ระงับการซ่อมเสา ขณะที่การสอบสวนขยายวง
กรมทางหลวงฮ่องกงกำหนดให้ MTR ส่งรายงานการสอบสวนโดยละเอียดภายในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 หลังผู้ให้บริการรถไฟพบว่ามีการซ่อมแซมเสาคอนกรีตโดยไม่ได้รับอนุมัติที่สถานที่ก่อสร้างสถานีตุงชุงเวสต์ กรมฯ ระบุว่าเป้าหมายเปิดให้บริการส่วนต่อขยายสายตุงชุงในปี 2029 ยังคงเดิม
สารบัญ
- ระงับการซ่อมเสา ขณะที่การสอบสวนขยายวง
- ลักษณะช่องว่างที่มีรายงาน
- เกิดอะไรขึ้นระหว่างเดือนตุลาคมถึง 16 พฤศจิกายน?
- เหตุใดจุดเชื่อมต่อเหนือเสาจึงสำคัญ
- ผู้สอบสวนต้องตรวจสอบแบบและการตัดสินใจในพื้นที่
- ต้องทำอย่างไรก่อนเริ่มซ่อมอีกครั้ง?
- ใครรับผิดชอบตรวจสอบงาน?
- เหตุการณ์นี้เปลี่ยนกำหนดเปิดให้บริการหรือไม่?
- ประเด็นสำคัญ
MTR ระบุว่า การตรวจสอบตามปกติในเดือนตุลาคมพบว่ามีการใช้วัสดุอุดส่วนปลายด้านบนของเสาบางต้นบริเวณระดับชานชาลาโดยไม่ได้รับอนุมัติล่วงหน้า บริษัทสั่งให้กิจการร่วมค้าผู้รับเหมาหลัก Bouygues-Dragages หยุดกระบวนการซ่อมทันที และเริ่มตรวจสอบเสาและขั้นตอนการก่อสร้างทั่วทั้งระดับชานชาลาและระดับโถงสถานี
ผู้ให้บริการระบุว่าเหตุการณ์นี้ไม่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยเชิงโครงสร้าง การสอบสวนมีขึ้นหลังมีข้อกล่าวหาว่าเสาราว 30 ต้นบริเวณระดับโถงสถานีมีช่องว่างประมาณ 20 ถึง 30 เซนติเมตรระหว่างยอดเสาคอนกรีตกับด้านใต้ของพื้นชั้นบน และมีเหล็กเสริมโผล่ออกมา
การยืนยันของ MTR เกี่ยวข้องกับการซ่อมโดยไม่ได้รับอนุมัติที่ระดับชานชาลา ส่วนข้อกล่าวหาเรื่องเสาราว 30 ต้นเกี่ยวข้องกับระดับโถงสถานี ผู้ให้บริการยังไม่ได้ยืนยันจำนวนดังกล่าว หรือให้คำตอบโดยตรงว่าเสาบริเวณโถงสถานีเทคอนกรีตไม่ถึงพื้นชั้นบนหรือไม่ ดังนั้นการสอบสวนจึงครอบคลุมทั้งจุดที่เกิดปัญหาและวิธีดำเนินงาน
ลักษณะช่องว่างที่มีรายงาน
ภาพถ่ายที่มีการบรรยายในรายงานข่าวแสดงเสาสี่ต้น สูงประมาณ 8 ถึง 9 เมตร แต่ละต้นมีหน้าตัดกว้างยาวราวครึ่งเมตร เสาสองต้นดูเหมือนมีคอนกรีตขึ้นไปถึงด้านบน ส่วนอีกสองต้นมีช่องว่างใต้พื้นชั้นบน
มีรายงานว่าบริเวณโถงสถานีมีเสาประมาณ 60 ต้น โดยราว 30 ต้นถูกระบุว่ามีช่องว่างลักษณะคล้ายกัน หากยึดตามตัวเลขดังกล่าว ข้อกล่าวหานี้เกี่ยวข้องกับเสาประมาณครึ่งหนึ่งของเสาในชั้นนั้น MTR ระบุว่าการค้นพบที่ยืนยันแล้วเกี่ยวข้องกับเสาบางต้นบริเวณชานชาลา โดยไม่ได้เปิดเผยจำนวนทั้งหมด
มีรายงานว่ามองเห็นเหล็กเส้นอยู่ภายในช่องว่าง เหล็กเส้นเหล่านี้เป็นเหล็กเสริมที่ใส่ไว้ในคอนกรีตเพื่อช่วยให้โครงสร้างที่เสร็จสมบูรณ์รับแรงได้ ประเด็นที่ภาพถ่ายตั้งข้อกังวลคือ เสาแต่ละต้นก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์จนรับน้ำหนักตามที่ออกแบบไว้ได้หรือไม่
ความแตกต่างระหว่างงานก่อสร้างที่ยังไม่เสร็จกับงานที่แล้วเสร็จเป็นประเด็นสำคัญของการสอบสวน MTR ระบุว่าพบกระบวนการอุดโดยไม่ได้รับอนุมัติระหว่างตรวจสอบงานที่ยังไม่เสร็จ การตรวจสอบภายหลังครอบคลุมเสาที่สร้างเสร็จแล้ว รวมถึงขั้นตอนที่ใช้ในการก่อสร้าง
เกิดอะไรขึ้นระหว่างเดือนตุลาคมถึง 16 พฤศจิกายน?
