรวมระหว่างปี 2021 ถึง 2025
• 25 สิงหาคม: ตำรวจบุกค้นสถานที่แห่งหนึ่งในนครย่างกุ้งในคดีลักพาตัวอีกคดีหนึ่ง ซึ่งมีชายหนุ่มสี่คนเกี่ยวข้อง

มาจอหน่องโย อดีตนายทหารที่เข้าร่วมขบวนการอารยะขัดขืน และปัจจุบันทำงานด้านกิจการทหารที่สถาบันกลาโหมและความมั่นคงเมียนมา เห็นว่าการดำเนินการจริงล้ำเลยกระบวนการคัดเลือกตามระเบียบไปมาก เขากล่าวหาว่ากองกำลังความมั่นคงติดตามความเคลื่อนไหวของคนหนุ่มสาว ข่มขู่ว่าจะควบคุมตัวเพื่อรีดเงิน และจับกุมระหว่างตรวจสอบรายชื่อสมาชิกในครัวเรือนหรือรายชื่อผู้เข้าพัก

ประกาศตามหาคนหายเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

Myanmar Witness วิเคราะห์ประกาศตามหาคนหายหลายร้อยรายการที่โพสต์บนเฟซบุ๊กระหว่างปี 2021 ถึง 2025 ผลการศึกษาที่เผยแพร่ในเดือนกรกฎาคมพบว่า จำนวนประกาศในเดือนมกราคมเพิ่มจาก 4 รายการในปี 2021 ซึ่งเป็นช่วงก่อนรัฐประหาร เป็น 82 รายการในปี 2025 หลังเริ่มการเกณฑ์ทหารภาคบังคับ ชายและเด็กชายคิดเป็นสัดส่วนส่วนใหญ่ของผู้ที่ถูกรายงานว่าหายตัวไป

ดังนั้น จำนวนประกาศในเดือนมกราคมจึงสูงกว่าระดับเดิม 20.5 เท่า หรือเพิ่มขึ้น 78 รายการ นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดในโพสต์ที่รวบรวมมา แต่ไม่ควรตีความว่าเป็นอัตราการหายตัวไปทั่วประเทศ หรือจำนวนผู้ถูกลักพาตัวไปเกณฑ์ทหารที่ได้รับการยืนยันแล้ว ประกาศบนเฟซบุ๊กสะท้อนว่าครอบครัวกำลังตามหาข้อมูล แต่เพียงลำพังยังไม่สามารถระบุได้ว่าคนหายแต่ละคนไปอยู่ที่ใดหรือหายไปเพราะเหตุใด

Myanmar Witness สรุปว่า การเกณฑ์ทหารมักดูเหมือนเกี่ยวข้องกับการควบคุมตัว การบังคับ และการหายตัวไปโดยไม่แจ้งครอบครัว มากกว่าการเรียกเข้ารับราชการตามขั้นตอนปกติ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ฮิวแมนไรท์วอตช์ และ Fortify Rights ต่างกล่าวหากองทัพว่าลักพาตัวพลเรือนและบังคับให้เข้ารับราชการ

ประกาศเหล่านี้มีความสำคัญ เพราะเมื่อใครสักคนหายตัวไป ครอบครัวอาจไม่รู้ว่าญาติถูกควบคุมตัวอยู่ที่สถานีตำรวจ ศูนย์เกณฑ์ทหาร หรือหน่วยทหาร การโทรมาเพียงสั้น ๆ ของพโยไวช่วยให้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับที่อยู่ของเขาอย่างหนึ่ง แต่ภรรยากล่าวว่าเธอยังไม่รู้ว่าตอนนี้เขาอยู่ที่ไหน

พโยไวไปถึงศูนย์เกณฑ์ทหารได้อย่างไร

หม่าโมซานปานกล่าวว่า สามีของเธอออกจากบ้านหลังทะเลาะกันเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2025 เธอแจ้งญาติคนหนึ่งซึ่งทำงานที่สำนักงานฝ่ายปกครองเขตในท้องถิ่น และขอให้ช่วยพาพโยไวกลับมา แต่เธอกล่าวหาว่าญาติคนนั้นกลับพาเขาไปที่สำนักงานเขต ซึ่งส่งตัวเขาต่อไปยังอีกเขตหนึ่งแลกกับเงิน 4 ล้านจ๊าต เพื่อให้เขตนั้นทำโควตาการเกณฑ์ทหารได้ครบ

