บังกลาเทศ 19 ตุลาคม: อิชรักประกาศลาออก ขณะผู้คนร่วมเทศกาลทุรคาบูชา

รัฐมนตรีพ้นจากตำแหน่ง ขณะผู้ศรัทธาร่วมพิธี

ภาพข่าวของบังกลาเทศประจำวันที่ 19 ตุลาคม 2026 สะท้อนทั้งการลาออกของรัฐมนตรี การเฉลิมฉลองทางศาสนาฮินดูครั้งใหญ่ และภาพเรียบง่ายของเด็กคนหนึ่งกำลังตกปลาในทุ่งหลังน้ำมรสุมลดลง ที่กรุงธากา อิชรัก ฮอสเซน ประกาศลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกิจการสงครามปลดปล่อย สองวันหลังเข้าร่วมปฏิบัติการปราบยาเสพติดโดยพกอาวุธปืน

ในการแถลงข่าวที่สโมสรนักข่าวแห่งชาติช่วงบ่ายวันจันทร์ ส.ส.เขตธากา-6 ชี้แจงการกระทำของตนในย่านกุนตีกฮาร์ เขตกันดาเรีย เขากล่าวว่าได้ขอให้นายกรัฐมนตรีทารีก ราห์มาน พ้นจากหน้าที่รัฐมนตรี เพื่อไม่ให้ข้อถกเถียงดังกล่าวสร้างความอับอายให้พรรคชาตินิยมบังกลาเทศ (BNP) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาล หรือบดบังการทำงานของนายกรัฐมนตรี

ก่อนหน้านั้นในช่วงเช้า ฝูงชนไปรวมตัวกันที่คณิตและพันธกิจรามกฤษณะในย่านโกปิบัก เพื่อร่วมพิธีกุมารีบูชา ซึ่งเด็กหญิงวัย 6 ขวบได้รับการบูชาในฐานะตัวแทนของพระแม่ทุรคา ทั่วบังกลาเทศ สภาจัดงานบูชาบังกลาเทศนับสถานที่ประกอบพิธีบูชาได้ 33,851 แห่ง รวมถึง 258 แห่งในเมืองหลวง สถานที่เหล่านี้เป็นพื้นที่ประดิษฐานรูปเคารพเทพีและประกอบพิธีบูชา

ที่โฆษกันดา เขตเครานีกัญจ์ ภาพถ่ายหนึ่งแสดงให้เห็นเด็กอีกคนกำลังแหวกผักตบชวาเพื่อจับปลา หลังน้ำฝนระบายออกจากพื้นที่เกษตร ภาพดังกล่าวบันทึกกิจกรรมในชีวิตประจำวันท่ามกลางการเผชิญหน้าทางการเมืองและการชุมนุมทางศาสนาซึ่งเป็นเหตุการณ์สำคัญของวัน

สิ่งที่อิชรักประกาศ

อิชรักโพสต์แจ้งความประสงค์ลาออกทางเฟซบุ๊กหลังเวลา 8.30 น. เล็กน้อยในวันจันทร์ ก่อนเดินทางถึงสโมสรนักข่าวแห่งชาติราว 13.45 น. การแถลงข่าวเริ่มประมาณ 14.00 น. โดยมีผู้นำพรรคและนักกิจกรรมร่วมเดินทางมาด้วย

อิชรัก บุตรของซาเดก ฮอสเซน โคกา อดีตนายกเทศมนตรีกรุงธากา กล่าวว่าเขาต้องการมุ่งเน้นการปราบปรามยาเสพติดในเขตธากา-6 และพื้นที่ใกล้เคียง เขาระบุว่าการพ้นจากตำแหน่งเป็นความสมัครใจ และนายกรัฐมนตรีเห็นชอบตามคำขอ ก่อนประกาศอย่างเป็นทางการ เขายังบอกผู้สื่อข่าวด้วยว่าพรรคไม่ต้องการให้เขาลาออก

