การจ่ายเงินครอบคลุมน้อยกว่าครึ่งของครอบครัวที่ลงทะเบียน
มีการจ่ายเงินชดเชยให้ 983 ครอบครัวที่เกี่ยวข้องกับกรณีบุคคลสูญหายในเขตจาฟนา ซึ่งมีการลงทะเบียนไว้ 2,249 รายการ เค. สิวาการัน เลขานุการเขตเพิ่มเติม กล่าวในการประชุมเชิงปฏิบัติการที่สำนักงานเลขาธิการเขตจาฟนา เขาระบุว่าการจ่ายเงินยังดำเนินต่อไป พร้อมย้ำว่าการรับมือยังต้องคำนึงถึงความโศกเศร้า ความคาดหวัง และข้อเรียกร้องที่ครอบครัวผู้ได้รับผลกระทบยื่นมาอย่างยาวนานด้วย
สารบัญ
- การจ่ายเงินครอบคลุมน้อยกว่าครึ่งของครอบครัวที่ลงทะเบียน
- หน้าที่ที่สำนักงานผู้สูญหายต้องดำเนินการ
- จาฟนามีสำนักงานภูมิภาคมาตั้งแต่ปี 2019
- ความช่วยเหลือทางการเงินมีหลายช่องทาง
- ต้องชี้แจงตัวเลขระดับชาติอย่างรอบคอบ
- ครอบครัวบอกเล่าคำตอบที่ยังต้องการ
- ครอบครัวยังคงเรียกร้องความจริงและความรับผิดชอบ
- ความช่วยเหลือยังครอบคลุมสวัสดิการและการคุ้มครอง
- ประเด็นสำคัญ
ตัวเลขดังกล่าวหมายความว่าผู้ได้รับเงินชดเชยมีสัดส่วนประมาณ 43.7% ของยอดลงทะเบียน มีรายการลงทะเบียนที่ยังไม่ครอบคลุม 1,266 รายการ แม้สิวาการันไม่ได้ระบุว่ากรณีที่เหลือมีคุณสมบัติรับเงินหรืออยู่ในขั้นตอนใด เขาไม่ได้ให้ข้อมูลจำนวนเงินที่จ่าย ยอดใช้จ่ายทั้งหมด หรือกำหนดเวลาที่จะดำเนินการให้เสร็จสิ้น
การประชุมเชิงปฏิบัติการซึ่งจัดขึ้นในวันศุกร์ เป็นความร่วมมือระหว่างสภาสันติภาพแห่งชาติศรีลังกาและสำนักงานผู้สูญหาย (OMP) โดยรวบรวมองค์กรภาคประชาสังคมในเขตมาร่วมกันทำความเข้าใจสำนักงานแห่งนี้ บทบาทหน้าที่ และขั้นตอนการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ไม่มีการระบุวันที่ตามปฏิทินที่จัดประชุม
สาระสำคัญที่สิวาการันกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่แค่การจ่ายเงิน ครอบครัวต้องการการตอบสนองอย่างมีมนุษยธรรมที่คำนึงถึงความเจ็บปวดทางใจและคำร้องขอคำตอบที่ยังคงมีมาอย่างต่อเนื่อง เขากล่าวว่าองค์กรภาคประชาสังคม องค์กรพัฒนาเอกชน และผู้แทนชุมชน มีบทบาทสำคัญในการสื่อสารความต้องการเหล่านี้และช่วยให้ครอบครัวเข้าถึงความช่วยเหลือ
สำหรับญาติที่ใช้เวลาหลายปีถามหาสามี ลูกสาว พี่ชาย หรือลูกหลานที่หายไป ความช่วยเหลือทางการเงินกับคำชี้แจงเกี่ยวกับการสูญหายตอบโจทย์คนละด้าน ข่าวการจ่ายเงินในจาฟนาแสดงให้เห็นความคืบหน้าในเรื่องเงินชดเชย ขณะเดียวกัน หน้าที่ตามกฎหมายของ OMP ยังรวมถึงการตามหาผู้สูญหาย ชี้แจงสิ่งที่เกิดขึ้นกับพวกเขา และคุ้มครองครอบครัว
