ไฟป่ากลับมาลุกไหม้ใน 7 เขตของสุมาตราใต้ วิกฤตหมอกควันทดสอบมาตรการคุ้มครองพื้นที่พรุ

ไฟป่าที่เกิดซ้ำเผยข้อจำกัดของการรับมือเหตุฉุกเฉิน

7 เขตในจังหวัดสุมาตราใต้ที่เผชิญไฟป่าในวิกฤตไฟป่าของอินโดนีเซียเมื่อปี 2015 กลับมามีไฟป่าอีกครั้งในปี 2026 ขณะที่การวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมพบจุดความร้อน 22,690 จุดภายในสัมปทานของบริษัทต่าง ๆ ที่เมืองปาเล็มบัง ทัศนวิสัยลดลงต่ำกว่า 300 เมตรเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ส่งผลกระทบต่อเที่ยวบิน 30 เที่ยว การกลับมาของไฟในพื้นที่ที่ตั้งเป้าฟื้นฟูพื้นที่พรุทำให้ความพยายามป้องกันของรัฐบาล ความรับผิดชอบของบริษัท และการคุ้มครองสุขภาพประชาชนถูกจับตา

ฟอรัมสิ่งแวดล้อมอินโดนีเซีย หรือที่รู้จักในชื่อ Walhi ระบุว่าเขตที่ได้รับผลกระทบ ได้แก่ โอกัน โกเมอริง อิลีร์ (OKI), บันยูอาซิน, มูซี บันยูอาซิน, มูอารา เออนิม, เปนูกัล อาบับ เลมาตัง อิลีร์ (PALI), มูซี ราวัส และมูซี ราวัส อูตารา กาลัง ซูกันดา หัวหน้าฝ่ายรณรงค์และสนับสนุนของ Walhi สุมาตราใต้ กล่าวเมื่อวันที่ 9 ตุลาคมว่า พื้นที่พรุส่วนใหญ่ที่ถูกไฟไหม้ในปี 2015 กลับมาเกิดไฟอีกครั้ง

จำนวนจุดตรวจจับจากดาวเทียมทั่วประเทศที่ลดลงช่วยบรรเทาสถานการณ์ได้บ้าง แต่ยังไม่ทำให้ภาวะฉุกเฉินในจังหวัดสิ้นสุดลง แถลงการณ์ของกระทรวงป่าไม้เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม ระบุว่า เมื่อเวลา 21.10 น. ของวันที่ 8 ตุลาคม ตามเวลาฝั่งตะวันตกของอินโดนีเซีย พบจุดความร้อนความเชื่อมั่นสูง 130 จุดในสุมาตราใต้ ลดลงจาก 224 จุดในวันก่อนหน้า อย่างไรก็ตาม จังหวัดนี้ยังมีจำนวนจุดสูงที่สุดในบรรดา 6 จังหวัดเป้าหมาย

ประเด็นสำคัญคือการดับไฟจะตามมาด้วยการเปลี่ยนแปลงที่ช่วยให้พื้นที่พรุชุ่มน้ำและป้องกันการเกิดไฟซ้ำได้หรือไม่ ทางการกำลังทดลองสารดับไฟจากบราซิล เสริมกำลังปฏิบัติการภาคพื้นดิน และเสนอให้สร้างสิ่งกั้นคลอง กลุ่มสิ่งแวดล้อมต้องการให้มาตรการเหล่านี้ดำเนินควบคู่กับการตรวจสอบสัมปทาน การบังคับใช้กฎหมาย และการคุ้มครองประชาชนที่สูดดมอากาศอันตราย

ตัวเลขจากดาวเทียมวัดอะไร

การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่จากระบบ SiPongi ของกระทรวงป่าไม้โดย Walhi ครอบคลุมช่วงวันที่ 1 กันยายนถึง 2 ตุลาคม พบจุดความร้อน 10,411 จุดในพื้นที่สัมปทานเพื่อใช้ประโยชน์จากป่าและสัมปทานสวนป่าอุตสาหกรรม 18 แห่ง และ 12,279 จุดในพื้นที่สัมปทานสวนป่า 63 แห่ง นอกจากนี้ การวิเคราะห์หน่วยอุทกวิทยาพรุในสุมาตราใต้ขององค์กรยังพบจุดความร้อน 16,685 จุด โดย 11,845 จุด หรือ 70.99 เปอร์เซ็นต์ อยู่ในบริเวณเนินพรุ

