ศรีลังกาฟื้นฟูระบบส่งไฟฟ้าหลังไฟดับทั่วประเทศ เร่งสอบหาสาเหตุ

ฟื้นฟูระบบส่งไฟฟ้าแล้ว หลังเกิดไฟดับเมื่อเวลาประมาณ 11:45 น.

ผู้ดำเนินการระบบแห่งชาติของศรีลังกา (NSO) ระบุว่า ระบบส่งไฟฟ้าทั่วประเทศกลับมาทำงานได้เต็มรูปแบบแล้ว หลังเกิดไฟดับทั่วเกาะเมื่อวันเสาร์ที่ 17 ตุลาคม 2026 ไฟฟ้ากำลังทยอยกลับมาในหลายพื้นที่ โดยผู้ดำเนินการคาดว่าจะจ่ายไฟได้ตามปกติทั่วประเทศในไม่ช้า

ไฟดับเริ่มขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 11:45 น. หลังระบบสายส่งเกิดความไม่เสถียรและลุกลามจนระบบขัดข้องทั้งหมด ก่อนหน้านี้ ในระหว่างการฟื้นฟูระบบ NSO ตั้งเป้ารักษาเสถียรภาพของโครงข่ายให้ได้ภายในเวลาประมาณ 18:30 น. ต่อมา NSO ประกาศว่าระบบส่งไฟฟ้ากลับมาทำงานแล้ว แต่ไม่ได้ระบุเวลาที่ฟื้นฟูเสร็จสิ้นอย่างแน่ชัด หรือยืนยันว่าผู้ใช้ไฟฟ้าทุกรายมีไฟฟ้าใช้แล้ว

อนุรา การุณฑิลกา รัฐมนตรีพลังงาน กล่าวว่าเจ้าหน้าที่กำลังตรวจสอบว่าเหตุขัดข้องที่โรงไฟฟ้าพลังน้ำอัปเปอร์โกตมาเลเมื่อวันที่ 16 ตุลาคมมีส่วนทำให้ระบบล่มหรือไม่ นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ยังพิจารณาปัจจัยการเดินระบบอื่น ๆ รวมถึงความเป็นไปได้ที่ปริมาณไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์จะสูงเกินความต้องการ

NSO ขอให้เจ้าของระบบโซลาร์เซลล์บนหลังคาถอดระบบออกจากโครงข่ายจนกว่าจะมีประกาศเพิ่มเติม เพื่อช่วยฟื้นฟูระบบ คำขอดังกล่าวยังคงเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟู ขณะที่ไฟฟ้าทยอยกลับมาทั่วประเทศ

ลำดับเหตุการณ์ไฟดับและการฟื้นฟูระบบ

ในช่วงแรก ประชาชนรายงานว่าไฟฟ้าขัดข้องในหลายพื้นที่ของศรีลังกา ก่อนที่ NSO จะยืนยันว่าเกิดเหตุขัดข้องทั่วประเทศ การไฟฟ้าซีลอนระบุว่าเกิดความขัดข้องทางเทคนิคอย่างฉับพลันในโครงข่ายไฟฟ้าแห่งชาติ และกำลังดำเนินการฟื้นฟูระบบ

ลำดับการประกาศแสดงให้เห็นว่าการรับมือเหตุฉุกเฉินเริ่มจากการประเมินขอบเขตของไฟดับ ก่อนเดินหน้าฟื้นฟูโครงข่ายไฟฟ้า:

