การไต่สวนถอดถอนซารา ดูเตอร์เต มุ่งประเด็นทรัพย์สิน 817.87 ล้านเปโซ ใกล้ถึงกำหนดส่งหลักฐาน

เหลือข้อกล่าวหาเพียงข้อเดียว เตรียมไต่สวนฝ่ายจำเลยในเดือนพฤศจิกายน

การไต่สวนถอดถอนซารา ดูเตอร์เต รองประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ มุ่งอยู่ที่ข้อกล่าวหาว่าเธอและมานาเซส คาร์ปิโอ สามีซึ่งเป็นทนายความ มีทรัพย์สินและรายได้ที่ไม่สามารถชี้แจงที่มาได้หรือไม่ได้แจ้งไว้ รวม 817.87 ล้านเปโซ ระหว่างปี 2022 ถึง 2025 ฝ่ายกล่าวหามีกำหนดส่งหลักฐานอย่างเป็นทางการภายในวันที่ 23 ตุลาคม 2026 ก่อนที่ฝ่ายจำเลยจะเริ่มนำเสนอคดีในวันที่ 9 พฤศจิกายน

ฝ่ายกล่าวหาจากสภาผู้แทนราษฎรถอนข้อกล่าวหาอีกสามข้อ ซึ่งเกี่ยวกับการใช้เงินกองทุนลับ 612 ล้านเปโซโดยมิชอบ การติดสินบนเจ้าหน้าที่กระทรวงศึกษาธิการ และการข่มขู่ร้ายแรง ข้อกล่าวหาที่เหลืออยู่ตามมาตรา II ครอบคลุมเรื่องความมั่งคั่งที่ไม่สามารถชี้แจงที่มาได้ การแจ้งข้อมูลทางการเงินที่ไม่ถูกต้อง และการมีผลประโยชน์ทางธุรกิจที่ต้องห้าม ศาลถอดถอนของวุฒิสภายังไม่ได้วินิจฉัยข้อกล่าวหานี้

ดูเตอร์เตปฏิเสธการกระทำผิดและระบุว่าฝ่ายกล่าวหาไม่สามารถพิสูจน์ความผิดที่เป็นเหตุให้ถอดถอนได้ ทนายความของเธอโต้แย้งสมมติฐานเบื้องหลังการคำนวณของอเล็กซานเดอร์ คาเบรรา นักวิเคราะห์นิติวิทยาศาสตร์ทางการเงิน โดยเฉพาะวิธีประเมินรายได้ของบริษัทและการระบุว่ารายได้นั้นเป็นของดูเตอร์เตกับคาร์ปิโอ

ข้อพิพาทเฉพาะหน้าคือศาลจะรับเอกสารใดไว้พิจารณา ฝ่ายกล่าวหาต้องระบุเอกสารที่ต้องการให้วุฒิสมาชิกผู้พิพากษาพิจารณา พร้อมชี้แจงวัตถุประสงค์ จากนั้นฝ่ายจำเลยมีเวลา 10 วันให้ความเห็น ก่อนที่ศาลจะวินิจฉัยว่าจะรับหลักฐานหรือไม่

ข้อกล่าวหาใหม่เกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ในเมืองดาเวาทำให้เกิดข้อโต้แย้งเพิ่มเติม เมลวิน มาติแบ็ก ผู้อำนวยการสำนักงานสอบสวนแห่งชาติ ระบุว่าผู้สอบสวนตรวจสอบทรัพย์สินเทียบกับรายการแจ้งทรัพย์สินทางการเงินและทะเบียนที่ดินของดูเตอร์เตแล้ว ดูเตอร์เตปฏิเสธว่าไม่ได้เป็นเจ้าของทรัพย์สินที่นำมาแสดง เกอร์วิลล์ “จิงกี” ลุยสโตร หัวหน้าฝ่ายกล่าวหาจากสภาผู้แทนราษฎร กล่าวเมื่อวันที่ 20 ตุลาคมว่า ผลสอบสวนมาถึงหลังฝ่ายกล่าวหานำเสนอหลักฐานเสร็จแล้ว จึงให้หน่วยงานอื่นดำเนินการต่อ