อย่างไรก็ตาม บุคคลในรัฐบาลที่คุ้นเคยกับเรื่องนี้ให้ข้อมูลต่างออกไป โดยกล่าวว่าทารีก ราห์มานเรียกอิชรักเข้าพบหลังการประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันอาทิตย์ที่สำนักเลขาธิการ และสั่งให้เขาลาออก อิชรักและเจ้าหน้าที่ฝ่ายสื่อสารของเขาปฏิเสธข้อมูลดังกล่าวเมื่อคืนวันอาทิตย์ ก่อนที่เขาจะประกาศในเช้าวันถัดมา

การประกาศดังกล่าวเกี่ยวข้องกับหน้าที่ในฐานะรัฐมนตรี ไม่มีการระบุวันที่จะมีการอนุมัติการพ้นจากตำแหน่งอย่างเป็นทางการทางปกครอง ก่อนออกจากบ้านพัก อิชรักถอดตรารัฐมนตรีออกจากรถด้วยตนเอง

ผู้นำพรรคและนักกิจกรรมเกือบ 200 คนเบียดกันเต็มห้องแถลงข่าว จนทำให้การดำเนินงานหยุดชะงักไปชั่วครู่ อิชรักขอให้พวกเขาออกไปด้านนอกผ่านไมโครโฟน และหลายคนก็ทำตาม

ปฏิบัติการในกันดาเรียกลายเป็นข้อถกเถียงได้อย่างไร

อิชรักเล่าว่าเรื่องเริ่มจากข้อร้องเรียนของชาวบ้านในย่านกุนตีกฮาร์และมุนซีร์เต็กเกี่ยวกับการขายและกระจายยาเสพติด เขากล่าวว่าเคยมีการประชุมกับตำรวจและนักการเมืองท้องถิ่นเพื่อพิจารณาแนวทางแก้ปัญหา รวมถึงข้อเสนอให้ตั้งป้อมตำรวจซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นจริง

อิชรักระบุว่า ในการประชุมเมื่อวันที่ 18 กันยายน มีข้อตกลงว่าจะสร้างแนวร่วมต่อต้านยาเสพติดในชุมชน โดยให้ชาวบ้านและตำรวจมีส่วนร่วม เขากล่าวว่าปฏิบัติการเมื่อวันที่ 17 ตุลาคมเป็นผลจากข้อตกลงดังกล่าว และแจ้งตำรวจไม่นานก่อนเริ่มปฏิบัติการ เพราะเกรงว่าข้อมูลล่วงหน้าอาจรั่วไหล

วิดีโอที่อัปโหลดลงเพจเฟซบุ๊กที่ยืนยันตัวตนแล้วของเขาเมื่อเวลาประมาณ 17.15 น. วันที่ 17 ตุลาคม แสดงภาพเขาและอีกคนถืออาวุธปืนใกล้ทางรถไฟกันดาเรีย ในคลิปยังเห็นผู้คนถูกไล่ตาม และอีกช่วงหนึ่งมีตำรวจควบคุมตัวหลายคนไปในสภาพถูกใส่กุญแจมือ

เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นต่อเนื่องตลอดหนึ่งเดือน:

• 18 กันยายน: อิชรักระบุว่าชาวบ้านและตำรวจตกลงริเริ่มโครงการต่อต้านยาเสพติดในชุมชน
• 17 ตุลาคม: เขาเข้าร่วมปฏิบัติการในกุนตีกฮาร์และโพสต์วิดีโอในช่วงบ่าย
• 18 ตุลาคม: ตำรวจนครบาลธากาประกาศสอบสวนกรณีการแสดงอาวุธปืน
• 19 ตุลาคม: เขาประกาศความประสงค์ลาออกทางเฟซบุ๊ก ก่อนแถลงข่าวที่สโมสรนักข่าวแห่งชาติ

ตำรวจสอบสวนการใช้อาวุธปืน

ตำรวจนครบาลธากามอบหมายให้รองผู้บัญชาการตำรวจประจำกองบังคับการวารีสอบสวนเหตุการณ์และจัดทำรายงาน การสอบสวนมุ่งพิจารณาพฤติกรรมของอิชรักและผู้ร่วมปฏิบัติการระหว่างเหตุการณ์ รวมถึงการแสดงอาวุธปืน