หน่วยอุทกวิทยาพรุคือภูมิทัศน์ที่เชื่อมต่อกัน ซึ่งต้องจัดการการเคลื่อนตัวของน้ำร่วมกัน ส่วนเนินพรุคือมวลพรุที่สะสมตัวสูงขึ้นภายในภูมิทัศน์นั้น การที่ตรวจพบจุดจำนวนมากในบริเวณดังกล่าวทำให้การจัดการน้ำเป็นประเด็นสำคัญในการสืบสวน แทนที่จะมองไฟที่พบแต่ละจุดเป็นเหตุการณ์แยกจากกัน

ตัวเลขเหล่านี้ไม่ใช่จำนวนไฟที่แยกจากกันหรือจำนวนเฮกตาร์ที่ถูกไฟไหม้กระทรวงป่าไม้ระบุว่าจุดความร้อนหมายถึงความผิดปกติของอุณหภูมิพื้นผิวที่ดาวเทียมตรวจจับได้ ไฟหนึ่งจุดอาจทำให้เกิดการตรวจจับหลายครั้ง และจำเป็นต้องตรวจสอบภาคพื้นดินเพื่อยืนยันว่าเกิดอะไรขึ้น

ยอดรวมอื่น ๆ ครอบคลุมช่วงเวลา พื้นที่ และระดับความเชื่อมั่นที่แตกต่างกัน ข้อมูล SiPongi ที่อ้างถึงช่วงวันที่ 1 กันยายนถึง 7 ตุลาคมระบุว่าพบจุดตรวจจับความเชื่อมั่นปานกลางหรือสูงประมาณ 59,275 จุดทั่ว 17 เขตและนครในสุมาตราใต้ Walhi ระบุว่าการลงพื้นที่บางแห่งยืนยันว่ามีไฟเกิดขึ้นในบริเวณที่ตรวจพบจุดความเชื่อมั่นปานกลาง แต่ไม่ได้ยืนยันว่าทุกจุดตรวจจับเป็นไฟ

ภาพรวมทั่วประเทศของกระทรวงเมื่อวันที่ 8 ตุลาคมใช้ระบบดาวเทียมหลายระบบ และนับเฉพาะจุดตรวจจับที่มีความเชื่อมั่นสูง ยอดรวมทั่วประเทศลดลงจาก 1,176 เหลือ 387 จุด หรือลดลงราว 67 เปอร์เซ็นต์ ส่วนยอดของสุมาตราใต้ลดจาก 224 เหลือ 130 จุด หรือลดลงราว 42 เปอร์เซ็นต์ ไม่สามารถนำการเปลี่ยนแปลงรายวันเหล่านี้ไปเปรียบเทียบโดยตรงกับยอดสะสมที่รวบรวมตลอดหลายสัปดาห์หรือหลายเดือนได้

OKI ยังคงเป็นพื้นที่เสี่ยงหลัก

สถาบัน Hutan Kita (HaKI) บันทึกจุดความร้อน 4,386 จุดในพื้นที่พรุและป่าชายเลนของสุมาตราใต้ระหว่างวันที่ 1 มกราคมถึง 4 ตุลาคม โดยใช้ข้อมูลดาวเทียม Terra และ Aqua ของ NASA MODIS เขต OKI มี 2,005 จุด คิดเป็นประมาณ 46 เปอร์เซ็นต์ของยอดทั้งหมด

จุดตรวจจับที่เหลืออยู่ในบันยูอาซิน 885 จุด มูซี บันยูอาซิน 619 จุด มูอารา เออนิม 535 จุด PALI 197 จุด มูซี ราวัส อูตารา 139 จุด และมูซี ราวัส 6 จุด บายู ปรีมา เจ้าหน้าที่ทำแผนที่ของ HaKI กล่าวว่า ตัวเลขเหล่านี้อาจช่วยกำหนดพื้นที่เป้าหมายสำหรับการฟื้นฟูหรือการจัดการอย่างยั่งยืน

รายงานระบุว่า OKI เป็นเขตที่เกิดไฟป่ามากที่สุดในสุมาตราใต้นับตั้งแต่วิกฤตปี 1997 แต่มีการประเมินพื้นที่พรุแตกต่างกัน โดยตัวเลขหนึ่งระบุว่ามีป่าพรุราว 769,000 เฮกตาร์ ขณะที่ผู้ว่าการเฮอร์มัน เดรู อ้างตัวเลขประมาณ 600,000 เฮกตาร์ จากพื้นที่พรุรวม 1.26 ล้านเฮกตาร์ทั่วจังหวัด ยังไม่มีการปรับข้อมูลให้สอดคล้องกันทั้งในด้านนิยามและวิธีทำแผนที่ที่ใช้ในการประเมินเหล่านี้

