ยิงวัตถุหลายลูก ขณะที่แรงกดดันเพิ่มสูงขึ้น
เกาหลีเหนือยิงวัตถุหลายลูกลงทะเลจากชายฝั่งตะวันออกเมื่อเวลาประมาณ 10.00 น. ตามเวลาท้องถิ่นในวันพฤหัสบดีที่ 3 มีนาคม 2016 เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติอนุมัติมาตรการคว่ำบาตรรอบใหม่อย่างเป็นเอกฉันท์ เกาหลีใต้ยกระดับการเตรียมพร้อมทางทหาร ขณะที่ความตึงเครียดเพิ่มขึ้นหลังการทดสอบนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือในเดือนมกราคมและการยิงจรวดในเดือนกุมภาพันธ์
สารบัญ
- ยิงวัตถุหลายลูก ขณะที่แรงกดดันเพิ่มสูงขึ้น
- เกาหลีใต้ทราบอะไรบ้างเกี่ยวกับการยิง
- มาตรการคว่ำบาตรใหม่ของยูเอ็นเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง
- การทดสอบสองครั้งปูทางสู่การลงมติ
- ถ้อยคำของพัคสะท้อนแนวทางที่แข็งกร้าวขึ้น
- กรุงโซลเพิ่มมาตรการด้านความมั่นคงและสิทธิมนุษยชน
- การยิงครั้งนี้ยืนยันอะไร และไม่ได้ยืนยันอะไร
- ประเด็นสำคัญ
การยิงครั้งนี้เกิดขึ้นหนึ่งวันหลังการลงมติของคณะมนตรีความมั่นคงฯ และหลังประธานาธิบดีพัค กึน-ฮเย ของเกาหลีใต้กล่าวถ้อยแถลงอย่างแข็งกร้าว โดยระบุว่าโลกควรช่วยทำให้เกาหลีเหนือละทิ้งโครงการนิวเคลียร์ ขณะเดียวกัน กรุงโซลกำลังพยายามตรวจสอบว่าวัตถุที่ยิงเป็นขีปนาวุธพิสัยใกล้หรือเป็นการยิงปืนใหญ่ กระทรวงกลาโหมยังไม่สามารถระบุชนิดของวัตถุได้ในขณะที่ประกาศว่าจะสอบสวน
เหตุการณ์นี้สะท้อนแรงกดดันต่อเปียงยางสองด้าน ได้แก่ มาตรการระหว่างประเทศที่มุ่งจำกัดการค้า และการตอบโต้ที่เผชิญหน้ามากขึ้นของเกาหลีใต้ อีกทั้งยังแสดงให้เห็นว่ากิจกรรมทางทหารและถ้อยแถลงทางการเมืองสามารถทำให้ข้อพิพาทบนคาบสมุทรที่ถูกแบ่งแยกรุนแรงขึ้นได้รวดเร็วเพียงใด
เกาหลีใต้ทราบอะไรบ้างเกี่ยวกับการยิง
กระทรวงกลาโหมเกาหลีใต้ระบุว่า เกาหลีเหนือยิงวัตถุจากชายฝั่งตะวันออกเมื่อเวลาประมาณ 10.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น หรือ 01.00 น. GMT กระทรวงกำลังตรวจสอบว่าวัตถุเหล่านั้นเป็นขีปนาวุธหรือปืนใหญ่ ซึ่งเป็นข้อแตกต่างสำคัญ เพราะอาวุธทั้งสองชนิดมีพิสัยและวิธีใช้งานต่างกัน
เกาหลีเหนือยิงวัตถุลงทะเล แต่รายละเอียดที่มีอยู่ไม่ได้ระบุว่ามีการยิงกี่ลูก ตกที่ใด หรือเป็นอาวุธประเภทใด การยกระดับการเตรียมพร้อมของเกาหลีใต้สะท้อนความไม่แน่นอนและบรรยากาศทางทหารที่ตึงเครียด หลังเกาหลีเหนือทดสอบนิวเคลียร์และจรวดเมื่อไม่นานมานี้
การยิงเกิดขึ้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังคณะมนตรีความมั่นคงฯ ลงมติ จังหวะเวลาดังกล่าวทำให้การยิงครั้งนี้เป็นบททดสอบทันทีว่าเกาหลีเหนือจะตอบสนองต่อบทลงโทษชุดใหม่อย่างไร แม้ข้อมูลที่เผยแพร่ในวันนั้นจะไม่ได้อธิบายวัตถุประสงค์ของเกาหลีเหนือก็ตาม