• 16 ตุลาคม: ตามคำกล่าวของรัฐมนตรีพลังงาน เกิดปัญหาทางเทคนิคกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหน่วยหนึ่งที่โรงไฟฟ้าอัปเปอร์โกตมาเล
• 17 ตุลาคม เวลาประมาณ 11:45 น.: มีรายงานไฟดับทั่วประเทศ หลังระบบสายส่งเกิดความไม่เสถียร
• ตั้งแต่เที่ยงวันเป็นต้นไป: ไฟฟ้าเริ่มกลับมาเป็นพื้นที่ ขณะที่การฟื้นฟูระบบดำเนินต่อไป
• ระหว่างการฟื้นฟู: มีรายงานว่าพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบราว 50% กลับมามีไฟฟ้าใช้แล้ว
• เป้าหมายการฟื้นฟูก่อนหน้านี้: NSO คาดว่าจะรักษาเสถียรภาพของโครงข่ายได้ในเวลาประมาณ 18:30 น.
• ประกาศล่าสุด: NSO ระบุว่าระบบส่งไฟฟ้าทั่วประเทศกลับมาทำงานได้เต็มรูปแบบแล้ว และการจ่ายไฟกำลังกลับสู่ภาวะปกติ

ในช่วงแรก เจ้าหน้าที่การไฟฟ้าซีลอนระบุว่าการฟื้นฟูอาจใช้เวลามากกว่า 30 นาที ต่อมาไฟดับยาวนานกว่าสองชั่วโมง ขณะที่ประกาศภายหลังระบุถึงการฟื้นฟูบางส่วนและเป้าหมายในช่วงเย็น

อาร์คัม อิลยาส รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่าเจ้าหน้าที่กำลังเร่งดำเนินงานที่จำเป็นเพื่อให้พื้นที่ที่ได้รับผลกระทบกลับมามีไฟฟ้าใช้โดยเร็วที่สุด

ระบบส่งไฟฟ้าขัดข้องหมายความว่าอย่างไร

NSO ระบุว่าความไม่เสถียรของระบบสายส่งเป็นปัญหาโดยตรงที่ทำให้เกิดไฟดับ สายส่งทำหน้าที่นำไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าไปทั่วประเทศ ก่อนที่ระบบจำหน่ายในแต่ละพื้นที่จะจ่ายไฟให้บ้านเรือนและภาคธุรกิจ

การผลิตไฟฟ้าและการใช้ไฟฟ้าต้องสมดุลกันอย่างใกล้ชิด เมื่อสมดุลดังกล่าวถูกรบกวน อุปกรณ์ป้องกันอาจตัดการเชื่อมต่อบางส่วนของโครงข่ายเพื่อปกป้องเครื่องจักรและสายไฟ เหตุขัดข้องรุนแรงอาจลุกลามไปทั่วระบบที่เชื่อมต่อกัน ทำให้ไฟฟ้าดับเป็นวงกว้างเกินกว่าจุดที่เริ่มเกิดปัญหา

การฟื้นฟูระบบต้องค่อย ๆ เชื่อมโรงไฟฟ้า สายส่ง และความต้องการใช้ไฟฟ้าของผู้ใช้กลับเข้าด้วยกันอย่างควบคุม การเชื่อมโหลดหรือกำลังผลิตจำนวนมากเข้าระบบพร้อมกันอาจทำให้ภารกิจนี้ยากขึ้น จึงอธิบายได้ว่าเหตุใดบางพื้นที่จึงมีไฟฟ้าใช้แล้ว ขณะที่พื้นที่อื่นยังต้องรอต่อไป

ประกาศของ NSO กล่าวถึงการฟื้นฟูระบบส่งไฟฟ้าทั่วประเทศ ส่วนข้อความที่ระบุว่าการจ่ายไฟยังอยู่ระหว่างกลับสู่ภาวะปกติ หมายถึงงานที่ยังเหลือในการจ่ายไฟให้ผู้ใช้ผ่านโครงข่ายโดยรวม

เหตุใดจึงสอบสวนกรณีโรงไฟฟ้าอัปเปอร์โกตมาเล

ในเบื้องต้น อนุรา การุณฑิลกา รัฐมนตรีพลังงาน ระบุว่าความขัดข้องที่สงสัยว่าเกิดขึ้นที่โรงไฟฟ้าอัปเปอร์โกตมาเลอาจเป็นสาเหตุ คำชี้แจงเพิ่มเติมระบุว่าเจ้าหน้าที่กำลังสอบสวนเหตุขัดข้องทางเทคนิคที่บันทึกไว้กับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหน่วยหนึ่งเมื่อวันก่อน และตรวจสอบว่าเหตุขัดข้องดังกล่าวมีส่วนทำให้โครงข่ายไฟฟ้าเสียสมดุลหรือไม่