หน้าที่ที่สำนักงานผู้สูญหายต้องดำเนินการ
หน้าอธิบายภารกิจของ OMP ของกระทรวงยุติธรรมระบุว่า OMP เป็นสถาบันถาวรและเป็นอิสระของรัฐ มีหน้าที่ชี้แจงชะตากรรมและสถานที่อยู่ของผู้สูญหายที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง ความไม่สงบทางการเมือง เหตุวุ่นวายในบ้านเมือง หรือการบังคับให้สูญหาย ภารกิจครอบคลุมทุกชุมชนและทุกภูมิภาค โดยไม่จำกัดช่วงเวลา
พระราชบัญญัติสำนักงานผู้สูญหาย ฉบับที่ 14 ปี 2016 กำหนดหน้าที่หลายประการที่เชื่อมโยงกันไว้แก่สำนักงานแห่งนี้ ทั้งตามหาผู้สูญหาย สืบสวนสถานการณ์ที่นำไปสู่การสูญหาย เสนอแนะแนวทางดำเนินการแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง คุ้มครองสิทธิของญาติ และระบุช่องทางที่ครอบครัวจะขอการเยียวยาได้ นอกจากนี้ ยังต้องรวบรวมข้อมูลจากคณะกรรมการชุดก่อนและสถาบันอื่น ๆ ไว้ในฐานข้อมูลกลาง
กล่าวโดยง่าย ครอบครัวควรเข้าถึงสำนักงานแห่งนี้เพื่อขอความช่วยเหลือได้มากกว่าการส่งต่อเรื่องขอรับเงิน หน้าที่ของ OMP รวมถึงการค้นหาและตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับผู้สูญหาย ช่วยให้ญาติเข้าถึงบริการต่าง ๆ และอธิบายว่ามีความช่วยเหลือรูปแบบใดบ้าง
การบังคับให้สูญหายหมายถึงการที่เจ้าหน้าที่รัฐหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับรัฐทำให้ใครคนหนึ่งถูกลิดรอนเสรีภาพ แล้วปกปิดหรือปฏิเสธที่จะยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น ครอบครัวจึงไม่ได้รับข้อมูลที่เชื่อถือได้ว่าบุคคลนั้นอยู่ที่ใด ขอบเขตงานของ OMP กว้างกว่านั้น โดยครอบคลุมบุคคลอื่นที่สูญหายภายใต้สถานการณ์ตามที่กฎหมายจัดตั้งสำนักงานกำหนดไว้
จาฟนามีสำนักงานภูมิภาคมาตั้งแต่ปี 2019
รายงานประจำปี 2019 ของ OMP ระบุว่าสำนักงานภูมิภาคจาฟนาเปิดทำการเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2019 ที่เลขที่ 123 ถนนอดิยาปาธัม ภายในวันที่ 31 ธันวาคมปีเดียวกัน มีผู้เดินทางมายังสำนักงาน 520 คน
ญาติของผู้สูญหายและผู้ถูกบังคับให้สูญหายเกือบ 100 คน รวมถึงผู้แทนภาคประชาสังคม 18 คน เข้าร่วมประชุมสาธารณะเพื่อเปิดสำนักงานที่สำนักงานเขตจาฟนา (จาฟนา กัชเชรี) ครอบครัวร่วมถามตอบกับคณะกรรมาธิการ หลังจากสาลิยา ปิเอริส ซึ่งดำรงตำแหน่งประธาน OMP ในขณะนั้น กล่าวเปิดงาน
