เริ่มเจรจาการค้า ขณะที่ผู้นำภูมิภาคแสวงหาความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้น
สิงคโปร์และจีนเริ่มการเจรจายกระดับความตกลงการค้าเสรี โดยเปิดหารือเรื่องการค้าดิจิทัลและการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ขณะที่นายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่องพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิงของจีนที่เมืองเซินเจิ้น เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2026 การพบกันที่คีลินวิลลา ซึ่งเป็นเรือนรับรองของรัฐ ยังครอบคลุมถึงปัญญาประดิษฐ์ ความตึงเครียดในช่องแคบไต้หวัน และความร่วมมือทั่วเอเชีย
สารบัญ
- เริ่มเจรจาการค้า ขณะที่ผู้นำภูมิภาคแสวงหาความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้น
- การยกระดับ FTA จะครอบคลุมเรื่องใดบ้าง?
- ความสัมพันธ์ทางการค้าเป็นฐานสำคัญของการเจรจา
- ความร่วมมือด้าน AI เป็นอีกประเด็นสำคัญ
- ผู้นำกล่าวถึงไต้หวันอย่างไร?
- สิงคโปร์วางแผนเพิ่มบทบาทในอาเซียนในปี 2027
- สิงคโปร์จะเข้าร่วมกลุ่มริเริ่มระดับโลกที่จีนเป็นผู้นำ
- วันสำคัญและขั้นตอนต่อไป
- ประเด็นสำคัญ
ข้อตกลงเริ่มการเจรจามีผลอย่างเป็นทางการผ่านบันทึกความเข้าใจที่ลงนามโดยรองนายกรัฐมนตรีแกน คิม ยองของสิงคโปร์ และหวัง เหวินเทา รัฐมนตรีพาณิชย์ของจีน การยกระดับครั้งที่สี่ที่เสนอขึ้น ซึ่งเรียกว่า CSFTA 4.0 มีเป้าหมายสร้างโอกาสใหม่ทางการตลาดและช่วยให้ธุรกิจสิงคโปร์ดำเนินงานในจีนได้สะดวกขึ้น ยังไม่มีการประกาศกำหนดการเจรจาหรือเงื่อนไขสุดท้าย
หว่องและสีพบกันประมาณ 25 นาที นับเป็นการพบหารือทวิภาคีครั้งที่สามตั้งแต่หว่องดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนพฤษภาคม 2024 หลังการพบกันที่เปรูในเดือนพฤศจิกายน 2024 และปักกิ่งในเดือนมิถุนายน 2025 การหารือเกิดขึ้นหลังจีนเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปกที่เมืองเซินเจิ้น ซึ่งผู้นำจาก 21 เขตเศรษฐกิจหารือเรื่องการค้า นวัตกรรม และการเติบโตในภูมิภาค
ในแถลงการณ์ของกระทรวงการต่างประเทศสิงคโปร์ กระทรวงระบุว่าผู้นำทั้งสองเห็นพ้องที่จะต่อยอดความเป็นหุ้นส่วนรอบด้านที่มีคุณภาพสูงและมุ่งอนาคตระหว่างสองประเทศ พร้อมขยายความร่วมมือเพื่อตอบสนองต่อประเด็นสำคัญที่เปลี่ยนแปลงไป สีเรียกร้องให้เสริมสร้างการสื่อสารเชิงยุทธศาสตร์ให้เข้มแข็งขึ้น ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีและอุตสาหกรรม ขณะที่หว่องกล่าวถึงความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในช่วงที่สถานการณ์ระหว่างประเทศซับซ้อนยิ่งขึ้น
สำหรับสิงคโปร์ การหารือครั้งนี้เชื่อมโยงเป้าหมายทางการค้ากับการทูต รัฐบาลทั้งสองต้องการเปิดพื้นที่ให้ธุรกิจค้าขายและร่วมมือกันได้มากขึ้น ขณะเดียวกันก็แสวงหาจุดยืนร่วมกันในประเด็นระดับภูมิภาค ท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างประเทศที่ทวีความรุนแรงขึ้น
การยกระดับ FTA จะครอบคลุมเรื่องใดบ้าง?