เหตุใดฝ่ายกล่าวหาจึงเลือกเหลือเพียงข้อเดียว

ลุยสโตร ผู้แทนจากจังหวัดบาตังกัส ระบุว่าการมุ่งที่ข้อกล่าวหาตามมาตรา II ช่วยจำกัดจำนวนเอกสาร ข้อคัดค้าน และประเด็นที่วุฒิสภาต้องพิจารณา ฝ่ายกล่าวหายุติการนำเสนอหลักฐานเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม หลังใช้เวลาไต่สวนไป 39 วัน จากทั้งหมด 62 วันที่ได้รับจัดสรร จึงเหลือเวลา 23 วัน

การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นหลัง ถอนข้อกล่าวหา 3 ข้อ ซึ่งศาลถอดถอนของวุฒิสภารับทราบเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม ก่อนหน้านั้น ฝ่ายกล่าวหาได้แจ้งศาลเมื่อวันที่ 6 ตุลาคมว่าตั้งใจถอนข้อกล่าวหาเรื่องติดสินบน

ลุยสโตรกล่าวว่า ฝ่ายกล่าวหาเห็นว่าหลักฐานทางการเงินหนักแน่นพอที่จะสนับสนุนการถอดถอนในข้อหาละเมิดรัฐธรรมนูญอย่างมีความผิดและทรยศต่อความไว้วางใจของประชาชน เธอยังยอมรับผลของการพึ่งพาข้อกล่าวหาเพียงข้อเดียวว่า หากแพ้ข้อกล่าวหานี้ กระบวนการถอดถอนก็จะสิ้นสุดลง

เทอร์รี ริดอน ผู้แทนจากพรรคบิโคล ซาโรและหนึ่งในผู้กล่าวหาจากสภาผู้แทนราษฎร กล่าวแทนจุดยืนของคณะในการแถลงข่าวว่า:

เราจะชนะหรือแพ้ก็ขึ้นอยู่กับประเด็นความมั่งคั่งที่ไม่สามารถชี้แจงที่มาได้

ฝ่ายกล่าวหาเบิกความพยาน 11 คนจากรายชื่อ 27 คนในประเด็นเงินกองทุนลับ และ 3 คนจาก 10 คนในประเด็นข่มขู่ร้ายแรง ส่วนพยานทั้งห้าคนที่มีรายชื่อในคดีติดสินบนไม่มีใครขึ้นให้การ ลุยสโตรกล่าวว่า หลังปรับแนวทางให้แคบลง จะไม่เรียกพยานราว 32 คนมาเบิกความอีก

ฝ่ายจำเลยให้ความหมายต่อการถอนข้อกล่าวหาแตกต่างออกไป ซัลวาดอร์ เปาโล ปาเนโล จูเนียร์ โฆษกของดูเตอร์เต ระบุในแถลงการณ์ว่า:

การถอนข้อกล่าวหาเป็นการยอมรับว่าข้อกล่าวหาเหล่านั้นไม่มีมูลมาตั้งแต่ต้น

ตัวเลข 817.87 ล้านเปโซประกอบด้วยอะไรบ้าง

คาเบรรา ทนายความและนักบัญชี ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานกิตติมศักดิ์ของอิสลา ลิปานา แอนด์ โค บริษัทสมาชิกของ PwC ในฟิลิปปินส์ ให้การเมื่อวันที่ 9 ตุลาคมเกี่ยวกับเอกสารที่ได้มาผ่านหมายศาล การประเมินของเขาอาศัยข้อมูลธนาคาร ภาษี บริษัท และสภาต่อต้านการฟอกเงิน โดยไม่รวมเอกสารที่อยู่ในครอบครองของดูเตอร์เตและคาร์ปิโอเอง

ยอดคำนวณ 817.87 ล้านเปโซของเขารวมทรัพย์สินสี่ประเภท ได้แก่ ยอดเงินในบัญชีธนาคารที่อ้างว่าไม่มีในรายการแจ้งทรัพย์สิน อสังหาริมทรัพย์ที่ไม่ได้แจ้ง เงินฝากที่เขาจัดเป็นรายได้นอกเหนือจากรายได้ที่แจ้งไว้ และส่วนแบ่งรายได้ของบริษัทที่อ้างว่าไม่ได้แจ้ง