ความเสี่ยงยังครอบคลุมพื้นที่ที่ไม่ได้จัดประเภทเป็นพื้นที่พรุด้วย โอกัน อิลีร์ ซึ่งระบุว่าไม่มีป่าพรุ พบจุดความร้อน 390 จุดในปี 2026 และเกิดไฟซ้ำในพื้นที่เกษตรกรรมและสวนป่าบนพื้นที่ชุ่มน้ำ หมอกควันใกล้ทางด่วนสายปาเล็มบัง–อินดราลายาและปาเล็มบัง–กายูอากุงทำให้ทัศนวิสัยลดลง โดยเฉพาะช่วงเช้าและบ่าย HaKI ต้องการให้รวมโอกัน อิลีร์ไว้ในความพยายามฟื้นฟูหรือการจัดการอย่างยั่งยืน

พัฒนาการของฤดูไฟป่า

มีรายงานว่าพื้นที่ถูกไฟไหม้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วระหว่างปลายเดือนกรกฎาคมถึงกลางเดือนกันยายน รายงานหนึ่งระบุว่าพื้นที่สะสมที่ถูกไฟไหม้ในสุมาตราใต้มี 1,926.23 เฮกตาร์ ณ วันที่ 31 กรกฎาคม และเพิ่มเป็น 6,552.31 เฮกตาร์ ณ วันที่ 14 กันยายน เพิ่มขึ้น 4,626.08 เฮกตาร์ หรือทำให้ยอดรวมสูงขึ้นประมาณ 3.4 เท่าจากระดับในเดือนกรกฎาคม

ตัวเลขในรายงานต่าง ๆ ไม่สอดคล้องกันทั้งหมด อีกรายงานระบุว่าพื้นที่ถูกไฟไหม้สะสมจนถึงวันที่ 23 สิงหาคมมีประมาณ 1,926 เฮกตาร์ ขณะที่รายงานปฏิบัติการในเดือนตุลาคมบันทึกเหตุการณ์ 73 ครั้ง ครอบคลุมพื้นที่ 390.61 เฮกตาร์ ณ วันที่ 7 ตุลาคม แต่ไม่ได้ระบุช่วงเวลารายงานที่เทียบเคียงกับตัวเลขสะสมในเดือนกันยายนได้ จึงไม่อาจตีความว่าเป็นการลดลงของพื้นที่ถูกไฟไหม้ทั้งหมด

• 31 กรกฎาคม: รายงานพื้นที่ถูกไฟไหม้สะสมอยู่ที่ 1,926.23 เฮกตาร์
• 14 กันยายน: ตัวเลขประเมินพื้นที่สะสมเพิ่มขึ้นเป็น 6,552.31 เฮกตาร์
• 2 ตุลาคม: ฮาร์เดียนซาห์ คนขับรถในปาเล็มบัง เสียชีวิตหลังมีอาการหายใจลำบาก แต่ยังไม่มีการยืนยันทางการแพทย์ว่าเกี่ยวข้องกับหมอกควัน
• 6 ตุลาคม: ดัชนีมาตรฐานมลพิษทางอากาศที่รายงานในปาเล็มบังอยู่ที่ 832 ซึ่งอยู่ในระดับอันตราย
• 7 ตุลาคม: ดิอาซ เฮนโดรปรียอโน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อม ลงพื้นที่ตรวจจุดเกิดไฟและพบกับบริษัทผู้ถือสัมปทาน
• 8 ตุลาคม: ทัศนวิสัยในปาเล็มบังลดลงต่ำกว่า 300 เมตร ขณะที่จำนวนจุดความร้อนรายวันในสุมาตราใต้ลดลง
• 9 ตุลาคม: มีการทดลองสารดับไฟจากบราซิลในบันยูอาซิน

เมื่อเดือนกันยายน วันดายันโทลิส ผู้ประสานงานด้านอุตุนิยมวิทยาของสุมาตราใต้กล่าวว่า พื้นที่ส่วนใหญ่แทบไม่มีฝนตกติดต่อกันเกือบ 60 วัน ส่วนโอกัน อิลีร์ไม่มีฝนตกเกิน 81 วัน เขาเชื่อมโยงสภาพแห้งแล้งที่ยาวนานกับปรากฏการณ์เอลนีโญ และคาดว่าฝนตามฤดูกาลในวงกว้างจะเริ่มราวปลายเดือนตุลาคมหรือต้นเดือนพฤศจิกายน การคาดการณ์นี้เป็นสมมติฐานเพื่อใช้วางแผนปฏิบัติการ ไม่ใช่การรับประกันว่าไฟจะยุติลงในช่วงเวลาดังกล่าว