มาตรการคว่ำบาตรใหม่ของยูเอ็นเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง
คณะมนตรีความมั่นคงฯ มีมติรับรอง มติที่ 2270 เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2016 บันทึก มติของคณะมนตรีความมั่นคงฯ ของยูเอ็นจัดมตินี้ไว้ในหมวดการไม่แพร่ขยายอาวุธและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ควบคู่กับมาตรการก่อนหน้านี้ ซึ่งรวมถึงมติที่ 1718 ซึ่งรับรองในปี 2006 และมติที่ 1874 ซึ่งรับรองในปี 2009
มติที่ 2270 เพิ่มความเข้มงวดของมาตรการคว่ำบาตรหลังเกาหลีเหนือทดสอบนิวเคลียร์ครั้งที่ 4 มาตรการด้านการค้าข้อหนึ่งห้ามส่งออกถ่านหินและเหล็ก รวมถึงทองคำ วาเนเดียม ไทเทเนียม และโลหะหายาก มีข้อยกเว้นอย่างจำกัดที่อนุญาตให้ทำธุรกรรมถ่านหินและเหล็กบางรายการได้ หากมีวัตถุประสงค์เพื่อการดำรงชีพของประชาชนเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ มติดังกล่าวยังขยายข้อจำกัดที่มีอยู่แล้ว แทนที่จะเริ่มระบบคว่ำบาตรใหม่ทั้งหมด
มติดังกล่าวขยายมาตรการห้ามค้าอาวุธและการไม่แพร่ขยายอาวุธ รวมถึงข้อจำกัดเกี่ยวกับอาวุธขนาดเล็กและอาวุธเบา รายการที่ใช้ได้สองทางซึ่งเกี่ยวข้องกับนิวเคลียร์และขีปนาวุธ ตลอดจนสิ่งของที่อาจมีส่วนช่วยโครงการที่ถูกห้าม นอกจากนี้ยังกำหนดให้ห้ามสิ่งของใดก็ตามที่เกี่ยวข้องกับโครงการเหล่านั้น และกล่าวถึงขีดความสามารถในการปฏิบัติการของกองทัพเกาหลีเหนือและประเทศสมาชิกอื่น ๆ
มติกำหนดให้มีการตรวจสอบสินค้าขนส่งทุกชิ้นที่มีปลายทางเป็นเกาหลีเหนือหรือมาจากเกาหลีเหนือ นอกจากนี้ยังห้ามเกาหลีเหนือเช่าเรือและอากาศยาน ห้ามเดินเรือด้วยเรือเกาหลีเหนือหรือใช้ธงเกาหลีเหนือ และห้ามเที่ยวบินของอากาศยานทุกลำหรือการเข้าเทียบท่าของเรือทุกลำ หากเกี่ยวข้องกับสิ่งของต้องห้าม กิจกรรมต้องห้าม หรือบุคคลหรือนิติบุคคลที่ถูกขึ้นบัญชี
มาตรการทางการเงินรวมถึงการอายัดทรัพย์สินของรัฐบาลเกาหลีเหนือและหน่วยงานของพรรคแรงงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการและกิจกรรมต้องห้าม โดยการอายัดยังครอบคลุมเรือ รวมถึงเรือของ OMM ด้วย ธนาคารเกาหลีเหนือถูกห้ามเปิดสาขาใหม่ และประเทศต่าง ๆ ต้องปิดสาขาธนาคารเกาหลีเหนือที่มีอยู่ในดินแดนของตน ประเทศสมาชิกถูกห้ามเปิดสาขาในเกาหลีเหนือ และประเทศต่าง ๆ ต้องปิดสำนักงานที่มีอยู่ในเกาหลีเหนือ หากสำนักงานเหล่านั้นเกี่ยวข้องกับโครงการต้องห้ามหรือการละเมิดมาตรการคว่ำบาตร