ดูเตอร์เตแจ้งมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ 98.66 ล้านเปโซในปี 2025 ยอดประเมินของคาเบรราสูงกว่าตัวเลขดังกล่าวราว 8.3 เท่า อย่างไรก็ตาม การคำนวณของเขารวมทรัพย์สินและรายได้ตลอดสี่ปี ขณะที่มูลค่าทรัพย์สินสุทธิคือทรัพย์สินหักหนี้สิน ณ ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง

คาเบรราระบุว่ายอดเงินในบัญชีธนาคารที่อ้างว่าไม่ได้แจ้งมีมูลค่าระหว่าง 23.17 ล้านถึง 80.70 ล้านเปโซต่อปี โดยส่วนใหญ่อยู่ในบัญชีของคาร์ปิโอ เขาพบเงินฝาก 174.96 ล้านเปโซที่นับเป็นรายได้ในช่วงปี 2022 ถึง 2025 เทียบกับรายได้ 63.11 ล้านเปโซที่แจ้งไว้ในแบบแสดงรายการภาษีของทั้งคู่ ต่างกัน 111.85 ล้านเปโซ

นักวิเคราะห์ยังกล่าวถึงกรมธรรม์ประกันภัย 17 ฉบับ อาวุธปืน อสังหาริมทรัพย์ และผลประโยชน์ทางธุรกิจที่อ้างว่าไม่ได้แจ้งไว้ เขาระบุว่ามีแคชเชียร์เช็คมูลค่า 96 ล้านเปโซหมุนเวียนผ่านบัญชีร่วมของทั้งคู่ในช่วงหลายปี ก่อนนำเงิน 80 ล้านเปโซไปซื้อกรมธรรม์ประกันชีวิตสี่ฉบับ เขากล่าวว่านับทรัพย์สินแต่ละรายการเพียงครั้งเดียว และไม่นับบัญชีเงินดอลลาร์สหรัฐส่วนใหญ่

ระหว่างการซักค้านเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม คาเบรรากล่าวว่ายอดที่อ้างว่าไม่สามารถชี้แจงที่มาได้อาจสูงถึงราว 1.5 พันล้านเปโซ หากใช้สมมติฐานที่ผ่อนปรนต่อฝ่ายกล่าวหาน้อยกว่า ซึ่งเกี่ยวข้องกับธุรกรรมทางการเงินและรายได้ของบริษัท ฝ่ายกล่าวหานำตัวเลขที่สูงกว่านี้มาใช้ควบคู่กับยอดประเมินเบื้องต้น 817.87 ล้านเปโซของเขา

โรเนล บูเอนาเวนตูรา ผู้อำนวยการบริหารสภาต่อต้านการฟอกเงิน ให้การเมื่อวันที่ 6 ตุลาคมว่า พบธุรกรรมที่ต้องรายงานและธุรกรรมน่าสงสัยราว 4.4 พันล้านเปโซที่เกี่ยวข้องกับทั้งคู่ระหว่างปี 2007 ถึง 2025 ธุรกรรมที่ต้องรายงานคือธุรกรรมที่มีมูลค่าถึงเกณฑ์ที่กำหนด ส่วนธุรกรรมน่าสงสัยคือธุรกรรมที่มีลักษณะซึ่งจำเป็นต้องตรวจสอบ ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนกิจกรรมทางการเงินตลอดช่วงเวลาที่ยาวนานกว่ามาก ขณะที่ยอดประเมินของคาเบรราเกี่ยวข้องกับความมั่งคั่งที่อ้างว่าไม่สามารถชี้แจงที่มาหรือไม่ได้แจ้งไว้ในช่วงปี 2022 ถึง 2025