การุณฑิลกากล่าวว่าเจ้าหน้าที่ยังตรวจสอบด้วยว่าปัจจัยการเดินระบบอื่น ๆ ทำให้ระบบสูญเสียเสถียรภาพหรือไม่ ในคำกล่าวเป็นภาษาทมิฬ รัฐมนตรีระบุว่า:

เรายังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงของเหตุการณ์ได้

รัฐมนตรีกล่าวว่าภารกิจเร่งด่วนคือการฟื้นฟูไฟฟ้าทั่วประเทศ พร้อมระบุว่าการฟื้นฟูดำเนินไปเป็นลำดับ โดยบางพื้นที่กลับมามีไฟฟ้าใช้แล้ว ขณะที่พื้นที่อื่นยังอยู่ระหว่างดำเนินการ

ดังนั้น การสอบสวนจึงครอบคลุมทั้งปัญหาที่เกิดกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าก่อนหน้านี้ และสภาพการเดินระบบทั่วโครงข่ายเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม การตรวจสอบลำดับเหตุการณ์จะช่วยอธิบายว่าเหตุใดความขัดข้องจึงกลายเป็นไฟดับทั่วประเทศ แทนที่จะจำกัดอยู่ในพื้นที่เล็ก ๆ ของระบบ

ผู้ดำเนินการระบุอะไรเกี่ยวกับโรงไฟฟ้า

NSO ปฏิเสธข้อกล่าวอ้างว่าโรงไฟฟ้าหลายแห่งขัดข้องระหว่างเกิดเหตุฉุกเฉิน ในแถลงการณ์ฉบับปรับปรุง NSO ระบุว่าโรงไฟฟ้าพลังน้ำทุกแห่งที่เดินเครื่องอยู่ก่อนเกิดเหตุยังทำงานได้ และกำลังถูกนำมาใช้ฟื้นฟูโครงข่ายไฟฟ้าทั่วประเทศ

ผู้ดำเนินการยังระบุว่าไม่ได้รับรายงานว่าโรงไฟฟ้าแห่งใดขัดข้อง คำชี้แจงนี้กล่าวถึงสถานะของโรงไฟฟ้าระหว่างการฟื้นฟู ส่วนการสอบสวนของรัฐมนตรีมุ่งตรวจสอบความเป็นไปได้ที่เหตุขัดข้องของอัปเปอร์โกตมาเลซึ่งบันทึกไว้เมื่อวันก่อนจะมีส่วนเกี่ยวข้อง

NSO ระบุว่าโรงไฟฟ้าถ่านหินโนโรชโชไลหยุดเดินเครื่องตามขั้นตอนมาตรฐาน ส่วนประกาศการฟื้นฟูอีกฉบับกล่าวถึงการหยุดโรงไฟฟ้าพลังความร้อนชั่วคราวเพื่อเป็นการป้องกัน

สำหรับครัวเรือนที่กำลังรอไฟฟ้า รายละเอียดเหล่านี้ช่วยอธิบายว่าเหตุใดจึงเกิดไฟดับทั่วประเทศได้ แม้โรงไฟฟ้ายังพร้อมผลิตไฟฟ้า โครงข่ายต้องมีเสถียรภาพเพียงพอที่จะส่งไฟฟ้า และต้องนำโรงไฟฟ้าเข้าร่วมกระบวนการฟื้นฟูอย่างเป็นขั้นตอน