รายงานระบุว่าสำนักงานภูมิภาคบันทึกคำร้องเรียน ดำเนินการสอบถาม และประสานกับหน่วยงานระดับเขตเพื่อคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์ของครอบครัว ปัจจุบันหน้าเว็บไซต์ของกระทรวงระบุว่าสำนักงานภูมิภาคจาฟนาอยู่ที่สำนักงานเลขาธิการเขต ทำให้การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งล่าสุดมีที่ตั้งทางการปกครองในพื้นที่ ซึ่งมีประวัติรับเรื่องจากครอบครัวและจัดการคำร้องขอมาแล้ว
ความช่วยเหลือทางการเงินมีหลายช่องทาง
ในเดือนสิงหาคม 2018 OMP เสนอให้มีการช่วยเหลือชั่วคราวแก่ครอบครัวที่เปราะบางเป็นพิเศษจากการสูญหายของญาติ รายงานประจำปี 2019 ของสำนักงานอธิบายว่าความช่วยเหลือนี้เป็นการบรรเทาความเดือดร้อนในทันที ซึ่งแยกจากการชดใช้เยียวยาที่จัดการกับความเสียหายผ่านกระบวนการที่กว้างกว่า
ในเดือนมีนาคม 2019 รัฐบาลเสนอจัดสรรงบประมาณ 500 ล้านรูปีศรีลังกาสำหรับความช่วยเหลือชั่วคราว ข้อเสนอนี้ครอบคลุมครอบครัวที่มีหนังสือรับรองการสูญหาย รวมถึงญาติของกำลังพลและเจ้าหน้าที่ตำรวจที่หายไประหว่างปฏิบัติหน้าที่ OMP รายงานว่าการดำเนินการตามข้อเสนอล่าช้า
หนังสือรับรองการสูญหายเป็นเอกสารทางการที่ระบุว่าบุคคลหนึ่งสูญหาย ช่วยให้ญาติดำเนินการขอรับความช่วยเหลือทางปกครองที่เกี่ยวข้องได้โดยไม่ต้องประกาศว่าบุคคลนั้นเสียชีวิต OMP ช่วยญาติขอเอกสารที่จำเป็นเพื่อให้สำนักทะเบียนทั่วไปออกหนังสือรับรองดังกล่าว
กระทรวงยังระบุด้วยว่าหน้าที่ของ OMP รวมถึงการเสนอแนะต่อสำนักงานเพื่อการชดใช้เยียวยาเกี่ยวกับเงินช่วยเหลือเพื่อฟื้นฟูครอบครัว ข่าวจากจาฟนาไม่ได้ระบุว่าเงินที่จ่ายให้ 983 ครอบครัวเป็นไปตามโครงการใด หรือเกี่ยวข้องกับข้อเสนองบประมาณปี 2019 หรือไม่
ลำดับเหตุการณ์ที่มีการบันทึกไว้แสดงให้เห็นพัฒนาการของสถาบันและกลไกความช่วยเหลือดังนี้
- 22 มิถุนายน 2016: มีการเสนอกฎหมายจัดตั้ง OMP ต่อรัฐสภา
- 11 สิงหาคม 2016: รัฐสภาผ่านพระราชบัญญัติสำนักงานผู้สูญหาย
- 28 กุมภาพันธ์ 2018: มีการแต่งตั้งผู้บริหารชุดแรกของสำนักงานตามข้อเสนอแนะของสภารัฐธรรมนูญ
- สิงหาคม 2018: OMP เสนอให้ความช่วยเหลือชั่วคราวแก่ครอบครัวเปราะบาง
- มีนาคม 2019: รัฐบาลเสนอจัดสรรเงิน 500 ล้านรูปีสำหรับความช่วยเหลือชั่วคราว
- 24 สิงหาคม 2019: สำนักงานภูมิภาคจาฟนาเปิดทำการ
- 30 พฤศจิกายน 2023: ตัวเลขความคืบหน้าที่กระทรวงเผยแพร่ระบุว่ามีคดีที่ยังดำเนินการอยู่ 14,988 คดีทั่วประเทศ
ต้องชี้แจงตัวเลขระดับชาติอย่างรอบคอบ