การถือหุ้นในบริษัทกลายเป็นข้อพิพาทสำคัญ

บริษัทเกนคอร์ปเป็นศูนย์กลางของข้อขัดแย้งว่าเอกสารบริษัทควรส่งผลอย่างไรต่อการประเมินฐานะการเงินส่วนบุคคลของดูเตอร์เต คาเบรรากล่าวหาว่าระหว่างปี 2023 ถึง 2025 บริษัทไม่ได้บันทึกเงินไหลเข้าบัญชีธนาคารมากกว่า 1 พันล้านเปโซ เขาระบุว่า 20% ของรายได้ที่อ้างว่าไม่ได้แจ้งเป็นส่วนของดูเตอร์เต โดยอ้างสัดส่วนการถือหุ้นของเธอในบริษัทเมโทรซิตี โชว์ ฟูดส์ ซึ่งมีกรรมการร่วมกับเกนคอร์ป

คาเบรรากล่าวว่าดูเตอร์เตระบุการถือหุ้นในเกนคอร์ปไว้ในบัญชีแสดงทรัพย์สิน หนี้สิน และมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ หรือ SALN แม้เอกสารของบริษัทที่ยื่นต่อหน่วยงานรัฐจะไม่ได้ระบุชื่อเธอ SALN คือบัญชีที่เจ้าหน้าที่รัฐต้องแจ้งทรัพย์สิน หนี้สิน มูลค่าทรัพย์สินสุทธิ และผลประโยชน์ทางธุรกิจที่เกี่ยวข้อง

ฝ่ายจำเลยโต้แย้งวิธีคำนวณรายได้ของบริษัท ระหว่างการให้การของเจ้าหน้าที่สำนักงานสรรพากร ทนายฝ่ายจำเลยทำให้เห็นว่าบริษัทมีสถานะเป็นนิติบุคคลแยกจากผู้ถือหุ้น รายได้ของบริษัทเป็นของบริษัทเอง ประเด็นที่ยังโต้แย้งกันคือเอกสารบริษัทเกี่ยวข้องอย่างไรกับการถือหุ้น รายได้ และหน้าที่เปิดเผยข้อมูลของทั้งคู่

ดูเตอร์เตกล่าวถึงข้อกล่าวหาเรื่องธุรกิจแฟรนไชส์ในแถลงการณ์เมื่อวันที่ 17 ตุลาคมว่า:

ฉันไม่ได้เป็นเจ้าของแฟรนไชส์จอลลิบีหรือแฟรนไชส์อื่นใด ก่อนหน้านี้ฉันเคยลงทุนในบริษัทที่เป็นส่วนหนึ่งขององค์กรธุรกิจที่ดำเนินกิจการอย่างถูกต้องตามกฎหมาย มีเจ้าของและผู้บริหารที่มีชื่อเสียงด้านความซื่อสัตย์และมีสถานะเป็นที่ยอมรับ

คาเบรราให้การว่าเกนคอร์ปดำเนินกิจการร้านจอลลิบีห้าสาขาในเมืองดาเวา ดูเตอร์เตกล่าวว่าเธอไม่ได้เป็นเจ้าของ บริหาร หรือดำเนินธุรกิจรายย่อยหรือแฟรนไชส์แต่ละแห่งในองค์กรที่เธอเคยลงทุนไว้ และเตือนว่าข้อกล่าวหาอาจสร้างความเสียหายแก่ธุรกิจที่ดำเนินงานอย่างถูกต้อง

เซบาสเตียน ดูเตอร์เต นายกเทศมนตรีเมืองดาเวา ให้การว่าเมืองมอบสัญญา 19 ฉบับมูลค่าราว 33.2 ล้านเปโซแก่เกนคอร์ป เขากล่าวว่าจะไม่อนุมัติสัญญาเหล่านั้นหากรู้ว่าพี่สาวของตนถือหุ้นอยู่ ลุยสโตรระบุว่าดูเตอร์เตยอมรับว่าเป็นผู้ถือหุ้น ขณะที่ริดอนปฏิเสธคำชี้แจงของเธอเกี่ยวกับโครงสร้างบริษัท

เอกสารภาษีทำให้บริษัทอื่นถูกจับตา

เอกสารการเงินของเกนคอร์ปถูกวุฒิสมาชิกผู้พิพากษาตั้งคำถาม ปันฟิโล ลักซอน วุฒิสมาชิกยกยอดขายที่รายงานไว้ 520.67 ล้านเปโซในปี 2025 เทียบกับภาษีเงินได้ 777,093 เปโซ ฟรานซิส ปังกิลินัน วุฒิสมาชิกตั้งข้อสงสัยว่าเหตุใดเอกสารธนาคารจึงแสดงยอดเงิน 46.19 ล้านเปโซ ณ สิ้นปี 2023 ขณะที่งบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบแสดงยอดเพียง 924,695 เปโซ