เหตุใดเจ้าหน้าที่ภาคพื้นดินจึงยังจำเป็น

เมื่อวันที่ 14 กันยายน มีรายงานว่าทีมภาคพื้นดินดับไฟได้ราว 289.97 เฮกตาร์ เทียบกับพื้นที่ประมาณ 30 เฮกตาร์ที่จัดการด้วยการทิ้งน้ำจากเฮลิคอปเตอร์ ยังมีพื้นที่ 84.25 เฮกตาร์ที่อยู่ระหว่างควบคุมไฟ วันนั้นทีมภาคพื้นดินจึงจัดการพื้นที่ได้เกือบ 10 เท่าของพื้นที่ที่ระบุว่าจัดการได้ด้วยอากาศยาน อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ใช่การเปรียบเทียบประสิทธิภาพภายใต้เงื่อนไขควบคุม

หน่วยเฉพาะกิจภาคพื้นดินของสุมาตราใต้มีเจ้าหน้าที่ 12,285 คน ซูฮาร์ยันโต ผู้อำนวยการสำนักงานบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (BNPB) เรียกร้องให้เพิ่มทีมอย่างน้อย 1 ทีม ทีมละ 15 คนในแต่ละเขตหรือนคร และเสริมกำลังเพิ่มเติมตามความจำเป็น ผู้ว่าการเฮอร์มัน เดรู เสนอให้ตั้งหน่วยเฉพาะกิจระดับภูมิภาคเพื่อสนับสนุนทีมที่มีอยู่แล้ว โดยกำหนดให้ 12 จาก 17 พื้นที่ปกครองของจังหวัดเป็นพื้นที่เป้าหมาย

ปฏิบัติการทางอากาศยังดำเนินควบคู่กันไป กระทรวงป่าไม้ระบุว่ารัฐบาลเตรียมอากาศยานไว้ทั่วประเทศ 61 ลำ ในจำนวนนี้ 17 ลำใช้ลาดตระเวนและดัดแปรสภาพอากาศ ส่วนอีก 44 ลำใช้ทิ้งน้ำ ทรัพยากรเหล่านี้เป็นของระดับประเทศ ไม่ใช่ฝูงบินที่จัดสรรให้สุมาตราใต้ทั้งหมด การดัดแปรสภาพอากาศมีเป้าหมายกระตุ้นให้เกิดฝนจากเมฆที่เหมาะสม ดังนั้นการขาดเมฆดังกล่าวจึงจำกัดการใช้งานในช่วงภัยแล้ง

ไฟในพื้นที่พรุมีความท้าทายต่างจากไฟที่ไหม้พืชบนผิวดิน ถ่านคุอาจคงอยู่และลุกลามใต้ดินหลังเปลวไฟที่มองเห็นดับลงแล้ว เฟอร์เดียน คริสนันโต หัวหน้าศูนย์ควบคุมไฟป่าเขตสุมาตรา กล่าวว่า การทำให้โพรงใต้ดินอิ่มน้ำอาจใช้เวลาหลายสิบนาทีต่อพื้นที่เพียงหนึ่งตารางเมตร ปริมาณน้ำที่จำกัดและการเข้าถึงพื้นที่ที่ยากลำบากทำให้การเติมน้ำและลดความร้อนอย่างต่อเนื่องเป็นสิ่งจำเป็น

การทดลองสารดับไฟจากบราซิลเพิ่มเครื่องมืออีกชนิด

BNPB ระบุว่า Realiza Anti-Chamas สารดับไฟที่บราซิลจัดหาให้ ได้รับการทดลองในบันยูอาซินเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม รายงานหนึ่งระบุว่าเป็นผงที่ละลายในน้ำก่อนฉีดพ่น ขณะที่อีกรายงานระบุว่าเป็นของเหลวที่ผสมกับน้ำ ทั้งสองรายงานระบุว่านำส่วนผสมไปใช้กับไฟเพื่อจำกัดการลุกลาม

ดุดุง อับดูราคมาน รัฐมนตรีประสานงานด้านการเมืองและความมั่นคง กล่าวว่าสารดับไฟดังกล่าวเคยได้รับการทดลองในกาลิมันตันด้วย เมื่อกล่าวถึงความช่วยเหลือและการทดลอง เขาระบุว่า:

เราได้รับความช่วยเหลือจากบราซิลเป็นของเหลวที่ฉีดพ่นแล้วตกเคลือบเพื่อดับไฟ เราได้ทดลองของเหลวนี้ในสุมาตราใต้และกาลิมันตัน หวังว่าความพยายามเหล่านี้จะช่วยดับไฟได้อย่างรวดเร็ว

รายงานดังกล่าวไม่ได้เปิดเผยผลการทดลองที่วัดได้ ปริมาณการใช้ หรือการประเมินประสิทธิภาพในการดับไฟพรุใต้ดิน การทดลองจึงยืนยันเพียงว่ามีการทดสอบวิธีการอีกชนิดหนึ่ง ไม่ได้แสดงว่าสามารถแก้ข้อจำกัดของความพยายามดับไฟที่มีอยู่แล้ว

ลิสตีโย ซิจิต ปราโบโว หัวหน้าสำนักงานประธานาธิบดี ระบุว่าประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโตสั่งการให้กองทัพ ตำรวจ รัฐบาลท้องถิ่น และกระทรวงที่เกี่ยวข้องเดินหน้าดับไฟต่อไป ทางการยังขยายการให้ความรู้แก่ประชาชนและทบทวนกฎระเบียบ ดุดุงวางแผนลงพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงสุมาตราใต้ แต่ยังไม่ได้กำหนดตารางเวลาที่แน่นอน

การทำให้พื้นที่ชุ่มน้ำอีกครั้งต้องคำนึงถึงวิถีชีวิตในท้องถิ่น

ดิอาซ เฮนโดรปรียอโน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อม เรียกร้องให้สร้างสิ่งกั้นคลองเพื่อยกระดับน้ำใต้ดินในพื้นที่พรุแห้งแล้ง ระหว่างลงพื้นที่เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม เขาตรวจจุดไฟไหม้พรุ 2 แห่งในตาลัง เกอลาปา และหารือเรื่องการดัดแปรสภาพอากาศ การทิ้งน้ำจากอากาศยาน และการควบคุมไฟภาคพื้นดินอย่างต่อเนื่อง

ดิอาซกล่าวถึงมาตรการป้องกันว่า:

เราจำเป็นต้องยกระดับน้ำใต้ดินในพื้นที่พรุที่กำลังประสบภัยแล้ง ด้วยการสร้างสิ่งกั้นคลอง

สิ่งกั้นคลองช่วยชะลอการระบายน้ำ เพื่อให้น้ำคงอยู่ในภูมิทัศน์พื้นที่พรุ ในบริเวณที่คลองไม่มีน้ำ ดิอาซเสนอให้สูบน้ำจากแม่น้ำใกล้เคียงผ่านระบบรับน้ำ แล้วใช้ปั๊มหอยโข่งส่งน้ำเข้าคลองในเขตสัมปทานที่มีความเสี่ยง กระทรวงสิ่งแวดล้อมมอบปั๊ม 5 เครื่องให้ปาเล็มบัง เพื่อให้หน่วยงานท้องถิ่น หน่วยงานจัดการภัยพิบัติ และกลุ่มอาสาสมัครดับไฟชุมชนนำไปใช้ พร้อมแจกหน้ากากให้ประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียง

การดำเนินงานไม่ได้ง่ายเพียงแค่ติดตั้งสิ่งก่อสร้าง ทางการยังอยู่ระหว่างทำแผนที่จุดที่เหมาะสมสำหรับสร้างสิ่งกั้นและแหล่งน้ำ ดิอาซกล่าวว่าประชาชนบางส่วนคัดค้านโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว เพราะการเปลี่ยนแปลงทางน้ำอาจขัดขวางการขนส่งผลผลิตทางการเกษตรและสวนป่า เขาเรียกร้องให้รัฐบาลหมู่บ้านและสำนักงานสิ่งแวดล้อมหารือแผนกับชุมชน

มีบริษัท 43 แห่งที่ถือสัมปทานในพื้นที่พบจุดความร้อนเข้าร่วมประชุมประสานงาน ริลเลียน จันทรา นักวิจัยด้านการเมืองของการบริหารจัดการน้ำจากมหาวิทยาลัยอิสลามแห่งรัฐรเดน ฟาตาห์ ปาเล็มบัง ให้เหตุผลว่าการทำให้พรุแห้งราวกับเป็นดินแร่สร้างสภาพที่นำไปสู่ภัยแล้งและไฟป่า เขากล่าวว่าควรรักษาความชุ่มชื้นของพรุและเลือกพืชเกษตรที่เติบโตได้ในสภาพดังกล่าว เรื่องนี้เชื่อมโยงการฟื้นฟูกับการตัดสินใจใช้ที่ดิน ไม่ใช่เพียงอุปกรณ์ดับไฟ