ชาฟีกุล อิสลาม ผู้บัญชาการหน่วยสืบสวนของตำรวจ กล่าวว่า จะดำเนินการตามกฎหมายหากผู้สอบสวนพบว่ามีการฝ่าฝืนกฎหมาย เมื่อถูกถามว่ารัฐมนตรีสามารถปฏิบัติหน้าที่ตำรวจได้หรือไม่ เขาปฏิเสธที่จะแสดงความเห็น

"หากมีการฝ่าฝืนกฎหมาย ตำรวจนครบาลธากาจะดำเนินการตามกฎหมาย" เขากล่าว

อิชรักกล่าวว่าเขามีใบอนุญาตถูกต้องสำหรับปืนพกขนาด .32 และปืนไรเฟิล เขากล่าวว่าอาวุธกระบอกที่สองอยู่กับเพื่อนร่วมงานซึ่งมีใบอนุญาตครอบครองอาวุธปืนเช่นกัน เขาอธิบายว่าที่หยิบปืนพกไว้ในมือก็เพื่อป้องกันตัว หลังผู้คนเริ่มวิ่งหนีเมื่อกลุ่มของเขาเข้าไปในพื้นที่

ตำรวจกำลังตรวจสอบวิธีดำเนินปฏิบัติการ คำชี้แจงของอิชรักอาศัยเหตุผลเรื่องสถานการณ์ความปลอดภัย การมีส่วนร่วมของตำรวจ และความตั้งใจที่เขาระบุว่าจะส่งตัวผู้ต้องสงสัยดำเนินคดี ยังไม่มีการประกาศกำหนดเวลาส่งรายงานการสอบสวน

ข้อกล่าวอ้างเรื่องของกลางและคำมั่นว่าจะเดินหน้าต่อ

อิชรักกล่าวว่า กลุ่มของเขาใช้เวลาราว 45 นาทีเดินตรวจพื้นที่และเข้าไปในอาคารหลายแห่ง โดยมีตำรวจอยู่ด้วย เขาอ้างว่าพบเฮโรอีนประมาณ 300 กรัม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์หลายขวด และอาวุธที่ผลิตในท้องถิ่น พร้อมระบุว่าตำรวจจับกุมผู้ต้องสงสัย 6 คน

คำบรรยายของเขายังกล่าวถึงกระเป๋านักเรียนที่มีโทรศัพท์มือถือซึ่งถูกขโมยอยู่ข้างใน ส่วนรายงานอีกฉบับกล่าวถึงโทรศัพท์ที่ถูกขโมยหนึ่งเครื่องในกระเป๋า จำนวนของกลางและยอดจับกุมเป็นข้อมูลตามคำกล่าวของอิชรักเกี่ยวกับปฏิบัติการ

อิชรักกล่าวว่าเขาไม่มีผลประโยชน์ส่วนตัวหรือผลประโยชน์ของพรรคจากการรณรงค์ครั้งนี้ และต้องการให้ตำรวจระบุตัวผู้จัดหายาเสพติดรายใหญ่ เขายังกล่าวหาว่าเครือข่ายอาชญากรรมมีความเชื่อมโยงระหว่างประเทศ และใช้โดรนลักลอบส่งยาเสพติดข้ามพรมแดน เขายกข้อกล่าวหาเหล่านี้เป็นเหตุผลที่ควรเน้นเส้นทางจัดหา ไม่ใช่จับกุมเพียงผู้ขายตามท้องถนน

ในการแถลงข่าว อิชรักขอโทษหากมีความผิดพลาดหรือก่อให้เกิดความเสียหาย แต่ยังยืนยันว่าการพกอาวุธปืนมีเหตุผลรองรับ:

"หากผมทำผิดพลาด หรือทำให้ใครเดือดร้อนจากปฏิบัติการนี้ ผมขอเริ่มด้วยการขอโทษ แต่ผมเชื่อมั่นอย่างยิ่งว่าในวันนั้นผมไม่ได้ทำสิ่งใดผิด ผมถืออาวุธปืนไว้ในมือเพียงเท่าที่จำเป็นเพื่อปกป้องตัวเอง หลังจากนั้นก็ไม่มีใครเห็นว่าผมครอบครองมันอีก" เขากล่าว