ไม่สามารถติดต่อญาติคนนั้นเพื่อขอความเห็นได้ อูหม่องหม่องลวิน ผู้ดูแลเขตปลายทาง ยอมรับว่าช่วยส่งพโยไวให้เจ้าหน้าที่เกณฑ์ทหาร เขายังกล่าวด้วยว่า มีการส่งตัวผู้ถูกเกณฑ์มาจากเมืองอื่นเมื่อพื้นที่ไม่สามารถทำโควตาในท้องถิ่นให้ครบได้ แต่ปฏิเสธว่ามีการจ่ายเงินในการส่งตัวเช่นนี้ หรือมีการจ่ายเงินในกรณีนี้

คำบอกเล่าทั้งสองฝ่ายสอดคล้องกันว่าผู้ดูแลเขตมีบทบาทในการส่งตัวพโยไวให้เจ้าหน้าที่เกณฑ์ทหาร แต่ขัดแย้งกันในประเด็นที่กล่าวหาว่ามีการซื้อขาย จึงควรแยกข้อกล่าวหาของภรรยาออกจากสิ่งที่ผู้ดูแลเขตยอมรับ การส่งตัวตามที่มีรายงานเพียงอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่ามีการจ่ายเงินตามข้อกล่าวหาที่โต้แย้งกัน

หม่าโมซานปานกล่าวว่า สามีบอกเธอว่ามีคนรับปากว่าจะช่วยเขา แต่กลับบังคับให้เขาเซ็นเอกสาร เธออธิบายเหตุผลที่คัดค้านวิธีการนำตัวเขาไปว่า

ถ้าสามีฉันได้รับเลือกให้เกณฑ์ทหารอย่างถูกกฎหมายตามขั้นตอนปกติ ฉันก็ยอมรับได้ แต่สิ่งที่ฉันยอมรับไม่ได้คือสำนักงานฝ่ายปกครองเขตของเราเองถูกกล่าวหาว่าขายเขาให้อีกเขตหนึ่ง

คำบอกเล่าของเธอมุ่งไปที่วิธีการเกณฑ์สามี ไม่ใช่เพียงเรื่องอายุ พโยไวอยู่ในช่วงอายุที่กำหนดสำหรับผู้ชาย แต่ข้อเท็จจริงนี้ไม่ได้ทำให้ข้อกล่าวหาที่ว่ามีการจัดการส่งตัวระหว่างฝ่ายปกครองเพื่อแลกกับเงินหมดไป

ครอบครัวที่พยายามช่วยให้เขาได้รับการปล่อยตัวต้องเผชิญกับความสูญเสียอีกครั้ง

หลังสามีถูกนำตัวไป หม่าโมซานปานกล่าวว่า มีคนแปลกหน้าแอบอ้างว่าจะช่วยให้เขาได้รับการปล่อยตัว ก่อนฉ้อโกงเงินเธอไป 4.5 ล้านจ๊าต ความเสียหายที่กล่าวหานี้มากกว่าเงินที่เธอระบุว่าจ่ายเพื่อส่งตัวสามีอยู่ 500,000 จ๊าต เงินสองจำนวนนี้เป็นคนละธุรกรรม โดยเงินก้อนแรกถูกกล่าวหาว่าจ่ายระหว่างผู้ที่จัดการเรื่องเกณฑ์ทหาร ส่วนอีกก้อนเป็นเงินที่เธอกล่าวว่าสูญเสียไปด้วยตนเอง