บริษัทเคล 88 ฟูดส์ ซึ่งส่งออกกล้วยฉาบและมีความเชื่อมโยงกับคาร์ปิโอ ก็ปรากฏในการวิเคราะห์ของคาเบรราเช่นกัน เขากล่าวหาว่าบริษัทแจ้งรายได้ต่ำกว่าความเป็นจริงเฉลี่ยปีละ 51% และได้รับเงินโอน 193.95 ล้านเปโซจากบริษัทจีน ซึ่งคิดเป็นมากกว่า 80% ของเงินโอนจากต่างประเทศทั้งหมด

รีซา ฮอนติเวรอส วุฒิสมาชิกกล่าวว่า งานวิจัยของทีมเธอเชื่อมโยงผู้โอนเงินชาวยูเครนกับบริษัทแห่งหนึ่งที่กำลังถูกสอบสวนในกรุงเคียฟในข้อหาฉ้อโกงและฟอกเงิน โจเอล วิลลานูเอวา วุฒิสมาชิกตั้งคำถามว่าเหตุใดเคล 88 จึงรายงานยอดขาย 150 ล้านเปโซในปี 2024 ทั้งที่มีพนักงานในทะเบียนเพียงสองคน

เจ้าหน้าที่สำนักงานสรรพากรยืนยันว่ามีการตรวจสอบภาษีของดูเตอร์เตและคาร์ปิโอภายใต้คำสั่งตรวจสอบย้อนหลังได้ถึง 20 ปี รวมถึงการตรวจสอบเคล 88 ด้วย หน่วยงานจะตรวจสอบยอดขายที่อาจไม่ได้แจ้งไว้ ซึ่งอาจนำไปสู่การประเมินภาษีเพิ่มเติมหรือการดำเนินคดีอาญา หากพิสูจน์ได้ว่ามีการหลีกเลี่ยงภาษี

เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ดูเตอร์เตกล่าวว่ารัฐบาลกำลังปรับแนวทางคดีไปสู่ประเด็นความมั่นคงแห่งชาติ เธอโต้แย้งข้อกล่าวหาเกี่ยวกับเงินทุนจากธุรกิจจีน การยึดยาเสพติดในลาว และแผนสมคบคิดที่อ้างว่าเชื่อมโยงมินดาเนากับดาเวา นอกจากนี้ เธอยังกล่าวว่าเอกสารอนุญาตเดินทางไปลาวที่อ้างถึงดูเหมือนถูกปลอมแปลง และสำนักงานประธานาธิบดีไม่เคยยืนยันเอกสารดังกล่าว

เหตุใดผลตรวจสอบทรัพย์สินใหม่จึงมาถึงล่าช้า

มาติแบ็กเปิดเผยผลตรวจสอบทรัพย์สินต่อสาธารณะเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่คาเบรราให้การเสร็จสิ้น ฝ่ายกล่าวหายุติการนำเสนอหลักฐานในวันถัดมา เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม ริดอนกล่าวว่าคณะกำลังตรวจสอบว่าผลการตรวจสอบจะรวมไว้ในรายการหลักฐานอย่างเป็นทางการได้หรือไม่ ส่วนลุยสโตรกล่าวเมื่อวันที่ 20 ตุลาคมว่า การนำเสนอหลักฐานเสร็จสิ้นไปแล้ว

ผู้อำนวยการสำนักงานสอบสวนแห่งชาตินำเสนอภาพอสังหาริมทรัพย์สองแห่งในบารังไกกาติกัน เมืองดาเวา โดยระบุว่าเป็นรายการที่หกและเจ็ดในบัญชี SALN ปี 2025 ของดูเตอร์เต เขากล่าวว่าผู้สอบสวนตรวจสอบข้อมูลจากสำนักงานทะเบียนที่ดินและลงพื้นที่ตรวจสอบสถานที่