การตรวจสอบของ MTR และการตอบสนองของรัฐบาลเกิดขึ้นตลอดหลายสัปดาห์ กรมทางหลวงได้รับหนังสือแจ้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน จากนั้นเข้าตรวจพื้นที่และพบหารือกับผู้ให้บริการ ก่อนกำหนดเส้นตายสำหรับรายงานโดยละเอียด
- ปี 2023: เริ่มก่อสร้างสถานีตุงชุงเวสต์
- ตุลาคม 2026: MTR พบการซ่อมอุดโดยไม่ได้รับอนุมัติระหว่างตรวจงานที่ยังไม่เสร็จตามปกติ
- ตุลาคม 2026: กรมทางหลวงเข้าตรวจบริเวณโถงสถานีแยกต่างหาก โดยส่วนใหญ่ตรวจเสาที่ยังไม่ได้เริ่มเทคอนกรีต
- 2 พฤศจิกายน: MTR แจ้งกรมทางหลวงเกี่ยวกับปัญหาคุณภาพการก่อสร้างเสาและความพยายามซ่อมโดยใช้วิธีที่ไม่ได้รับอนุมัติ
- 3 และ 4 พฤศจิกายน: เจ้าหน้าที่กรมทางหลวงลงพื้นที่ตรวจสอบสถานการณ์
- 6 พฤศจิกายน: กรมฯ พบหารือกับ MTR เพื่อพูดคุยเกี่ยวกับเหตุการณ์และความคืบหน้าการสอบสวน
- 16 พฤศจิกายน: MTR ต้องส่งรายงานการสอบสวนโดยละเอียด ซึ่งครบกำหนดสองสัปดาห์หลังการแจ้ง
กรมฯ ยังสั่งให้ MTR เร่งรัดผู้รับเหมาให้จัดทำแผนซ่อมแซมโดยละเอียด และดำเนินงานที่จำเป็นโดยออกค่าใช้จ่ายเอง พร้อมต้องการให้มีมาตรการคุ้มครองกำหนดการก่อสร้างโดยรวม ขณะปรับปรุงงานให้ได้มาตรฐานที่กำหนด
เหตุใดจุดเชื่อมต่อเหนือเสาจึงสำคัญ
โฮ วิงอิป วิศวกรอาวุโสด้านไฟฟ้าและระบบอาคาร อธิบายว่าความสามารถของเสาในการรองรับโครงสร้างขึ้นอยู่กับการเชื่อมต่อระหว่างคอนกรีตและเหล็กเสริมของเสากับแผ่นพื้นด้านบน แผ่นพื้นคือชั้นโครงสร้างกว้างที่ทำหน้าที่เป็นพื้นอาคาร
คอนกรีตมีประโยชน์เป็นพิเศษในการต้านแรงอัด ซึ่งเป็นแรงบีบที่เกิดจากน้ำหนักกดลงมา หากส่วนบนของคอนกรีตสิ้นสุดก่อนถึงแผ่นพื้น เส้นทางถ่ายแรงที่ออกแบบให้รับน้ำหนักผ่านเสาอาจไม่สมบูรณ์ โฮประเมินว่า หากมีเพียงเหล็กเสริมที่เชื่อมถึงแผ่นพื้น กำลังรับน้ำหนักของเสาอาจต่ำกว่า 10% ของกำลังที่ออกแบบไว้
โฮกล่าวว่า หากเหล็กเสริมไม่เชื่อมยึดกับแผ่นพื้นด้วย เสาก็จะไม่สามารถทำหน้าที่รองรับตามที่ออกแบบไว้ได้ การประเมินของเขาขึ้นอยู่กับสภาพจริงของจุดเชื่อมต่อ จำนวนเสาที่ได้รับผลกระทบ และน้ำหนักของส่วนอาคารที่ก่อสร้างไว้ด้านบนแล้ว
โฮอธิบายความไม่แน่นอนในความเห็นที่แปลจากภาษากวางตุ้งไว้ว่า:
หากไม่ทราบน้ำหนักรวมของอาคารเหนือแผ่นพื้น และไม่ทราบจำนวนเสาที่ไม่มีคอนกรีต ก็ไม่สามารถระบุตัวเลขที่แม่นยำได้ โดยส่วนตัวผมคิดว่าไม่น่าจะก่อให้เกิดอันตรายทางวิศวกรรม