อิชรักให้คำมั่นว่าจะเดินหน้ารณรงค์ต่อไปแม้ไม่ได้อยู่ในกระทรวง เขายังกล่าวว่าจะลงสมัครเลือกตั้งเทศบาลเมืองในอนาคต หาก BNP เสนอชื่อ และจะสนับสนุนผู้สมัครคนอื่นหากพรรคเลือกบุคคลอื่น ก่อนหน้านี้เขาเคยลงสมัครเลือกตั้งเทศบาลนครธากาใต้เมื่อปี 2020

เสียงวิจารณ์ทางการเมืองดังไปถึงวัดธาเกศวารี

พรรคจามาอัต-อี-อิสลามวิจารณ์ปฏิบัติการติดอาวุธ โดยระบุว่าเป็นการแสดงออกถึงการข่มขู่ ประเด็นขัดแย้งอยู่ที่พฤติกรรมของผู้แทนที่มาจากการเลือกตั้งซึ่งเข้าร่วมปฏิบัติการพร้อมพกอาวุธอย่างเปิดเผย

นาซีรุดดิน ปัตวารี หัวหน้าผู้ประสานงานพรรคพลเมืองแห่งชาติ (NCP) มีจุดยืนต่างออกไป ระหว่างเยือนวัดธาเกศวรีเมื่อเช้าวันจันทร์ ก่อนอิชรักประกาศลาออก เขาตำหนิการจัดการด้านกฎหมายและความสงบเรียบร้อยของซาลาฮุดดิน อาห์เหม็ด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ว่าเป็นเหตุให้คนอื่นต้องรับมือกับผลพวงของปัญหายาเสพติด

ปัตวารียังวิจารณ์การคุ้มครองชุมชนฮินดูของรัฐบาล โดยกล่าวถึงเหตุทำลายทรัพย์สินในช่วงสามถึงสี่เดือนที่ผ่านมา และการฆ่าวัวที่มหาวิทยาลัยจัคนาถ เขาเรียกร้องให้ชาวมุสลิมคำนึงถึงเพื่อนบ้านชาวฮินดูเมื่อทำกิจกรรมต่าง ๆ

การเยือนวัดทำให้ข่าวการเมืองและศาสนาของวันนั้นมาบรรจบกันในสถานที่เดียวกัน ขณะที่ผู้ศรัทธาร่วมพิธีมหาอัษฏมี นักการเมืองกำลังถกเถียงทั้งเรื่องความปลอดภัยสาธารณะและความรับผิดชอบของรัฐบาลในการคุ้มครองชุมชน

เด็กหญิงผู้เป็นศูนย์กลางพิธีกุมารีบูชา

ที่คณิตและพันธกิจรามกฤษณะในย่านโกปิบัก ผู้ศรัทธามารวมตัวก่อนเริ่มพิธีเพื่อชมเด็กที่ได้รับเลือกให้เข้าร่วมกุมารีบูชา สวามี ปูรณาตมานันทา มหาราช หัวหน้าคณิต ระบุว่าเด็กหญิงชื่ออิจฉา จักรบอร์ตี เป็นนักเรียนโรงเรียนและวิทยาลัยไอดีล รายงานเกี่ยวกับงานยังสะกดชื่อเธอว่าอิรยา จักรบอร์ตี ส่วนชื่อที่ใช้ในพิธีคืออุมา

พิธีบูชาของวันเริ่มราว 9.30 น. เด็กหญิงขึ้นนั่งบนแท่นพิธีประมาณ 9.50 น. และพิธีกุมารีบูชาสิ้นสุดเวลา 10.30 น. ขณะที่ข้อมูลเวลาอีกชุดระบุว่าเริ่มพิธีประมาณ 9.45 น. ผู้ศรัทธารวมตัวอยู่หน้าแท่น หลายคนถ่ายภาพและวิดีโอ