สำนักงานสอบสวนแห่งชาติระบุว่า บนที่ดินที่แจ้งว่าเป็นพื้นที่เกษตรกรรมมีคฤหาสน์ สระว่ายน้ำ ลานจอดเฮลิคอปเตอร์ และถนนภายในพื้นที่ หน่วยงานประเมินว่าอสังหาริมทรัพย์แห่งหนึ่งซึ่งแจ้งมูลค่าราว 890,000 เปโซ มีมูลค่าระหว่าง 14 ล้านถึง 61 ล้านเปโซ โดยอ้างอิงการประเมินราคาและการตรวจสอบภาคสนาม ต่อมาสำนักงานสอบสวนแห่งชาติระบุว่าพบอสังหาริมทรัพย์เพิ่มเติมอีกสามแห่ง ซึ่งอาจมีความคลาดเคลื่อนในการแจ้งทรัพย์สิน

ดูเตอร์เตปฏิเสธว่าไม่ได้เป็นเจ้าของทรัพย์สินที่นำมาแสดง และกล่าวหาสำนักงานสอบสวนแห่งชาติว่าหลอกลวงประชาชน โจเอล ชัวและลุยสโตร ผู้กล่าวหาจากสภาผู้แทนราษฎร เรียกร้องให้ชี้แจงอย่างละเอียดขึ้น และโต้แย้งว่าคำบรรยายของหน่วยงานขัดกับภาพลักษณ์การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายของครอบครัว

การสอบสวนของสำนักงานสอบสวนแห่งชาติเกิดขึ้นหลังรอดัลโฟ กราซิโอโซ จูเนียร์ อดีตตำรวจที่ถูกไล่ออกจากราชการ กล่าวหาว่าเขานำเงินสดไปส่งให้ซารา ดูเตอร์เต เปาโล ดูเตอร์เต ผู้แทนราษฎร และโรดริโก ดูเตอร์เต อดีตประธานาธิบดี ตามคำสั่งของลอร์ด อัลลัน เวลัสโก อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร ดูเตอร์เตและฝ่ายของเวลัสโกปฏิเสธข้อกล่าวหาเหล่านั้น

ข้อกล่าวหาที่ถอนแล้วอาจดำเนินต่อในหน่วยงานอื่น

ลุยสโตรกล่าวว่า หลักฐานเกี่ยวกับข้อกล่าวหาที่ถอนแล้วสามารถส่งให้หน่วยงานรัฐพิจารณาคดีอาญาที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมาย ฝ่ายกล่าวหาพร้อมส่งบันทึกการไต่สวนและข้อมูลที่รวบรวมโดยคณะกรรมาธิการว่าด้วยธรรมาภิบาลและความรับผิดรับชอบของสภาผู้แทนราษฎร

หัวหน้าฝ่ายกล่าวหาระบุว่าคณะจะรอหมายเรียกจากผู้ตรวจการแผ่นดินก่อนส่งหลักฐานเกี่ยวกับการทุจริตและการติดสินบน สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินมีหน้าที่สอบสวนข้อกล่าวหาการประพฤติมิชอบของเจ้าหน้าที่รัฐ และสามารถดำเนินคดีได้เมื่อครบเงื่อนไขทางกฎหมาย

คดีข่มขู่ร้ายแรงที่กระทรวงยุติธรรมยื่นฟ้องอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นต้นประจำภูมิภาคเมืองเกซอน ศาลเห็นว่ามีมูลเพียงพอให้ดูเตอร์เตเข้าสู่การพิจารณาคดี จากข้อกล่าวหาว่าข่มขู่ประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งลิซา อาราเนตา-มาร์กอส และมาร์ติน โรมูอัลเดซ อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร การมีมูลเพียงพอเป็นเกณฑ์ทางกฎหมายเบื้องต้นสำหรับการส่งคดีขึ้นพิจารณา ส่วนการตัดสินว่ามีความผิดหรือไม่จะเกิดขึ้นในการพิจารณาคดี