ความตกลงการค้าเสรีจีน-สิงคโปร์มีผลบังคับใช้ในเดือนมกราคม 2009 และเป็นความตกลงการค้าเสรีทวิภาคีแบบครอบคลุมฉบับแรกที่จีนทำกับประเทศในเอเชีย ความตกลงดังกล่าวได้รับการยกระดับในปี 2011 และ 2019 และพิธีสารยกระดับฉบับต่อมามีผลบังคับใช้ในปี 2024 การเจรจาครั้งใหม่นับเป็นอีกก้าวหนึ่งของกระบวนการนี้
คาดว่าความตกลงฉบับต่อไปจะพิจารณาความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัลและการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐหมายถึงวิธีที่หน่วยงานภาครัฐซื้อสินค้าและบริการ กฎเกณฑ์ในด้านนี้อาจมีผลต่อการที่บริษัทจากอีกประเทศหนึ่งจะเข้าร่วมประมูลสัญญาของภาครัฐได้หรือไม่ และต้องมีคุณสมบัติอย่างไร
การค้าดิจิทัลอาจครอบคลุมการให้บริการและการเคลื่อนย้ายข้อมูลข้ามพรมแดนผ่านระบบออนไลน์ หว่องกล่าวว่าการยกระดับความตกลงอาจสนับสนุนการเคลื่อนย้ายข้อมูลข้ามพรมแดน ขณะที่รัฐบาลทั้งสองระบุว่าควรช่วยปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจและเปิดโอกาสให้บริษัทต่าง ๆ รายละเอียดจะขึ้นอยู่กับความตกลงฉบับสุดท้าย ซึ่งยังอยู่ระหว่างการเจรจา
ความตกลงนี้เป็นหนึ่งในโครงการระยะยาวหลายโครงการที่เชื่อมโยงสองประเทศ โครงการระหว่างรัฐบาลที่มีร่วมกัน ได้แก่ นิคมอุตสาหกรรมซูโจว เมืองนิเวศเทียนจิน และโครงการริเริ่มการเชื่อมโยงฉงชิ่ง ผู้นำทั้งสองยังกล่าวถึงความร่วมมือภายใต้ข้อริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางของจีน ตลอดจนโครงการที่อาจเกิดขึ้นในด้านบริการดิจิทัล การพัฒนาสีเขียว และ AI
ความสัมพันธ์ทางการค้าเป็นฐานสำคัญของการเจรจา
การค้าสินค้าระหว่างสิงคโปร์กับจีนมีมูลค่า 162,900 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ในปี 2025 คิดเป็น 11.7 เปอร์เซ็นต์ของการค้าสินค้าทั้งหมดของสิงคโปร์ จีนเป็นคู่ค้าสินค้ารายใหญ่ที่สุดของสิงคโปร์ตั้งแต่ปี 2013 ถึง 2024 ส่วนสิงคโปร์เป็นแหล่งเงินลงทุนจากต่างประเทศรายใหญ่ที่สุดของจีน เมื่อวัดจากกระแสเงินลงทุนรายปีมาตั้งแต่ปี 2013
ตัวเลขเหล่านี้ช่วยอธิบายว่าเหตุใดรัฐบาลทั้งสองจึงต้องการปรับปรุงกฎเกณฑ์ระหว่างกัน ความตกลงการค้าเสรีกำหนดเงื่อนไขสำหรับการแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจ แต่การยกระดับความตกลงสามารถครอบคลุมธุรกิจรูปแบบใหม่ ๆ ที่ยังไม่โดดเด่นมากนักในช่วงเจรจาความตกลงฉบับก่อน ๆ บริการดิจิทัล การเคลื่อนย้ายข้อมูล และการเข้าถึงสัญญาภาครัฐ เป็นหนึ่งในประเด็นที่กำลังอยู่บนโต๊ะเจรจา
ผู้นำทั้งสองกล่าวว่าความร่วมมือได้นำผลประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมมาสู่ประชาชนในทั้งสองประเทศ สำหรับภาคธุรกิจ คุณค่าในทางปฏิบัติของการหารือจะขึ้นอยู่กับกฎเกณฑ์ที่ตกลงกันในท้ายที่สุด รวมถึงผลต่อการเข้าถึงตลาดและต้นทุนการดำเนินธุรกิจ จนถึงขณะนี้ยังไม่มีการประกาศเปิดตลาดหรือเปิดโอกาสให้เข้าถึงสัญญาใหม่อย่างเฉพาะเจาะจง