MTR ระบุจุดยืนว่าเหตุการณ์นี้ไม่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยเชิงโครงสร้าง โฮกล่าวเช่นกันว่าระยะการก่อสร้างส่วนที่อยู่เหนือเสามีความสำคัญต่อการประเมินอันตรายในทันที การสอบสวนจะต้องตรวจสอบสภาพทางกายภาพของเสาควบคู่กับน้ำหนักที่เสารับอยู่ในขณะนี้
ผู้สอบสวนต้องตรวจสอบแบบและการตัดสินใจในพื้นที่
โฮระบุคำอธิบายที่เป็นไปได้หลายประการที่ผู้สอบสวนควรตรวจสอบ ได้แก่ แบบก่อสร้างไม่มีการระบุขนาด มีการตีความขนาดผิดหรือทำให้สั้นลงระหว่างก่อสร้าง หรือมีงานบางส่วนที่ดำเนินการโดยใช้แบบฉบับเก่า เขานำเสนอเรื่องเหล่านี้ในฐานะความเป็นไปได้ที่ต้องสอบสวน
การตรวจสอบที่เขาเสนอไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการวัดช่องว่างที่มองเห็นได้ ผู้สอบสวนต้องเปรียบเทียบขนาดตามแบบกับสิ่งที่ก่อสร้างขึ้นจริง ระบุว่าใช้แบบฉบับใด และตรวจสอบว่าคนงานและผู้ควบคุมงานคนใดรับผิดชอบในแต่ละขั้นตอน
MTR กำลังตรวจสอบขั้นตอนการก่อสร้างควบคู่กับตัวเสาเอง ทำให้การสอบสวนครอบคลุมสองประเด็น ได้แก่ วิธีดำเนินงานก่อสร้างเดิม และวิธีดำเนินการอุดยอดเสาในภายหลังโดยไม่ได้รับอนุมัติตามที่กำหนด
ผู้ให้บริการระบุว่ามีขั้นตอนประกันคุณภาพที่เข้มงวดสำหรับโครงการรถไฟ กรมทางหลวงให้คำมั่นแยกต่างหากว่าจะทบทวนการควบคุมงานในพื้นที่และกระบวนการตรวจรับคุณภาพ รวมถึงวิธีตรวจสอบงานก่อสร้างก่อนอนุมัติรับมอบ
ต้องทำอย่างไรก่อนเริ่มซ่อมอีกครั้ง?
กิจการร่วมค้า Bouygues-Dragages ต้องส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ให้ MTR และเสนอแนวทางแก้ไข กระบวนการที่ถูกระงับจะเริ่มได้อีกครั้งก็ต่อเมื่อ MTR อนุมัติแผน และได้รับอนุมัติอื่นทุกประการที่จำเป็นสำหรับงานดังกล่าวแล้ว
MTR ระบุว่างานแก้ไขทั้งหมดต้องเป็นไปตามข้อกำหนดทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องก่อนการตรวจรับขั้นสุดท้าย ผู้รับเหมาจะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง กรมทางหลวงยังเรียกร้องให้เร่งดำเนินการซ่อมเมื่อการเตรียมการที่จำเป็นพร้อมแล้ว
โฮกล่าวว่าการอุดช่องว่างด้วยคอนกรีตแล้ววัดความแข็งของเสาอาจเป็นแนวทางแก้ไขได้ เขายังเสนอให้ตรวจสอบว่าคอนกรีตที่เทใหม่จะมีความแข็งแรงตามที่แบบกำหนดหรือไม่ ข้อเสนอของเขายังคงขึ้นอยู่กับผลการสอบสวนและวิธีซ่อมที่ได้รับอนุมัติ
MTR ยังไม่ได้ประกาศวันที่จะเริ่มงานซ่อมที่ถูกระงับอีกครั้ง หรือเผยแพร่แนวทางแก้ไขทางวิศวกรรมขั้นสุดท้าย คำสั่งระงับใช้กับกระบวนการซ่อมที่เกี่ยวข้อง คำชี้แจงของผู้ให้บริการไม่ได้ประกาศระงับโครงการก่อสร้างสถานีทั้งหมด
ใครรับผิดชอบตรวจสอบงาน?