มติดังกล่าวกำหนดมาตรการคว่ำบาตรรายภาคส่วน โดยห้ามถ่านหิน แร่ธาตุ และเชื้อเพลิง และห้ามประเทศสมาชิกจัดหาหรือถ่ายโอนสิ่งเหล่านี้ อีกทั้งเพิ่มรายการสิ่งของที่อยู่ในบัญชีห้ามสินค้าฟุ่มเฟือย มติยังชี้แจงข้อห้ามการให้ที่พักพิงแก่ผู้ฝึกสอน ที่ปรึกษา หรือเจ้าหน้าที่อื่น ๆ ของเกาหลีเหนือ เพื่อฝึกตำรวจ กองกำลังกึ่งทหาร หรือทหาร และห้ามการฝึกอบรมเฉพาะทางหรือการสอนชาวเกาหลีเหนือในสาขาเฉพาะที่อาจมีส่วนสนับสนุนกิจกรรมที่มีความอ่อนไหวต่อการแพร่ขยายอาวุธของประเทศ ประเทศสมาชิกยังต้องขับนักการทูตเกาหลีเหนือและชาวต่างชาติที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมผิดกฎหมายออกจากประเทศ
มติที่ 2270 ขึ้นบัญชีบุคคลเพิ่มอีก 16 คนและนิติบุคคล 12 แห่ง จากเรือ 31 ลำที่ระบุไว้ในภาคผนวก III มี 4 ลำถูกถอดออกจากบัญชีเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2016 และอีก 5 ลำถูกถอดออกเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2016
การลงมติเป็นเอกฉันท์ สหรัฐฯ เป็นผู้ร่างมติดังกล่าว และจีนซึ่งเป็นพันธมิตรหลักของเกาหลีเหนือให้การสนับสนุน การสนับสนุนของจีนมีความสำคัญ เพราะจีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่ของเกาหลีเหนือ จึงมีบทบาทสำคัญว่าข้อจำกัดทางการค้าจะส่งผลได้จริงหรือไม่
มาตรการคว่ำบาตรคือมาตรการที่จำกัดการค้า การโอนเงิน หรือการติดต่อธุรกรรมอื่น ๆ กับประเทศหนึ่ง ๆ ในกรณีนี้ คณะมนตรีความมั่นคงฯ ต้องการทำให้เกาหลีเหนือเข้าถึงทรัพยากรที่เกี่ยวข้องกับโครงการนิวเคลียร์และขีปนาวุธได้ยากขึ้น มาตรการเหล่านี้ตามมาหลังมติของยูเอ็นฉบับก่อนหน้าที่มุ่งจัดการกับโครงการเดียวกัน
การทดสอบสองครั้งปูทางสู่การลงมติ
เหตุการณ์ต่อเนื่องที่นำไปสู่การลงมติเริ่มต้นจากการทดสอบนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือเมื่อวันที่ 6 มกราคม 2016 ซึ่งเป็นการทดสอบครั้งที่ 4 ของประเทศ ต่อมาในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ เกาหลีเหนือยิงจรวด โดยระบุว่าเป็นส่วนหนึ่งของโครงการส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร
สหรัฐฯ และเกาหลีใต้ระบุว่าการยิงจรวดละเมิดมติของคณะมนตรีความมั่นคงฯ ที่มีอยู่ เกาหลีเหนือโต้แย้งว่าการยิงจรวดเพื่อโครงการอวกาศเป็นสิทธิอธิปไตยของตน ความเห็นที่ไม่ตรงกันนี้สะท้อนความยากลำบากสำคัญของข้อพิพาท กล่าวคือ จรวดที่ออกแบบมาเพื่อบรรทุกดาวเทียมใช้เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาขีปนาวุธได้เช่นกัน