การถอดถอนและการดำเนินคดีอาญามีผลทางกฎหมายต่างกัน คดีในวุฒิสภาพิจารณาว่าควรถอดดูเตอร์เตออกจากตำแหน่งหรือไม่ ส่วนศาลอาญาพิจารณาข้อกล่าวหาความผิดและบทลงโทษที่เกี่ยวข้อง ลุยสโตรกล่าวว่าสามารถให้กระทรวงยุติธรรมและผู้ตรวจการแผ่นดินดำเนินการตามผลตรวจสอบทรัพย์สินของสำนักงานสอบสวนแห่งชาติต่อได้ แม้ฝ่ายกล่าวหาจะสิ้นสุดการนำเสนอหลักฐานในคดีถอดถอนแล้ว

ข้อโต้แย้งเรื่องความเป็นธรรมและกรณีโคโรนา

ชีลา ซิสัน ทนายฝ่ายจำเลย คัดค้านว่าการถอนข้อกล่าวหาหลังนำเสนอหลักฐานต่อสาธารณะแล้ว ทำให้ดูเตอร์เตไม่มีโอกาสชี้แจงในศาลถอดถอนอย่างเท่าเทียม ฝ่ายกล่าวหาโต้แย้งว่าทนายจำเลยได้ซักค้านพยานของฝ่ายตนอย่างละเอียดแล้ว

ฟรานซิส เอสคูเดโร ประธานการพิจารณา ยกเลิกข้อจำกัดการอภิปรายต่อสาธารณะเกี่ยวกับข้อกล่าวหาที่ถอนแล้ว ซึ่งเรียกว่ากฎห้ามอภิปรายคดีที่อยู่ระหว่างพิจารณา คำวินิจฉัยดังกล่าวอาจถูกโต้แย้งโดยวุฒิสมาชิกผู้พิพากษา ฝ่ายจำเลยยังอาจขอให้การพิจารณาเป็นโมฆะ หรือยื่นคำร้องให้ยกฟ้องโดยอ้างว่าหลักฐานของฝ่ายกล่าวหาไม่เพียงพอ

ศาลวุฒิสภาอ้างอิงคดีถอดถอนเรนาโต โคโรนา ประธานศาลสูงสุดในปี 2012 เมื่อตัดสินอนุญาตให้ถอนข้อกล่าวหาได้ ในการไต่สวนครั้งนั้น ฝ่ายกล่าวหาถอนข้อกล่าวหา 5 ข้อจากทั้งหมด 8 ข้อ หลังนำเสนอหลักฐานในสามข้อ โคโรนาถูกตัดสินว่ามีความผิดด้วยคะแนน 20 ต่อ 3 เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2012 จากการแจ้งข้อมูลใน SALN ไม่ครบถ้วน หลังยอมรับว่ามีเงินฝากที่ไม่ได้แจ้งไว้ราว 2.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐและ 80 ล้านเปโซ

โจเอล ชัว ผู้กล่าวหาจากสภาผู้แทนราษฎร ยกคำตัดสินลงโทษโคโรนามาอ้างในการโต้แย้งคดีดูเตอร์เต การเปรียบเทียบดังกล่าวทำให้การเปิดเผยข้อมูลทางการเงินเป็นประเด็นหลักของฝ่ายกล่าวหา ขณะที่ทนายของดูเตอร์เตโต้แย้งทั้งการวิเคราะห์ทางการเงินและการระบุรายได้ของบริษัทว่าเป็นของเธอ

ชัวยังตั้งคำถามว่าของขวัญจะใช้อธิบายทรัพย์สินที่เป็นข้อพิพาทได้หรือไม่ พระราชบัญญัติสาธารณรัฐฉบับที่ 6713 ห้ามรับของขวัญที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่ของเจ้าหน้าที่หรือธุรกรรมที่ได้รับผลกระทบจากตำแหน่งหน้าที่ กฎหมายอนุญาตให้รับของขวัญที่ชอบด้วยกฎหมายจากสมาชิกครอบครัวได้ ดังนั้นที่มาและเงื่อนไขของของขวัญจึงเกี่ยวข้องกับการชี้แจง