เด็กหญิงถือดอกบัวสองดอก ขยับตามจังหวะกลองและยิ้มระหว่างพิธี กุมารีบูชาเป็นพิธีที่บูชาเด็กหญิงในฐานะตัวแทนที่มีชีวิตของพระทุรคาและพลังสตรีอันศักดิ์สิทธิ์ โดยทั่วไปเด็กที่เข้าร่วมพิธีมีอายุระหว่าง 1 ถึง 16 ปี และมีชื่อเรียกตามพิธีกรรมแตกต่างกันไปตามวัย

สวามี ปูรณาตมานันทาอธิบายว่า ผู้ศรัทธาเข้าหาเด็กหญิงด้วยความเคารพเช่นเดียวกับที่มอบให้เทพี เขาเชื่อมโยงพิธีนี้กับการบูชาของสวามี วิเวกานันทะที่เบลูร์มาฐในปี 1901 เมื่อมีการให้เกียรติเด็กหญิงเก้าคนในงานทุรคาบูชาครั้งแรกของที่นั่น

อมิต รอย ซึ่งเดินทางจากเรเยอร์บาซาร์พร้อมสุมตี รอย ภรรยา และนีตู รอย ลูกสาว กล่าวว่า พิธีนี้เป็นการแสดงความเคารพต่อผู้หญิง ความเป็นแม่ และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ คำอธิบายของเขาสะท้อนความหมายที่ผู้ศรัทธามอบให้กับพิธีบูชาที่มีเด็กเป็นศูนย์กลาง

พิธีสันธิบูชา 48 นาที

ที่วัดแห่งชาติธาเกศวารี พิธีสันธิบูชาประกอบด้วยประทีป 108 ดวง ดอกบัว 108 ดอก และใบบิลวะ 108 ใบที่ถวายแด่เทพี บารุน จักรบอร์ตี นักบวช อธิบายว่าพิธีจัดขึ้นใน 24 นาทีสุดท้ายของวันอัษฏมีและ 24 นาทีแรกของวันนวมี รวมเป็นเวลา 48 นาที

กำหนดการพิธีช่วงเช้าระบุเวลา 7.55 น. ถึง 8.43 น. ที่พันธกิจรามกฤษณะ คำบรรยายลำดับงานประจำวันระบุว่าสันธิบูชาจัดขึ้นหลังกุมารีบูชา พิธีนี้ทำเครื่องหมายช่วงรอยต่อระหว่างสองห้วงจันทรคติทางศาสนา โดยกำหนดเวลาตามปฏิทินพิธีกรรม

ตำนานฮินดูเชื่อมโยงสันธิบูชากับการที่พระทุรคาแปลงกายเป็นจามุณฑาเพื่อปราบจันทะและมุณฑะ ที่วัดธาเกศวารี ผู้ศรัทธาสวดภาวนาเพื่อสันติภาพ การปราบความชั่วร้าย และความผาสุกของประเทศ

โกปาล จันทรา เดบนาถ ประธานคณะกรรมการบูชาสาธารณะประจำนคร กล่าวถึงการเตรียมงานที่เริ่มตั้งแต่วันก่อนหน้า อาสาสมัครรวบรวมดอกบัว ตรวจสอบไม่ให้กลีบดอกและใบเสียหาย และจัดการประทีปภายในช่วงเวลาพิธีอันสั้น มีการปิดพัดลมเพื่อป้องกันเปลวไฟดับ

สำหรับวันนวมี เดบนาถกล่าวว่าวัดเตรียมภาชนะปรุงอาหารขนาดใหญ่ประมาณ 250 ถึง 300 ใบสำหรับมหาปราสาท ซึ่งเป็นอาหารที่ถวายระหว่างพิธีแล้วแจกจ่ายให้ผู้ศรัทธา มีการจัดอาสาสมัครและเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยเพื่อดูแลฝูงชน