อากาศอันตรายปกคลุมบ้านเรือนและเส้นทางคมนาคม

Walhi ระบุว่าหมอกควันหนาทึบปกคลุมปาเล็มบัง ปรูมบูลีห์ และพื้นที่ส่วนใหญ่ของ PALI ราว 2 สัปดาห์ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม การตรวจวัดทางอุตุนิยมวิทยาพบว่าทัศนวิสัยในปาเล็มบังต่ำกว่า 300 เมตรเมื่อเวลา 6.00 น. และต่ำกว่า 1,000 เมตรจนถึง 15.30 น. สนามบินสุลต่าน มาห์มุด บาดารุดดินที่ 2 รายงานว่าเที่ยวบินขาออก 17 เที่ยวและขาเข้า 13 เที่ยวได้รับผลกระทบ

เฟอร์เดียนกล่าวว่าภาพถ่ายดาวเทียมบ่งชี้ว่าหมอกควันจาก OKI เคลื่อนจากตะวันออกเฉียงใต้ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ ส่งผลกระทบต่อปาเล็มบังและจังหวัดใกล้เคียงไปจนถึงสุมาตราเหนือ ผลกระทบจากการจัดการที่ดินในเขตหนึ่งจึงแผ่ขยายไปไกลกว่าพื้นที่ถูกไฟไหม้เอง

ดัชนีมาตรฐานมลพิษทางอากาศที่รายงานในปาเล็มบังอยู่ที่ 832 เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม เซลวาน รอมฎอน อาสาสมัครจากกรีนพีซและ Perkumpulan Rawang ต่างระบุความเข้มข้นของ PM2.5 ไว้ที่ 300 ถึง 400 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร PM2.5 คืออนุภาคขนาดเล็กพอที่จะเข้าสู่ปอดส่วนลึกได้ ค่าความเข้มข้นเหล่านี้กับดัชนีคุณภาพอากาศเป็นคนละมาตรวัด จึงไม่ควรนำตัวเลขมาใช้แทนกัน

รายงานด้านสุขภาพก็มีตัวเลขแตกต่างกัน มีการอ้างว่าหน่วยงานสาธารณสุขเมืองปาเล็มบังบันทึกผู้ป่วยติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน 17,434 รายในเดือนกันยายน ส่วนชุดข้อมูลเบื้องต้นของจังหวัดอีกชุดระบุผู้ป่วยในปาเล็มบัง 10,965 ราย จากยอดรวม 40,555 รายทั่วสุมาตราใต้ในเดือนเดียวกัน โดยยังอยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูล ยังไม่มีคำอธิบายถึงความแตกต่างนี้

หน่วยงานสาธารณสุขจังหวัดบันทึกผู้ป่วยติดเชื้อทางเดินหายใจ 348,708 รายตั้งแต่เดือนมกราคมถึงสิงหาคม โดย 113,883 รายอยู่ในปาเล็มบัง ไม่สามารถระบุได้ว่าผู้ป่วยทั้งหมดเกิดจากหมอกควัน เนื่องจากการติดเชื้อทางเดินหายใจมีหลายสาเหตุ งานวิจัยด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมปี 2022 ประเมินว่าการสัมผัสควันรายปีทั่วเกาะสุมาตราและกาลิมันตันมีความเชื่อมโยงกับการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรของผู้ใหญ่ 33,100 ราย และทารก 2,900 ราย ตัวเลขเหล่านี้เป็นภาระโรคในวงกว้างที่ได้จากแบบจำลอง ไม่ใช่จำนวนผู้เสียชีวิตที่ยืนยันแล้วจากภาวะฉุกเฉินปัจจุบันในสุมาตราใต้

ฮาร์เดียนซาห์ คนขับรถวัย 41 ปีในปาเล็มบังซึ่งมีประวัติเป็นโรคหอบหืด เสียชีวิตเมื่อวันที่ 2 ตุลาคมหลังมีอาการหายใจลำบาก ครอบครัวระบุว่าอาการของเขาแย่ลงในช่วงที่มีหมอกควัน Walhi ยังอ้างถึงผู้เสียชีวิตต้องสงสัย 2 รายในปาเล็มบังและ OKI แต่ยอมรับว่าจำเป็นต้องมีการตรวจทางการแพทย์ ผู้ว่าการเดรูกล่าวว่ายังไม่สามารถระบุสาเหตุการเสียชีวิตของฮาร์เดียนซาห์ได้หากไม่มีการชันสูตรศพ ยังไม่มีตัวเลขผู้เสียชีวิตจากหมอกควันที่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ

การตรวจสอบสัมปทานและคดีความทดสอบความรับผิดชอบ

ตำรวจสุมาตราใต้ดำเนินคดีไฟป่า 50 คดีตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกันยายน ในจำนวนนี้เกี่ยวข้องกับบุคคล 34 คดีและบริษัท 16 คดี โดย 6 คดีของบริษัทอยู่ใน OKI คดีของบริษัททั้ง 16 คดีเข้าสู่ขั้นสอบสวนแล้ว และบาซูกี วาซิส ผู้เชี่ยวชาญด้านที่ดินและความเสียหายสิ่งแวดล้อมจาก IPB ให้ความช่วยเหลือผู้สอบสวน การสอบสวนไม่ได้เป็นข้อพิสูจน์ว่ามีความผิด

เฟอร์เดียนกล่าวหาว่าไฟบางส่วนถูกจุดเพื่อแผ้วถางที่ดินชุมชนซึ่งต่อมาถูกสัมปทานซื้อไป และไฟที่เกิดซ้ำรอบพื้นที่พัฒนาในปาเล็มบังตามมาด้วยการขายแปลงที่ดินที่ถูกแผ้วถางแล้ว ข้อกล่าวหาเหล่านี้ต้องได้รับการสอบสวน การพบจุดความร้อนภายในเขตสัมปทานบ่งชี้ถึงพื้นที่ที่ควรตรวจสอบ แต่ไม่ได้ยืนยันว่าใครเป็นผู้จุดไฟหรือผู้ประกอบการละเมิดหน้าที่หรือไม่

ผู้ว่าการเดรูสนับสนุนให้ดำเนินการอย่างเข้มงวดกับการละเมิดที่พิสูจน์ได้ รวมถึงเพิกถอนใบอนุญาตในขอบเขตอำนาจของจังหวัด และเสนอให้เพิกถอนใบอนุญาตในกรณีที่อำนาจอยู่กับรัฐบาลกลาง Walhi เรียกร้องให้ตรวจสอบหน้าที่ในการป้องกัน การจัดการน้ำ ความพร้อมของอุปกรณ์ ประวัติการเกิดไฟ และข้อผูกพันในการฟื้นฟู

คดีของจังหวัดแยกจากข้อมูลล่าสุดของกระทรวงป่าไม้ทั่วประเทศ ซึ่งกล่าวถึงผู้เกี่ยวข้องทางกฎหมาย 46 รายใน 10 จังหวัด ในจำนวนนี้ 17 รายอยู่ระหว่างการสอบสวนเบื้องต้น 27 รายอยู่ระหว่างสอบสวน และอีก 2 รายพร้อมขึ้นศาล Walhi ยังรายงานต่อทางการระดับชาติว่ามีบริษัท 372 แห่งที่อาจเกี่ยวข้องกับไฟป่า ไม่ควรนำกลุ่มเหล่านี้มารวมกันเสมือนเป็นกลุ่มผู้กระทำผิดที่พิสูจน์แล้วชุดเดียวกัน

รายงานงบประมาณของรัฐบาลก็ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบเช่นกัน รายงานหนึ่งกล่าวถึงเงิน 30,000 ล้านรูเปียห์สำหรับสุมาตราใต้ แต่แจกแจงเงินจัดสรรให้เขตต่าง ๆ รวม 70,000 ล้านรูเปียห์ อีกรายงานระบุเงิน 100,000 ล้านรูเปียห์ทั่วภูมิภาค แบ่งเป็น 30,000 ล้านรูเปียห์ให้รัฐบาลจังหวัด 20,000 ล้านรูเปียห์ต่อแห่งแก่ OKI และมูซี บันยูอาซิน และ 15,000 ล้านรูเปียห์ต่อแห่งแก่โอกัน อิลีร์และบันยูอาซิน รายละเอียดชุดหลังแยกเงินสนับสนุนจังหวัดออกจากแพ็กเกจงบประมาณระดับภูมิภาคที่กว้างกว่า