เหตุใดจึงขอให้เจ้าของโซลาร์เซลล์บนหลังคาถอดระบบออก

NSO ขอให้เจ้าของโซลาร์เซลล์บนหลังคาถอดระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ออกจากโครงข่ายจนกว่าจะมีประกาศเพิ่มเติม แผงโฟโตโวลตาอิก ซึ่งมักเรียกย่อว่า PV เปลี่ยนแสงอาทิตย์เป็นไฟฟ้า ระบบที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายสามารถจ่ายไฟให้ทั้งโครงข่ายโดยรวมและสถานที่ติดตั้ง

การุณฑิลกาย้ำคำขอดังกล่าว โดยระบุว่าการปิดระบบเหล่านี้ชั่วคราวจะช่วยการฟื้นฟู เขาอธิบายว่าเป็นมาตรการป้องกันเพื่อคุ้มครองโครงข่ายและหลีกเลี่ยงปัญหาเพิ่มเติม ขณะที่ทยอยฟื้นฟูการจ่ายไฟ

วิศวกรที่กำลังฟื้นฟูโครงข่ายต้องควบคุมปริมาณไฟฟ้าที่ป้อนเข้าสู่ระบบควบคู่ไปกับโหลดที่ทยอยเชื่อมกลับเข้ามา โซลาร์เซลล์บนหลังคาทำให้มีการผลิตไฟฟ้าจากหลายจุด การประสานงานทั่วโครงข่ายที่กำลังฟื้นตัวจึงเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจนี้

คำสั่งคือให้ถอดระบบเหล่านั้นออกจากโครงข่ายต่อไปจนกว่าจะได้รับประกาศเพิ่มเติมจากผู้ดำเนินการ ประกาศการฟื้นฟูไม่ได้ระบุว่ายกเลิกคำขอดังกล่าว

กำลังตรวจสอบกำลังผลิตพลังงานแสงอาทิตย์และความต้องการใช้ไฟฟ้าด้วย

บริษัทไฟฟ้ารัฐวิสาหกิจ Electricity Distribution Lanka ระบุว่าวิศวกรกำลังแก้ไขเหตุขัดข้องที่กระทบโครงข่ายทั้งระบบ และสงสัยว่ากำลังผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ส่วนเกินอาจมีส่วนเกี่ยวข้อง คำชี้แจงของรัฐมนตรีพลังงานยังเปิดทางให้การสอบสวนพิจารณาปัจจัยการเดินระบบอื่น นอกเหนือจากเหตุขัดข้องของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่อัปเปอร์โกตมาเล

มีรายงานว่าศรีลังกามีกำลังผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ติดตั้งไว้มากกว่า 3,000 เมกะวัตต์เล็กน้อย เทียบกับความต้องการใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวันประมาณ 2,000 ถึง 2,500 เมกะวัตต์ หากใช้ 3,000 เมกะวัตต์เป็นฐาน จะมีกำลังผลิตสูงกว่าช่วงความต้องการที่ระบุอยู่ประมาณ 500 ถึง 1,000 เมกะวัตต์ หรือมากกว่าราว 20% ถึง 50%

กำลังผลิตติดตั้งหมายถึงขีดความสามารถในการผลิตไฟฟ้าตามพิกัดของอุปกรณ์ ส่วนกำลังผลิตจริงจากพลังงานแสงอาทิตย์เปลี่ยนแปลงไปตามแสงแดด สภาพอากาศ และเงื่อนไขการเดินระบบ วิศวกรจำเป็นต้องทราบปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตและใช้จริงในขณะที่เกิดเหตุ เพื่อจำลองลำดับเหตุการณ์

เหตุขัดข้องของโครงข่ายทั่วประเทศครั้งก่อนในเดือนกุมภาพันธ์ 2025 ใช้เวลาฟื้นฟูมากกว่าหกชั่วโมง นอกจากนี้ ยังมีการกล่าวถึงกำลังผลิตพลังงานแสงอาทิตย์ส่วนเกินเมื่อเทียบกับความต้องการในกรณีดังกล่าวด้วย ทำให้สมดุลระหว่างการผลิตและการใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวันเป็นข้อกังวลที่ปรากฏซ้ำในการรายงานเหตุไฟดับทั้งสองครั้ง