การเฉลิมฉลองทั่วบังกลาเทศและกำหนดการวันถัดไป

สภาจัดงานบูชาบังกลาเทศนับสถานที่ประกอบพิธีบูชาได้ 33,851 แห่ง มากกว่าปีก่อนเกือบ 1,500 แห่ง หากใช้ตัวเลขการเพิ่มขึ้นแบบปัดเศษ ยอดรวมปีก่อนจะอยู่ที่ราว 32,351 แห่ง ทำให้ปีนี้เพิ่มขึ้นประมาณ 4.6 เปอร์เซ็นต์ สถานที่ 258 แห่งในธากาคิดเป็นสัดส่วนน้อยกว่า 1 เปอร์เซ็นต์ของยอดรวมทั่วประเทศ แสดงให้เห็นว่าการเฉลิมฉลองจัดขึ้นอย่างแพร่หลายนอกเมืองหลวง

ในธากา มีการชุมนุมใหญ่ที่สวนกามาล อตาเติร์ก ซึ่งจัดโดยมูลนิธิบูชาคุลชาน-บานานี รวมถึงที่สนามกาลาบักและคามาร์บารี ผู้ศรัทธายังเดินทางไปยังทันตีบาซาร์ ชาคารีบาซาร์ วัดรามนา กาลี วัดสิทธิสวารี กาลี หอจัคนาถแห่งมหาวิทยาลัยธากา และวัดอุตตราสารบาจานิน

การเฉลิมฉลองในพื้นที่อื่นรวมถึงกุมารีบูชาที่กลักโซ มอร์ ในเมืองคุลนา ที่พันธกิจรามกฤษณะในเมืองบาริชาล มีการเตรียมดอกบัวสำหรับสันธิบูชา ขณะที่มีการจัดพิธีบูชาในนาบาบคัญจ์ด้วย

กำหนดพิธีมหานวมีไว้ในวันอังคารที่ 20 ตุลาคม โดยมีการสวดมนต์ พิธีบูชาปิดท้าย และถวายอาหาร ส่วนวิชัยทศมีมีกำหนดจัดในวันพุธที่ 21 ตุลาคม เมื่อผู้ศรัทธาจะอัญเชิญรูปพระทุรคาในขบวนไปยังแม่น้ำ สระน้ำ และแหล่งน้ำอื่นที่กำหนดไว้ เพื่อทำพิธีจุ่มรูปเคารพที่เรียกว่าอภิษัชัน

กำหนดการดังกล่าวเป็นขั้นตอนถัดไปสำหรับผู้ศรัทธาและผู้จัดงาน ส่วนอิชรักและตำรวจธากา ขั้นตอนเร่งด่วนคือการสอบสวนปฏิบัติการในกันดาเรีย ขณะที่เขาให้คำมั่นว่าจะเดินหน้าทำงานต่อต้านยาเสพติด

ประเด็นสำคัญ

• อิชรัก ฮอสเซนประกาศลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม หลังเกิดข้อถกเถียงเรื่องปฏิบัติการติดอาวุธในกันดาเรีย
• เขาระบุว่าตัดสินใจลาออกโดยสมัครใจ ขณะที่บุคคลในรัฐบาลกล่าวว่านายกรัฐมนตรีสั่งให้เขาพ้นจากตำแหน่ง
• ตำรวจนครบาลธากามอบหมายให้รองผู้บัญชาการกองบังคับการวารีสอบสวนกรณีการแสดงอาวุธปืน
• อิชรักอ้างว่ามีการจับกุม 6 คน และยึดเฮโรอีนราว 300 กรัม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาวุธ และโทรศัพท์ที่ถูกขโมย
• เด็กหญิงวัย 6 ขวบซึ่งใช้ชื่อในพิธีว่าอุมาเป็นศูนย์กลางพิธีกุมารีบูชาที่พันธกิจรามกฤษณะในธากา
• บังกลาเทศมีสถานที่ประกอบพิธีบูชา 33,851 แห่ง มากกว่าปีก่อนเกือบ 1,500 แห่ง
• กำหนดพิธีมหานวมีไว้ในวันที่ 20 ตุลาคม และวิชัยทศมีในวันที่ 21 ตุลาคม