ความร่วมมือด้าน AI เป็นอีกประเด็นสำคัญ
หว่องและสียังหารือเรื่องความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีเกิดใหม่อื่น ๆ ทั้งสองประเทศกำลังลงทุนใน AI ซึ่งหมายถึงระบบคอมพิวเตอร์ที่ออกแบบมาให้ทำงานต่าง ๆ เช่น จดจำรูปแบบ สร้างข้อความ หรือช่วยตัดสินใจ ประเด็นที่ผู้นำระบุว่าสนใจ ได้แก่ การช่วยให้ธุรกิจสร้างนวัตกรรมและเพิ่มผลิตภาพ ตลอดจนเตรียมแรงงานให้พร้อมสำหรับงานที่อาจเปลี่ยนแปลงไปเมื่อเทคโนโลยีแพร่หลายขึ้น
การเจรจา FTA อาจเป็นกรอบรองรับความร่วมมือด้านดิจิทัลบางส่วน แต่รัฐบาลทั้งสองยังหารือเรื่อง AI นอกเหนือจากความตกลงทางการค้าด้วย สีเรียกร้องให้จัดทำโครงการสำคัญด้าน AI การพัฒนาดิจิทัล และการเติบโตสีเขียว เป้าหมายที่ทั้งสองฝ่ายระบุคือทำให้ความร่วมมือมีนวัตกรรมมากขึ้นและสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจของทั้งสองประเทศ
หว่องกล่าวว่าทั้งสองประเทศสามารถเรียนรู้จากกันและกันในเรื่องการใช้ AI ในธุรกิจและการเตรียมแรงงานให้พร้อม เรื่องนี้ทำให้การเตรียมความพร้อมของแรงงานมีความสำคัญควบคู่ไปกับการพัฒนาธุรกิจ บริษัทต่าง ๆ อาจนำเครื่องมือใหม่มาใช้ ขณะที่แรงงานจำเป็นต้องมีทักษะที่เหมาะกับงานและหน้าที่ที่เปลี่ยนแปลงไป การพบกันครั้งนี้ไม่ได้ประกาศโครงการ AI เงินทุน หรือวันเริ่มดำเนินการที่เฉพาะเจาะจง
ผู้นำกล่าวถึงไต้หวันอย่างไร?
ผู้นำทั้งสองหารือเกี่ยวกับสถานการณ์ในช่องแคบไต้หวัน หว่องย้ำจุดยืนนโยบายจีนเดียวที่สิงคโปร์ยึดถือมาอย่างยาวนาน คัดค้านเอกราชของไต้หวันและการดำเนินการฝ่ายเดียวเพื่อเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม อีกทั้งกล่าวว่าสิงคโปร์สนับสนุนการพัฒนาความสัมพันธ์สองฝั่งช่องแคบอย่างสันติ
จุดยืนดังกล่าวผสานนโยบายที่สิงคโปร์ประกาศไว้เข้ากับการเรียกร้องให้ใช้ความยับยั้งชั่งใจและรักษาความสัมพันธ์อย่างสันติ ประเด็นนี้ถูกหยิบยกขึ้นระหว่างการพบหารือที่มุ่งเน้นความร่วมมือทวิภาคีเป็นหลัก สะท้อนว่าประเด็นความมั่นคงในภูมิภาคยังคงเป็นส่วนหนึ่งของการทูตระหว่างสิงคโปร์กับจีน
หว่องยังแสดงความยินดีกับสีในโอกาสการประชุมสุดยอดสามฝ่ายระหว่างจีน สหรัฐฯ และรัสเซีย หว่องกล่าวว่าการหารือระหว่างมหาอำนาจอาจช่วยส่งเสริมความเข้าใจและเสถียรภาพ การประชุมสุดยอดเกิดขึ้นท่ามกลางการประชุมเอเปกในวงกว้าง ซึ่งให้ความสำคัญกับการค้าและความร่วมมือควบคู่ไปกับประเด็นเชิงยุทธศาสตร์
ก่อนหน้านี้ในสัปดาห์เดียวกัน ผู้นำจีนและญี่ปุ่นทักทายกันสั้น ๆ ในการประชุมสุดยอดเอเปกที่เซินเจิ้น ท่ามกลางความตึงเครียดต่อเนื่องเกี่ยวกับไต้หวัน การพบกันสั้น ๆ ระหว่างสีกับทาคาอิจิ สะท้อนให้เห็นว่าความเห็นต่างเกี่ยวกับไต้หวันอาจส่งผลต่อการติดต่อทางการทูต แม้ในการประชุมเศรษฐกิจระดับภูมิภาค