ตัวเลขการฟื้นฟูบอกอะไรเกี่ยวกับผู้ใช้ไฟฟ้า

ในช่วงกลางของการฟื้นฟู พื้นที่ที่ได้รับผลกระทบราว 50% กลับมามีไฟฟ้าใช้แล้ว ตัวเลขนี้กล่าวถึงพื้นที่ ไม่ใช่จำนวนครัวเรือนหรือประชาชน จึงแสดงความคืบหน้าในเชิงพื้นที่ แต่ไม่ได้ระบุจำนวนผู้ใช้ไฟฟ้า

ประกาศในเวลาต่อมาของ NSO แสดงให้เห็นว่าการฟื้นฟูผ่านพ้นช่วงที่กลับมาได้เพียงบางส่วนแล้ว โดยระบุว่าระบบส่งไฟฟ้ากลับมาทำงานได้เต็มรูปแบบ ไฟฟ้ากำลังกลับสู่ภาวะปกติในหลายพื้นที่ และผู้ดำเนินการคาดว่าพื้นที่ที่เหลือจะกลับมามีไฟฟ้าในไม่ช้า

ผู้ใช้ไฟฟ้าต้องรับมือกับสถานการณ์สำคัญสองประการ ได้แก่ การทยอยจ่ายไฟกลับคืน และการขอความร่วมมือจากเจ้าของโซลาร์เซลล์บนหลังคาให้ถอดระบบออกชั่วคราว ขั้นตอนสำคัญถัดไปในการดำเนินงานคือการจ่ายไฟให้กลับสู่ภาวะปกติทั่วประเทศ และการให้คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเชื่อมต่อระบบโซลาร์เซลล์บนหลังคากลับเข้ากับโครงข่าย

ประเด็นหลักที่เจ้าหน้าที่ยังต้องหาคำตอบคืออะไรเป็นชนวนให้ระบบเกิดความไม่เสถียร รัฐมนตรีระบุว่าเหตุขัดข้องที่อัปเปอร์โกตมาเลและปัจจัยการเดินระบบอื่น ๆ อยู่ระหว่างการตรวจสอบ ขณะที่ NSO มุ่งเน้นการรายงานความคืบหน้าในการฟื้นฟูโครงข่าย และชี้แจงข้อกล่าวอ้างที่ว่าโรงไฟฟ้าหลายแห่งขัดข้อง

ประเด็นสำคัญ

• ศรีลังกาเกิดไฟดับทั่วประเทศเมื่อเวลาประมาณ 11:45 น. วันที่ 17 ตุลาคม 2026
• ต่อมา NSO ประกาศว่าระบบส่งไฟฟ้าทั่วประเทศกลับมาทำงานได้เต็มรูปแบบแล้ว และการจ่ายไฟกำลังกลับสู่ภาวะปกติ
• ก่อนหน้านี้มีการตั้งเป้าฟื้นฟูระบบในเวลาประมาณ 18:30 น. ส่วนประกาศล่าสุดเกี่ยวกับระบบส่งไฟฟ้าไม่ได้ระบุเวลาที่ฟื้นฟูเสร็จสิ้นอย่างแน่ชัด
• เจ้าหน้าที่กำลังสอบสวนเหตุขัดข้องของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหน่วยหนึ่งที่อัปเปอร์โกตมาเลเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม และสาเหตุอื่นที่อาจทำให้โครงข่ายไม่เสถียร
• NSO ระบุว่าโรงไฟฟ้าพลังน้ำกำลังช่วยฟื้นฟูระบบ และปฏิเสธข้อกล่าวอ้างว่าโรงไฟฟ้าหลายแห่งขัดข้อง
• มีการขอให้เจ้าของโซลาร์เซลล์บนหลังคาถอดระบบออกจากโครงข่ายจนกว่าจะมีประกาศเพิ่มเติม