หน่วยงานพรุแห่งใหม่ยังมีภารกิจที่ไม่ชัดเจน

ไฟที่เกิดซ้ำทำให้ข้อเสนอจัดตั้งหน่วยงานบริหารจัดการพื้นที่พรุและป่าชายเลนแห่งชาติ หรือ BPGMN กลับมาได้รับความสนใจ หลังยุบสำนักงานฟื้นฟูพื้นที่พรุและป่าชายเลน (BRGM) เมื่อสิ้นปี 2024 รายงานต่าง ๆ ระบุไม่ตรงกันว่า BPGMN จัดตั้งขึ้นแล้วหรือยังอยู่ระหว่างเตรียมการ ข้อมูลที่นำเสนอนี้ไม่ได้ระบุเอกสารจัดตั้ง ภารกิจที่ได้รับการยืนยัน หรือตารางเวลาการปฏิบัติงาน

Walhi ต้องการให้วัดผลการทำงานของหน่วยงานจากการฟื้นฟูการทำหน้าที่ของระบบน้ำในพื้นที่พรุ การยุติไฟที่เกิดซ้ำ ความรับผิดชอบของบริษัท และการคุ้มครองประชาชนจากหมอกควัน แทนที่จะวัดจากจำนวนโครงการ ปั๊ม หรือสิ่งกั้นคลองที่ติดตั้ง นอกจากนี้ยังเรียกร้องให้มีที่พักปลอดหมอกควัน บริการสุขภาพที่เข้าถึงได้ การคุ้มครองประชาชนกลุ่มเปราะบาง และการเผยแพร่ข้อมูลคุณภาพอากาศและการบังคับใช้กฎหมาย

กระทรวงป่าไม้แนะนำให้ประชาชนติดตามประกาศคุณภาพอากาศอย่างเป็นทางการ ลดกิจกรรมกลางแจ้งเมื่อสถานการณ์แย่ลง และสวมหน้ากากเมื่อออกนอกบ้าน เด็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคทางเดินหายใจหรือโรคเรื้อรังจำเป็นต้องได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ การรับมือระดับชาติยังรวมถึงการช่วยเหลือสัตว์ป่า โดยมีสัตว์อย่างน้อย 272 ตัวในกาลิมันตันได้รับความช่วยเหลือ แสดงให้เห็นว่าภาวะฉุกเฉินนี้ส่งผลกระทบกว้างกว่าสุมาตราใต้

ประเด็นที่ต้องติดตามในทางปฏิบัติ ได้แก่ พื้นที่พรุยังคงชุ่มน้ำหรือไม่ การควบคุมไฟเข้าถึงไฟใต้ดินที่ยังคุกรุ่นได้หรือไม่ ผลการสอบสวนจะถูกเปิดเผยต่อสาธารณะหรือไม่ และชุมชนได้รับการคุ้มครองสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ การคาดการณ์ฝนในช่วงปลายเดือนตุลาคมถึงต้นเดือนพฤศจิกายนเป็นหมุดหมายด้านสภาพอากาศครั้งต่อไปที่มีการระบุไว้ แต่ยังไม่มีการประกาศวันที่แน่นอนสำหรับคำตัดสินคดีบริษัท ผลการทดลองสารดับไฟ หรือการเริ่มปฏิบัติงานเต็มรูปแบบของหน่วยงานแห่งใหม่

ประเด็นสำคัญ

• 7 เขตในสุมาตราใต้ที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติปี 2015 กลับมามีไฟป่าอีกครั้งในปี 2026
• Walhi พบจุดความร้อน 22,690 จุดในเขตสัมปทานบริษัท แต่ต้องตรวจสอบจุดตรวจจับภาคสนาม
• จุดความร้อนราว 71 เปอร์เซ็นต์ในการวิเคราะห์หน่วยอุทกวิทยาพรุของ Walhi อยู่ในบริเวณเนินพรุ
• หมอกควันในปาเล็มบังส่งผลกระทบต่อเที่ยวบิน 30 เที่ยวเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ขณะที่ตัวเลขด้านสุขภาพและผู้เสียชีวิตต้องตีความอย่างรอบคอบ
• มีการดำเนินมาตรการควบคุมไฟภาคพื้นดิน ทำให้พื้นที่พรุชุ่มน้ำอีกครั้ง และทดลองสารดับไฟจากบราซิลควบคู่กัน
• คดีไฟป่าของบริษัท 16 คดีอยู่ระหว่างการสอบสวนในสุมาตราใต้ ยังไม่มีการพิสูจน์ความผิด
• สถานะและภารกิจของหน่วยงานด้านพื้นที่พรุและป่าชายเลนที่เสนอจัดตั้งยังไม่ชัดเจนในรายงานสาธารณะ