เธอยื่นเรื่องร้องเรียนต่อตำรวจทั้งกรณีที่กล่าวหาว่ามีการขายสามี และกรณีหลอกลวงเรื่องการปล่อยตัว ตามคำบอกเล่าของเธอ ตำรวจรับคำร้องเรียนไว้ แต่ปฏิเสธที่จะระบุข้อหาค้ามนุษย์ โดยบอกเธอว่าสามารถลงทะเบียนคดีลักษณะดังกล่าวได้ก็ต่อเมื่อมีการขายคนไปต่างประเทศ

คำอธิบายดังกล่าวเป็นจุดยืนของตำรวจตามที่เธอเล่า ไม่ใช่คำแถลงเกี่ยวกับกฎหมายต่อต้านการค้ามนุษย์ของเมียนมาที่ได้รับการตรวจสอบยืนยัน ไม่มีรายงานคำตัดสินของศาลที่ชี้ขาดข้อกล่าวหาเรื่องการเกณฑ์ทหารหรือคำร้องเรียนเรื่องฉ้อโกง และยังไม่ทราบที่อยู่ปัจจุบันของสามีเธอ

กรณีนี้แสดงให้เห็นความเสี่ยงอีกรูปแบบหนึ่งที่ญาติต้องเผชิญ นั่นคือ ความไม่แน่ใจว่าผู้ถูกเกณฑ์อยู่ที่ไหนอาจเปิดช่องให้ผู้ไม่หวังดีเรียกเงินโดยอ้างว่าจะช่วยให้ได้รับการปล่อยตัว หม่าโมซานปานเล่าว่าเธอสูญเสียเงิน แต่ยังไม่สามารถพาสามีกลับบ้านได้

แรงกดดันจากโควตาอาจเปลี่ยนผู้ถูกเกณฑ์ให้กลายเป็นสินค้า

คำสั่งเกณฑ์ทหารกำหนดให้หมู่บ้าน เขต และเมืองจัดหาผู้ถูกเกณฑ์ตามสัดส่วนของประชากร โควตาคือเป้าหมายทางการปกครอง โดยแต่ละพื้นที่ต้องส่งคนตามจำนวนที่กำหนด ข้อกล่าวหาชี้ว่าแรงกดดันให้ทำเป้าหมายดังกล่าวให้ครบอาจผลักดันให้เจ้าหน้าที่และนายหน้าบางรายไปหาผู้ถูกเกณฑ์จากพื้นที่อื่น แทนที่จะพึ่งพากระบวนการคัดเลือกในท้องถิ่นตามปกติ

หน่องโยกล่าวหาว่าคนหนุ่มสาวถูกจับที่ด่านตรวจ ถูกสกัดระหว่างเดินทางไปทำงาน ถูกล่อลวงด้วยประกาศรับสมัครงานปลอม หรือถูกนำตัวไปจากบ้าน เขากล่าวว่า ผู้ดูแลท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ทหาร และกลุ่มอาชญากรรมจัดหาคนให้หน่วยทหารและกองบัญชาการภูมิภาคที่กำลังขาดแคลนกำลังพล

เขายังกล่าวหาว่ามีตลาดซื้อขายผู้ถูกเกณฑ์มาทดแทน โดยผู้มีฐานะจ่ายเงินเพื่อหลีกเลี่ยงการรับราชการ ขณะที่คนที่มีทรัพยากรทางการเงินน้อยกว่าจะถูกส่งไปแทน เมื่ออธิบายว่าทำไมแนวปฏิบัติเหล่านี้จึงแพร่หลาย หน่องโยกล่าวว่า

แนวปฏิบัติเหล่านี้กำลังทวีความรุนแรง เพราะการทำโควตารับสมัครรายเดือนให้ครบยากขึ้นเรื่อย ๆ และการซื้อขายผู้ถูกเกณฑ์ในระดับพื้นที่สร้างผลกำไรมหาศาล

หากคนบางกลุ่มสามารถจ่ายเงินเพื่อหลีกเลี่ยงการเกณฑ์ ขณะที่คนอื่นถูกจับไปเป็นตัวแทน ภาระก็ไม่ได้ตกอยู่กับผู้คนตามอายุหรือจำนวนประชากรของแต่ละพื้นที่เพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับรายได้และการเข้าถึงผู้ที่ช่วยคุ้มครองได้ด้วย นี่คือกลไกเบื้องหลังแรงกดดันที่มีรายงานว่าตกกับครอบครัวยากจนอย่างไม่เป็นสัดส่วน แม้จะไม่มีการแจกแจงจำนวนผู้ถูกเกณฑ์ตามรายได้ครัวเรือนก็ตาม