ตารางความคืบหน้าของกระทรวงยุติธรรม ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน 2023 ระบุว่า OMP ได้รับคำร้องเรียนหรือคดีในเบื้องต้น 21,374 รายการ โดยจัด 6,386 รายการไว้ในหมวดคดีเกี่ยวกับกำลังพลทหารที่สูญหายหรือรายการซ้ำ จากนั้นจึงหักหมวดรวมดังกล่าวเพื่อให้ได้คดีที่ยังดำเนินการอยู่ 14,988 คดี
ตารางยังระบุว่ามีการสอบสวนเบื้องต้นเสร็จสิ้น 4,795 คดี ได้แก่ 184 คดีในปี 2020, 95 คดีในปี 2021, 2,111 คดีในปี 2022 และ 2,405 คดีในปี 2023 การสอบสวนเบื้องต้นเป็นขั้นแรก ๆ ของการพิจารณาคำร้องเรียน ส่วนครอบครัวยังคงต้องการคำตอบที่ชัดเจนว่าเกิดอะไรขึ้นกับบุคคลนั้นและเขาหรือเธออยู่ที่ใด
ตารางเดียวกันระบุว่ามี 12,341 คดีรอการสอบสวน ตัวเลขดังกล่าวคำนวณแล้วไม่สอดคล้องกัน หากนำคดีที่ยังดำเนินการอยู่ 14,988 คดี ลบด้วยคดีที่สอบสวนเบื้องต้นเสร็จสิ้น 4,795 คดี จะเหลือ 10,193 คดี หน้าเว็บไม่ได้อธิบายว่าทำไมผลคำนวณนี้จึงต่างจากยอดคดีค้างสอบสวนที่เผยแพร่ไว้
ยอดลงทะเบียน 2,249 รายการของจาฟนาเป็นตัวเลขระดับเขต ส่วนตัวเลขของกระทรวงเป็นข้อมูลทางปกครองระดับประเทศ ณ วันที่ระบุ ข่าวจากเขตไม่ได้ให้วันที่ลงทะเบียนหรือคำจำกัดความที่ตรงกัน จึงไม่อาจใช้คำนวณสัดส่วนของจาฟนาเมื่อเทียบกับคดีทั้งหมดทั่วประเทศได้
องค์กรสิทธิมนุษยชน รวมถึงแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเมินว่ามีผู้สูญหายในศรีลังการะหว่าง 60,000 ถึง 100,000 คน ตั้งแต่ทศวรรษ 1970 ถึงปี 2009 ตัวเลขประเมินเหล่านั้นครอบคลุมการสูญหายหลายทศวรรษ ขณะที่ตัวเลขของ OMP กล่าวถึงคำร้องเรียนที่เข้าสู่กระบวนการของสำนักงาน ประเทศนี้ยังไม่มีตัวเลขทางการที่ทุกฝ่ายเห็นพ้องกันสำหรับจำนวนผู้สูญหายทั้งหมด
ครอบครัวบอกเล่าคำตอบที่ยังต้องการ
ญาติในภาคเหนือของศรีลังกาเล่าว่าใช้เวลาหลายปีนำภาพถ่าย รายชื่อ วันที่ และเอกสารไปยื่นต่อหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อขอข้อมูลเกี่ยวกับผู้ที่หายตัวไประหว่างความขัดแย้งระหว่างกองกำลังรัฐบาลกับพยัคฆ์ปลดปล่อยทมิฬอีแลม (LTTE) เรื่องราวบางส่วนเป็นกรณีญาติที่พวกเขาระบุว่าเข้ามอบตัวในช่วงสิ้นสุดสงครามเมื่อเดือนพฤษภาคม 2009
สาสิกุมาร์ รัญจนีเทวี หญิงจากมุลไลติวู เล่าว่าสามีของเธอ มานิกัม สาสิกุมาร์ และพี่ชายของเธอ มุรุกัน เซลวากุมาร์ กับมุรุเกสัน ราชปูเลนทรัน เข้ามอบตัวต่อกองทัพเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2009 เธอกล่าวว่าชายทั้งสามซึ่งเธอระบุว่าเป็นสมาชิกระดับล่างของ LTTE ถูกพาตัวแยกจากเธอไป