MTR กำลังพัฒนาส่วนต่อขยายสายตุงชุงภายใต้รูปแบบการเป็นเจ้าของโครงการ จึงมีหน้าที่รับผิดชอบด้านการออกแบบ ก่อสร้าง เดินรถ และบำรุงรักษา ตามข้อตกลงโครงการ ความรับผิดชอบด้านการก่อสร้างของบริษัทครอบคลุมการบริหารงานวิศวกรรมและการควบคุมงานในพื้นที่
กรมทางหลวงติดตามความคืบหน้า ความปลอดภัย และคุณภาพผ่านการลงพื้นที่และตรวจสอบกระบวนการก่อสร้างที่สำคัญ กรมฯ ระบุว่าใช้แนวทางประเมินตามความเสี่ยง โดยกำหนดความเข้มข้นในการตรวจสอบตามความเสี่ยงของงานแต่ละประเภท
การตรวจครั้งก่อนของกรมฯ ที่ตุงชุงเวสต์ในเดือนตุลาคมครอบคลุมบริเวณโถงสถานี และส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับเสาที่ยังไม่ได้เริ่มเทคอนกรีต ระยะการก่อสร้างที่ตรวจสอบในครั้งนั้นมีความสำคัญ เพราะข้อกล่าวหาในขณะนี้เกี่ยวข้องกับช่องว่างที่เหลืออยู่หลังเทคอนกรีตแล้ว
กรมฯ ระบุว่าจะทบทวนขั้นตอนการควบคุมงานและการตรวจรับ และประสานงานอย่างใกล้ชิดกับกรมการก่อสร้างอาคารและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องในเรื่องการซ่อม MTR ต้องจัดการการตอบสนองของผู้รับเหมา ขณะที่รัฐบาลติดตามเรื่องการปฏิบัติตามข้อกำหนด คุณภาพ และความปลอดภัยเชิงโครงสร้าง
เหตุการณ์นี้เปลี่ยนกำหนดเปิดให้บริการหรือไม่?
กรมทางหลวงระบุว่ายังคงตั้งเป้าเปิดส่วนต่อขยายสายตุงชุงในปี 2029 โครงการนี้มีงบประมาณประมาณ 19,500 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง และมีกำหนดก่อสร้างโครงสร้างหลักของสถานีตุงชุงเวสต์ให้เสร็จในครึ่งแรกของปี 2027
สถานีแห่งนี้ก่อสร้างด้วยวิธีดำเนินงานจากระดับโครงสร้างด้านบนลงสู่ด้านล่าง การก่อสร้างเริ่มขึ้นในปี 2023 กรมฯ ขอให้ MTR ดำเนินมาตรการเพื่อไม่ให้การสอบสวนและงานซ่อมกระทบแผนงานโดยรวมของส่วนต่อขยาย
กำหนดส่งรายงานในวันที่ 16 พฤศจิกายนเป็นเส้นตายขั้นถัดไปที่ประกาศไว้ รายงานควรให้รายละเอียดเหตุการณ์แก่กรมฯ ส่วนข้อเสนอการซ่อมของผู้รับเหมาต้องผ่านกระบวนการอนุมัติตามที่กำหนดก่อนเริ่มงานที่ถูกระงับอีกครั้ง
สำหรับผู้โดยสารในอนาคต เป้าหมายเปิดให้บริการที่ประกาศไว้ยังคงเดิม สำหรับทีมก่อสร้าง ภารกิจเร่งด่วนมีความเฉพาะเจาะจงมากกว่า ได้แก่ ตรวจสอบขอบเขตและสาเหตุของปัญหาเสา ตกลงวิธีซ่อมที่เป็นไปตามข้อกำหนด ดำเนินงานโดยผู้รับเหมาเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย และผ่านการตรวจรับ
ประเด็นสำคัญ
- MTR ระงับการซ่อมอุดยอดเสาชานชาลาบางต้นที่ดำเนินการโดยไม่ได้รับอนุมัติ ณ สถานีตุงชุงเวสต์
- มีรายงานว่าเสาประมาณ 30 ต้นจากทั้งหมดราว 60 ต้นบริเวณโถงสถานีมีช่องว่าง 20 ถึง 30 เซนติเมตร แต่ MTR ยังไม่ได้ยืนยันจำนวนดังกล่าว
- MTR ระบุว่าเหตุการณ์นี้ไม่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยเชิงโครงสร้าง
- กรมทางหลวงกำหนดให้ส่งรายงานการสอบสวนโดยละเอียดภายในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026
- ผู้รับเหมาต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายงานแก้ไขและขออนุมัติตามที่กำหนดก่อนเริ่มงานซ่อมที่ถูกระงับอีกครั้ง
- เป้าหมายเปิดให้บริการส่วนต่อขยายสายตุงชุงยังคงเป็นปี 2029