การจับกุมในนครย่างกุ้งทำให้ข้อเสนอรับสมัครงานถูกจับตา

อีกคดีหนึ่งในนครย่างกุ้งเกี่ยวข้องกับผู้บังคับบัญชาหน่วยดับเพลิงสำรอง ซึ่งถูกกล่าวหาว่าล่อลวงชายหนุ่มสี่คนมาที่บ้านด้วยข้อเสนอเรื่องงาน ผู้บังคับบัญชารายนี้เป็นสมาชิกกรมดับเพลิงภายใต้กระทรวงกิจการภายใน และถูกกล่าวหาว่าควบคุมตัวชายทั้งสี่ไว้ในห้องกักขังที่สร้างขึ้นเป็นพิเศษ โดยตั้งใจจะขายพวกเขาไปเกณฑ์ทหาร

ตำรวจบุกค้นบ้านเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม และจับกุมผู้บังคับบัญชารายนี้ รายงานยังกล่าวถึงการจับกุมญาติผู้ชายคนหนึ่ง แต่ระบุความสัมพันธ์ไม่ตรงกัน โดยรายงานส่วนใหญ่ระบุว่าเป็นลูกเขยของผู้บังคับบัญชา ขณะที่ฉบับหนึ่งเรียกว่าเป็นน้องเขย

มีรายงานว่าผู้บังคับบัญชาถูกตั้งข้อหาลักพาตัวหรือพาตัวบุคคลไปกักขังโดยมิชอบ ซึ่งมีโทษจำคุกสูงสุดเจ็ดปี รายงานกล่าวถึงข้อกล่าวหาและการตั้งข้อหา ไม่ใช่คำพิพากษาว่ามีความผิด และไม่มีผลการพิจารณาคดีในเวลาต่อมา

คดีนี้แตกต่างจากกรณีที่พโยไวถูกกล่าวหาว่าส่งตัวระหว่างเขตปกครอง โดยวิธีการที่มีรายงานในคดีนี้คือใช้ข้อเสนอรับสมัครงานปลอม ก่อนกักขังเหยื่อไว้ในบ้านส่วนตัว กรณีนี้แสดงให้เห็นว่าเหตุใดการหางาน รวมถึงการเดินทางและการพบปะเจ้าหน้าที่ จึงกลายเป็นสิ่งที่ผู้คนกังวลเกี่ยวกับการเกณฑ์ทหาร

การเสริมกำลังทหารแลกมาด้วยต้นทุนต่อพลเรือน

การรณรงค์รับสมัครกำลังพลมีเป้าหมายตอบสนองความต้องการของกองทัพที่กำลังทำสงครามยืดเยื้อ มีรายงานว่ากำลังเสริมช่วยให้รัฐบาลทหารยึดคืนพื้นที่และเพิ่มแรงกดดันต่อกองกำลังต่อต้านในบางส่วนของเมียนมา อย่างไรก็ตาม ข้อมูลนี้ไม่ได้ยืนยันว่ามีการส่งผู้ถูกเกณฑ์ไปปฏิบัติการใดบ้างเป็นจำนวนเท่าใด หรือการเปลี่ยนแปลงการควบคุมพื้นที่เกิดจากกำลังพลเหล่านี้มากน้อยเพียงใด

ดร.แซนดีป ซิงห์ นักวิจัยและอาจารย์ด้านการศึกษาการทหารที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ มองว่าการเกณฑ์คนหนุ่มสาวที่ไม่เต็มใจสะท้อนสถานการณ์ที่ตึงเครียดของรัฐบาลทหาร เมื่อกล่าวถึงการรณรงค์ครั้งนี้ เขาบอกว่า