รัญจนีเทวี ซึ่งกำลังตั้งครรภ์ในขณะนั้น ย้อนเล่าช่วงเวลาที่สามีและพี่ชายของเธอถูกพาตัวไปว่า
นั่นเป็นครั้งสุดท้ายที่ฉันได้เห็นพวกเขา
สิวาปาธัม อิลังโกไท มารดาและย่าจากจาฟนา กล่าวว่า ปารเมศวารัน สาสิกาลา ลูกสาวของเธอ ชินนาทัมบี ปารเมศวารัน ลูกเขย และหลานสามคนสูญหายหลังเข้ามอบตัว เด็ก ๆ มีอายุตั้งแต่ 8 เดือนถึง 10 ปี อิลังโกไทอยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยในอินเดียเมื่อสงครามสิ้นสุดลง
อิลังโกไทอธิบายว่าเหตุใดเงินชดเชยจึงไม่อาจตอบสนองข้อเรียกร้องสำคัญที่สุดของครอบครัวได้ว่า
ตอนนี้พวกเขาอยากให้เรารับเงินชดเชยแล้วเงียบไป เราไม่ต้องการเงิน เราอยากรู้ว่าคนที่เรารักอยู่ที่ไหน หรือเกิดอะไรขึ้นกับพวกเขา
ครอบครัวยังคงเรียกร้องความจริงและความรับผิดชอบ
เคเอส รัตนาวาเล ทนายความอาวุโสด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นตัวแทนให้ญาติของผู้สูญหายโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย กล่าวว่า ครอบครัวต้องการให้มีการยอมรับว่าเกิดอะไรขึ้น และผู้รับผิดชอบต้องรับผิด เขากล่าวว่าการปิดฉากความทุกข์ใจขึ้นอยู่กับการได้รับคำตอบเหล่านั้น
รัตนาวาเลยังระบุว่าคณะกรรมการหลายชุดที่ผ่านมาล้มเหลวเพราะขาดเจตจำนงทางการเมือง ส่วนการพิจารณาคดีในศาลที่ล่าช้าเกิดจากผลประโยชน์ทับซ้อนในสถาบันและอุปสรรคอื่น ๆ เรื่องราวของเขาสะท้อนข้อเรียกร้องที่กว้างกว่าความช่วยเหลือในครัวเรือน นั่นคือครอบครัวต้องการให้สถาบันต่าง ๆ ตรวจสอบข้อเท็จจริงและจัดการกับการกระทำผิด
ทุไรระสะ รวิการัน สมาชิกรัฐสภาจากพรรคอิลังกัย ทมิฬ อรสุ กัดชี ซึ่งสนับสนุนญาติที่รณรงค์เรียกร้องคำตอบ ชี้ถึงครัวเรือนราว 250 แห่งที่มีผู้หญิงเป็นหัวหน้าครอบครัวในเทวิปุรัมและวัลลิปุรัม สองหมู่บ้านในเขตมุลไลติวู ที่เกี่ยวข้องกับการสูญหายของผู้ชาย ตัวเลขนี้สะท้อนว่าการสูญเสียญาติมีผลต่อโครงสร้างและการพยุงดูแลทั้งครัวเรือนในชุมชนบางแห่งอย่างไร
คำกล่าวของสิวาการันในจาฟนากล่าวถึงความจำเป็นแบบเดียวกัน นั่นคือการรับฟังครอบครัว แทนที่จะมองว่าการจ่ายเงินเป็นจุดสิ้นสุด เขาระบุว่าเคยมีการหารือกันก่อนหน้านี้ แต่ผู้ได้รับผลกระทบยังต้องได้รับการตอบสนองต่อความคาดหวังผ่านความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ความช่วยเหลือยังครอบคลุมสวัสดิการและการคุ้มครอง