การลงมติของคณะมนตรีความมั่นคงฯ เมื่อวันที่ 2 มีนาคมเกิดขึ้นหลังเหตุการณ์ทั้งสองครั้งดังกล่าว เกาหลีเหนือยิงวัตถุหลายลูกในเช้าวันถัดมา ขณะที่รัฐบาลเกาหลีใต้ก็กำลังดำเนินมาตรการภายในประเทศด้านความมั่นคงและสิทธิมนุษยชน
- 6 มกราคม: เกาหลีเหนือทดสอบนิวเคลียร์ครั้งที่ 4
- 7 กุมภาพันธ์: เกาหลีเหนือยิงจรวดบรรทุกดาวเทียม ตามวัตถุประสงค์ที่ประกาศไว้
- 2 มีนาคม: คณะมนตรีความมั่นคงฯ รับรองมติที่ 2270 อย่างเป็นเอกฉันท์
- 3 มีนาคม: เกาหลีเหนือยิงวัตถุหลายลูกลงทะเลจากชายฝั่งตะวันออก
ถ้อยคำของพัคสะท้อนแนวทางที่แข็งกร้าวขึ้น
พัคยินดีกับการดำเนินการของคณะมนตรีความมั่นคงฯ และเรียกร้องให้เกาหลีเหนือเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอีกครั้ง คำกล่าวของเธอแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนจากนโยบายสร้างความสัมพันธ์ที่เธอเคยเรียกว่า "ทรัสต์โพลิติก" ซึ่งมุ่งสร้างความไว้วางใจระหว่างสองเกาหลี
พัคกล่าวในการประชุมอธิษฐานของชาวคริสต์เมื่อวันพฤหัสบดีว่า เกาหลีใต้จะร่วมมือกับประเทศอื่น ๆ เพื่อต่อต้านการพัฒนานิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือและการปฏิบัติต่อประชาชนในเกาหลีเหนือ พัคเรียกชาวเกาหลีเหนือว่าเป็น "พี่น้องร่วมชาติ" และเชื่อมโยงข้อพิพาทด้านความมั่นคงเข้ากับเสรีภาพและสิทธิมนุษยชน
"เราจะร่วมมือกับประชาคมโลกเพื่อทำให้รัฐบาลเกาหลีเหนือยุติการพัฒนานิวเคลียร์อย่างบ้าบิ่น และยุติการกดขี่ข่มเหงที่พรากเสรีภาพและสิทธิมนุษยชนของพี่น้องร่วมชาติในเกาหลีเหนือ" พัคกล่าว
สื่อทางการของเกาหลีเหนือก็ยกระดับการโจมตีด้วยวาจาเช่นกัน ในบทความแสดงความคิดเห็นที่เผยแพร่เมื่อวันพุธ สื่อดังกล่าวเปรียบพัคกับ "ค้างคาวตัวเมียที่น่าเกลียด" และกล่าวว่าเธอถูกกำหนดให้ "ตายในถ้ำอันมืดมน โดยมีร่างห้อยลงมา" คำดูหมิ่นดังกล่าวเกิดขึ้นขณะที่ประธานาธิบดีเกาหลีใต้แสดงการสนับสนุนแรงกดดันจากนานาชาติที่เข้มข้นขึ้นต่อสาธารณะ
กรุงโซลเพิ่มมาตรการด้านความมั่นคงและสิทธิมนุษยชน
รัฐสภาเกาหลีใต้ผ่านกฎหมายความมั่นคงที่ล่าช้ามานานในช่วงดึกของวันพุธ โดยจัดตั้งหน่วยต่อต้านการจารกรรม ประเทศยังประกาศใช้กฎหมายที่มุ่งปรับปรุงสิทธิมนุษยชนในเกาหลีเหนือ มาตรการเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการตอบสนองในภาพรวมของกรุงโซลต่อการทดสอบนิวเคลียร์และการยิงจรวดของเกาหลีเหนือ