ดูเหมือนเป็นอีกก้าวหนึ่งของความพยายามที่รัฐบาลทหารจะเกณฑ์คนหนุ่มสาวที่ไม่เต็มใจเข้าสู่ความขัดแย้ง ซึ่งยิ่งตอกย้ำว่ารัฐบาลกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ยากลำบากในสงครามกลางเมือง

มีรายงานด้วยว่าความกลัวการถูกบังคับเกณฑ์ทหารมีส่วนทำให้เกิดการพลัดถิ่นภายในประเทศ การเดินทางไปประเทศเพื่อนบ้าน และการขาดแคลนแรงงาน คำบอกเล่าของซอมินเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการย้ายถิ่นดังกล่าว เพื่อนรุ่นเดียวกันเดินทางไปประเทศไทยหรือไปอยู่บ้านญาติ ขณะที่ผู้ที่ยังอยู่จำกัดการเดินทางของตนเอง ไม่มีตัวเลขที่แยกการพลัดถิ่นอันเกิดจากความกลัวการเกณฑ์ทหารออกจากการพลัดถิ่นที่เกิดจากการสู้รบ

สถาบันกลาโหมและความมั่นคงเมียนมาระบุเมื่อเดือนมิถุนายนว่า มีการใช้กฎหมายทหารเพื่อบังคับให้ประชาชนหันมาสู้รบกันเอง การประเมินดังกล่าวเป็นจุดยืนของสถาบันซึ่งเจ้าหน้าที่ด้านกิจการทหารที่ถูกระบุชื่อได้แปรพักตร์และเข้าร่วมขบวนการต่อต้านรัฐประหาร

ยังมีหลายประเด็นที่ไม่คลี่คลาย ได้แก่ ที่อยู่ของพโยไว การจ่ายเงินเพื่อส่งตัวเขาเกิดขึ้นจริงหรือไม่ ผลการพิจารณาคำร้องเรียนของภรรยา และการดำเนินคดีหลังตำรวจบุกค้นในนครย่างกุ้ง ไม่มีรายงานวันนัดพิจารณาหรือคำตัดสินในอนาคตของคดีเหล่านี้ การปฏิเสธให้ความเห็นของหน่วยงานเกณฑ์ทหารทำให้ทางการส่วนกลางยังไม่มีคำชี้แจงที่เป็นสาระต่อข้อกล่าวหาเฉพาะเหล่านี้

ประเด็นสำคัญ

• มีรายงานว่าเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้รับคำสั่งให้ทำโควตาการเกณฑ์ทหารให้ครบอย่างเคร่งครัด
• คาดว่ามีคนหนุ่มสาวถูกเกณฑ์ทหารราว 100,000 คน แต่รายงานระบุช่วงเวลาที่ครอบคลุมแตกต่างกัน
• Myanmar Witness นับประกาศตามหาคนหายในเดือนมกราคม 2025 ได้ 82 รายการ เทียบกับ 4 รายการในปี 2021
• หม่าโมซานปานกล่าวหาว่าสามีถูกส่งตัวต่อแลกกับเงิน 4 ล้านจ๊าต ผู้ดูแลเขตยอมรับบทบาทในการส่งตัวเขาเข้ารับการเกณฑ์ แต่ปฏิเสธว่าได้รับเงิน
• เธอกล่าวว่าเธอสูญเสียเงินอีก 4.5 ล้านจ๊าตให้กับคนที่หลอกว่าจะช่วยให้สามีได้รับการปล่อยตัว
• ผู้บังคับบัญชาหน่วยดับเพลิงในนครย่างกุ้งถูกตั้งข้อหาเกี่ยวกับการลักพาตัวชายสี่คน ซึ่งถูกกล่าวหาว่าตกเป็นเป้าหมายเพื่อส่งไปเกณฑ์ทหาร ยังไม่มีรายงานคำพิพากษาว่ามีความผิด
• ครอบครัวต่างเล่าถึงการจำกัดการเดินทาง การย้ายไปต่างประเทศ และความไม่แน่ใจต่อเนื่องเกี่ยวกับญาติที่หายตัวไป