หน่วยสนับสนุนผู้เสียหายและครอบครัวของ OMP มีหน้าที่บันทึกข้อมูลครอบครัวและช่วยให้ญาติเข้าถึงบริการทางปกครองและสวัสดิการ ขอบเขตงานรวมถึงการส่งต่อเพื่อรับการดูแลด้านจิตใจและสังคมเฉพาะทาง โดยตระหนักถึงความทุกข์ใจจากการใช้ชีวิตหลายปีโดยไม่ได้รับคำตอบ
หน่วยคุ้มครองรับมือกับการข่มขู่และการตอบโต้ผู้เสียหายและพยาน โดยติดตามเรื่องร้องเรียนและประสานงานด้านความปลอดภัยกับหน่วยงานรัฐและองค์กรอื่น ๆ ญาติที่ร่วมรณรงค์เพื่อผู้สูญหายเล่าว่าถูกข่มขู่และคุกคาม การคุ้มครองจึงเป็นส่วนสำคัญในทางปฏิบัติที่ช่วยให้พวกเขาสืบค้นข้อมูลต่อไปได้
เจ้าหน้าที่ติดตามและสอบสวนของสำนักงานมีหน้าที่ตามหาผู้สูญหายและชี้แจงสถานการณ์ที่นำไปสู่การสูญหาย OMP ยังสามารถเข้าร่วมสังเกตการณ์การขุดค้น การขุดศพขึ้นมาตรวจสอบ และกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับหลุมฝังศพต้องสงสัย หน่วยฐานข้อมูลมีหน้าที่รวบรวมบันทึกจากคณะกรรมการ หน่วยงานรัฐ องค์กรภาคประชาสังคม และคำร้องเรียนที่ยื่นต่อสำนักงานโดยตรงไว้ด้วยกัน
การประชุมเชิงปฏิบัติการในจาฟนามุ่งปรับปรุงการประสานงานและความเข้าใจของสาธารณชนเกี่ยวกับหน้าที่เหล่านี้ สำหรับครอบครัว ความต้องการที่เป็นรูปธรรมล้วนเชื่อมโยงกัน ได้แก่ การเข้าถึงความช่วยเหลือทางการเงิน การช่วยจัดการเอกสาร การคุ้มครองเมื่อจำเป็น และการตอบคำถามอย่างน่าเชื่อถือว่าเกิดอะไรขึ้นกับญาติของพวกเขา
ประเด็นสำคัญ
- เค. สิวาการัน เลขานุการเขตเพิ่มเติมของจาฟนา กล่าวว่า มี 983 ครอบครัวได้รับเงินชดเชย จากยอดลงทะเบียน 2,249 รายการ
- จำนวนผู้ได้รับเงินคิดเป็นประมาณ 43.7% ของยอดลงทะเบียน ไม่มีการประกาศจำนวนเงินหรือกำหนดเวลาที่จะจ่ายให้ครบ
- การประชุมเชิงปฏิบัติการในจาฟนาจัดร่วมกันโดยสภาสันติภาพแห่งชาติและสำนักงานผู้สูญหาย
- หน้าที่ตามกฎหมายของ OMP รวมถึงการติดตามหาผู้สูญหาย คุ้มครองญาติ ระบุช่องทางการเยียวยา และจัดทำฐานข้อมูลกลาง
- สำนักงานภูมิภาคจาฟนาเปิดทำการเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2019 และมีผู้มาใช้บริการ 520 คนภายในสิ้นปีนั้น
- ตัวเลขความคืบหน้าระดับชาติ ณ เดือนพฤศจิกายน 2023 มีความไม่สอดคล้องกันระหว่างคดีที่ยังดำเนินการ คดีที่สอบสวนเบื้องต้นเสร็จสิ้น และคดีที่รอการสอบสวน โดยไม่มีคำอธิบาย
- ครอบครัวยังคงเรียกร้องความจริงเกี่ยวกับการสูญหายและความรับผิดชอบ ควบคู่ไปกับความช่วยเหลือที่เป็นรูปธรรม