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นควบคู่กับการระงับการดำเนินงานของโครงการโรงงานที่บริหารร่วมกันในเกาหลีเหนือเมื่อเดือนก่อนหน้า โรงงานแห่งนี้เป็นสถานที่แห่งสุดท้ายที่สองคู่แข่งยังคงมีปฏิสัมพันธ์กันเป็นประจำ การปิดโรงงานทำให้ช่องทางความร่วมมือทางเศรษฐกิจที่มีมายาวนานต้องสิ้นสุดลง ในช่วงเวลาเดียวกับที่ความตึงเครียดทางทหารและการเมืองกำลังเพิ่มขึ้น
สำหรับผู้คนและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับโรงงาน การระงับดำเนินงานหมายถึงการยุติการทำงานข้ามพรมแดนที่เคยเกิดขึ้นเป็นประจำ ส่วนรัฐบาลทั้งสอง การระงับดังกล่าวส่งสัญญาณว่าวิกฤตด้านความมั่นคงในช่วงเวลานั้นส่งผลกระทบต่อความร่วมมือเช่นเดียวกับการทูต
การยิงครั้งนี้ยืนยันอะไร และไม่ได้ยืนยันอะไร
การยิงวัตถุหลายลูกยิ่งทำให้สัปดาห์ที่ตึงเครียดอยู่แล้วร้อนระอุขึ้น แต่เกาหลีใต้ยังไม่สามารถระบุได้ว่าวัตถุเหล่านั้นเป็นขีปนาวุธหรือปืนใหญ่ ประเด็นสำคัญเฉพาะหน้าที่ยังไม่มีคำตอบจากถ้อยแถลงของกระทรวงกลาโหมคือการระบุชนิดของวัตถุ ไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการยิงครั้งนี้ รวมถึงจำนวนวัตถุที่ยิง
ข้อพิพาทในวงกว้างเกี่ยวข้องกับเรื่องมากกว่าการยิงเพียงครั้งเดียว มาตรการของคณะมนตรีความมั่นคงฯ มุ่งเป้าไปที่กิจกรรมด้านนิวเคลียร์และขีปนาวุธของเกาหลีเหนือผ่านข้อจำกัดทางการค้า ขณะที่เปียงยางยืนยันว่าจรวดดาวเทียมของตนเป็นโครงการอวกาศที่ชอบด้วยกฎหมาย เกาหลีใต้และสหรัฐฯ มองว่าการยิงดังกล่าวละเมิดมติของยูเอ็น
ขั้นตอนต่อไปที่มีการกล่าวถึงในขณะนั้นคือการสอบสวนวัตถุที่ยิงและการบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรที่เพิ่งรับรอง ไม่มีการระบุการประชุม การลงมติ หรือกำหนดเวลาอื่นในภายหลัง สถานการณ์เฉพาะหน้ายังคงไม่คลี่คลาย กล่าวคือ มาตรการคว่ำบาตรได้รับอนุมัติแล้ว เกาหลีเหนือยิงวัตถุลงทะเล และกรุงโซลยังคงยกระดับการเตรียมพร้อมทางทหาร
ประเด็นสำคัญ
- เกาหลีเหนือยิงวัตถุหลายลูกลงทะเลจากชายฝั่งตะวันออกเมื่อเวลาประมาณ 10.00 น. วันที่ 3 มีนาคม 2016
- เกาหลีใต้ยังอยู่ระหว่างตรวจสอบว่าวัตถุเหล่านั้นเป็นขีปนาวุธพิสัยใกล้หรือปืนใหญ่
- คณะมนตรีความมั่นคงฯ รับรองมติที่ 2270 อย่างเป็นเอกฉันท์เมื่อวันที่ 2 มีนาคม หลังเกาหลีเหนือทดสอบนิวเคลียร์ในเดือนมกราคมและยิงจรวดในเดือนกุมภาพันธ์
- มติดังกล่าวห้ามส่งออกถ่านหิน เหล็ก และแร่ธาตุหลายชนิด โดยมีข้อยกเว้นอย่างจำกัดสำหรับธุรกรรมถ่านหินและเหล็กบางรายการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการดำรงชีพ
- ประธานาธิบดีพัคเรียกร้องให้เกาหลีเหนือละทิ้งโครงการนิวเคลียร์ ขณะที่กรุงโซลออกมาตรการใหม่ด้านความมั่นคงและสิทธิมนุษยชน และระงับโครงการโรงงานที่บริหารร่วมกัน