สิงคโปร์วางแผนเพิ่มบทบาทในอาเซียนในปี 2027
หว่องแจ้งให้สีทราบถึงลำดับความสำคัญของสิงคโปร์ในการดำรงตำแหน่งประธานสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ในปี 2027 ซึ่งรวมถึงการบูรณาการระดับภูมิภาคและการเสริมสร้างความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน หมายถึงความสามารถในการรักษาการขนส่งสินค้าและปัจจัยนำเข้าที่จำเป็นให้ดำเนินต่อไปได้เมื่อเกิดเหตุสะดุด
หว่องยังมุ่งหวังให้ความร่วมมือระหว่างอาเซียนกับจีนใกล้ชิดยิ่งขึ้นในการรับมือความท้าทายร่วมกัน รวมถึงความมั่นคงทางพลังงานผ่านโครงข่ายสายส่งไฟฟ้าอาเซียน โครงการนี้มีเป้าหมายเชื่อมโยงโครงข่ายไฟฟ้าทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำให้ประเทศต่าง ๆ ซื้อขายไฟฟ้าและสนับสนุนการจ่ายไฟให้กันได้ การพัฒนาโครงการต้องอาศัยการประสานงานระหว่างประเทศที่เข้าร่วม รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นต่อการเชื่อมต่อโครงข่ายไฟฟ้า
สีเรียกร้องให้ประสานงานกันใกล้ชิดยิ่งขึ้นในเอเปก กลไกอาเซียน-จีน และเวทีพหุภาคีอื่น ๆ เอเปกรวม 21 เขตเศรษฐกิจเพื่อหารือความร่วมมือทางเศรษฐกิจ โดยทั่วไปการตัดสินใจของผู้นำเอเปกใช้ฉันทามติ ความร่วมมือจึงขึ้นอยู่กับการที่รัฐบาลเห็นพ้องในแนวทางร่วมกัน แทนที่จะยึดกฎหมายระดับภูมิภาคที่มีผลผูกพัน
การประชุมสุดยอดที่เซินเจิ้นของจีนยังมีการสนับสนุนแนวคิดเรื่องการเปิดกว้างและความร่วมมือในวงกว้าง หว่องเตือนระหว่างการประชุมเอเปกไม่ให้ภูมิภาคแตกออกเป็นกลุ่มเศรษฐกิจที่แข่งขันกัน ความกังวลคืออุปสรรคระหว่างกลุ่มเศรษฐกิจอาจทำให้การค้าและความร่วมมือทั่วทั้งภูมิภาคทำได้ยากขึ้น
สิงคโปร์จะเข้าร่วมกลุ่มริเริ่มระดับโลกที่จีนเป็นผู้นำ
หว่องกล่าวว่าสิงคโปร์จะเข้าร่วมกลุ่มมิตรของข้อริเริ่มธรรมาภิบาลโลกของจีน พร้อมสนับสนุนข้อริเริ่มระดับโลกของจีนในประเด็นที่สอดคล้องกับผลประโยชน์และหลักการของสิงคโปร์ ปัจจุบันสิงคโปร์เป็นสมาชิกกลุ่มมิตรของข้อริเริ่มการพัฒนาโลกอยู่แล้ว
ข้อริเริ่มธรรมาภิบาลโลก ซึ่งสีเสนอขึ้นในปี 2025 เกี่ยวข้องกับการกำหนดกฎเกณฑ์และสถาบันระหว่างประเทศ เป้าหมายที่ระบุไว้รวมถึงการเพิ่มเสียงของประเทศกำลังพัฒนาและเสริมสร้างบทบาทขององค์การสหประชาชาติ การตัดสินใจเข้าร่วมกลุ่มของสิงคโปร์เป็นการเพิ่มช่องทางใหม่สำหรับการหารือ ควบคู่ไปกับการเข้าร่วมข้อริเริ่มด้านการพัฒนาที่มีอยู่แล้ว
สียังเรียกร้องให้ทั้งสองประเทศกระชับความไว้วางใจทางการเมือง แบ่งปันประสบการณ์ด้านธรรมาภิบาล และขยายการแลกเปลี่ยนระหว่างพรรคการเมืองและประชาชน การแลกเปลี่ยนดังกล่าวอาจรวมถึงการเยือนอย่างเป็นทางการ ตลอดจนการติดต่อด้านวัฒนธรรมหรือการศึกษา ผู้นำทั้งสองมองว่าสิ่งเหล่านี้เป็นแนวทางสร้างการสนับสนุนจากสาธารณชนต่อความสัมพันธ์ฉันมิตร ควบคู่ไปกับงานด้านการค้าและการลงทุนที่วัดผลได้ชัดเจนกว่า
วันสำคัญและขั้นตอนต่อไป
การพบกันครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของลำดับเหตุการณ์สำคัญด้านการค้าและการทูต โดยคาดว่าจะมีการทบทวนความสัมพันธ์ทวิภาคีครั้งสำคัญในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน เมื่อทั้งสองประเทศมีแผนจัดการประชุมสภาร่วมว่าด้วยความร่วมมือทวิภาคีครั้งที่ 22 สภาดังกล่าวเป็นกลไกระดับสูงสุดสำหรับทบทวนความร่วมมือและกำหนดทิศทาง
มกราคม 2009: ความตกลงการค้าเสรีจีน-สิงคโปร์มีผลบังคับใช้
ปี 2011 และ 2019: มีการยกระดับความตกลง และพิธีสารยกระดับฉบับต่อมามีผลบังคับใช้ในปี 2024
18 และ 19 พฤศจิกายน 2026: จีนเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปกที่เมืองเซินเจิ้น
20 พฤศจิกายน 2026: หว่องและสีพบกันที่เซินเจิ้น และแกน คิม ยองกับหวัง เหวินเทาลงนามในบันทึกความเข้าใจเพื่อเริ่มการเจรจา CSFTA 4.0
ช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน: คาดว่าจะมีการประชุมสภาร่วมว่าด้วยความร่วมมือทวิภาคีครั้งที่ 22 ที่สิงคโปร์
ปี 2027: สิงคโปร์มีกำหนดดำรงตำแหน่งประธานอาเซียน โดยมีการบูรณาการระดับภูมิภาค ความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน และโครงข่ายสายส่งไฟฟ้าอาเซียนเป็นหนึ่งในลำดับความสำคัญ
หว่องเดินทางออกจากเซินเจิ้นไปปักกิ่งเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน โดยคาดว่าจะพบหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีนในวันถัดไป ภารกิจเร่งด่วนของเจ้าหน้าที่การค้าคือการเปลี่ยนบันทึกความเข้าใจให้เป็นการเจรจาโดยละเอียด ทั้งสองฝ่ายระบุประเด็นที่จะหารือแล้ว แต่กำหนดการ กฎเกณฑ์ขั้นสุดท้าย และโอกาสทางธุรกิจที่จะเกิดขึ้นยังไม่มีข้อสรุป
ประเด็นสำคัญ
สิงคโปร์และจีนเริ่มเจรจายกระดับความตกลงการค้าเสรีเป็นครั้งที่สี่
การเจรจาจะครอบคลุมประเด็นต่าง ๆ รวมถึงเศรษฐกิจดิจิทัลและการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ โดยมีเป้าหมายปรับปรุงโอกาสทางการตลาดและเงื่อนไขทางธุรกิจ
การค้าสินค้าทวิภาคีมีมูลค่า 162,900 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ในปี 2025 หรือ 11.7 เปอร์เซ็นต์ของการค้าสินค้าทั้งหมดของสิงคโปร์
หว่องย้ำจุดยืนนโยบายจีนเดียวของสิงคโปร์ คัดค้านเอกราชของไต้หวันและการเปลี่ยนแปลงสถานะเดิมฝ่ายเดียว พร้อมสนับสนุนความสัมพันธ์สองฝั่งช่องแคบอย่างสันติ
สิงคโปร์จะเข้าร่วมกลุ่มมิตรของข้อริเริ่มธรรมาภิบาลโลกของจีน และดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนในปี 2027