ดูเตอร์เตจะให้การหรือไม่ และการไต่สวนอาจสิ้นสุดเมื่อใด

เรจินัลด์ ตองโกล โฆษกศาลวุฒิสภา ระบุว่าดูเตอร์เตไม่จำเป็นต้องมีหมายเรียก หากฝ่ายจำเลยสมัครใจเรียกเธอมาให้การ ทนายของเธอยังไม่ได้แจ้งอย่างเป็นทางการว่าเธอจะเป็นพยานหรือไม่ กฎของวุฒิสภาอนุญาตให้เธอเข้าร่วมด้วยตนเองหรือผ่านทนายความ

ผลสำรวจของ Pulse Asia ซึ่งจัดทำระหว่างวันที่ 17 ถึง 24 กันยายน พบว่าผู้ใหญ่ชาวฟิลิปปินส์ 51% ต้องการให้ดูเตอร์เตขึ้นให้การ ขณะที่ 34% ไม่เห็นด้วย 14% ยังไม่ตัดสินใจ และ 1% ปฏิเสธที่จะตอบ การสำรวจสัมภาษณ์ผู้ใหญ่ 2,400 คนแบบพบหน้ากัน และมีค่าคลาดเคลื่อน 2 จุดเปอร์เซ็นต์ที่ระดับความเชื่อมั่น 95%

ผู้สนับสนุนการให้การมีสัดส่วนสูงถึง 66% ในเขตเมืองหลวงแห่งชาติ และ 61% ในพื้นที่อื่นของเกาะลูซอน ความเห็นในวิซายัสแบ่งเท่ากันที่ 43% ทั้งฝ่ายเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย ส่วนในมินดาเนามีผู้เห็นด้วย 32% และไม่เห็นด้วย 61% สำหรับข้อกล่าวหาเรื่องความมั่งคั่ง ในเดือนกันยายนมีผู้คิดว่าข้อกล่าวหาอาจเป็นจริง 29% เพิ่มจาก 27% ในเดือนกรกฎาคม ส่วนผู้ที่คิดว่าไม่จริงลดจาก 38% เหลือ 30% ขณะที่ผู้ยังไม่แน่ใจเพิ่มจาก 32% เป็น 39%

เชอร์วิน กัตชาลิอัน ประธานวุฒิสภา หวังให้การไต่สวนเสร็จสิ้นก่อนสิ้นปี 2026 โดยขึ้นอยู่กับรายชื่อพยานของฝ่ายจำเลย เขากล่าวว่าความไม่แน่นอนทางการเมืองอาจส่งผลต่อการลงทุนทางธุรกิจ เอ็ดการ์ ชัว ประธานสโมสรธุรกิจมาคาติ ก็เรียกร้องให้สรุปคดีอย่างรวดเร็วแต่เป็นธรรม ขณะที่วุฒิสมาชิกกำลังพิจารณาร่างงบประมาณแห่งชาติปี 2027 มูลค่า 7.2 ล้านล้านเปโซ

การไต่สวนครั้งนี้เกิดขึ้นหลัง การพักกระบวนการถอดถอน ในเดือนสิงหาคม 2025 หลังศาลสูงสุดวินิจฉัยว่ากระบวนการก่อนหน้านี้ไม่ชอบด้วยกฎหมาย มีการยื่นคำร้องตั้งแต่เดือนธันวาคม 2024 สภาผู้แทนราษฎรถอดถอนดูเตอร์เตครั้งแรกในเดือนกุมภาพันธ์ 2025 และเริ่มกระบวนการใหม่ในปี 2026

วันสำคัญที่กำหนดขั้นตอนต่อไป

การไต่สวนเริ่มขึ้นเวลา 14.00 น. ของวันที่ 6 กรกฎาคม ขั้นตอนถัดไปจะเปลี่ยนจากข้อกล่าวหาทางการเงินของฝ่ายกล่าวหา ไปสู่ข้อคัดค้านของฝ่ายจำเลย การวินิจฉัยรับฟังหลักฐาน และการให้การของพยานฝ่ายจำเลย หากการพิจารณาดำเนินไปตามกำหนด

• 6 ตุลาคม: ฝ่ายกล่าวหาแจ้งศาลว่าตั้งใจถอนข้อกล่าวหาเรื่องติดสินบน
• 9 และ 12 ตุลาคม: คาเบรรานำเสนอผลวิเคราะห์ทางการเงินและให้การเสร็จสิ้น
• 13 ตุลาคม: ฝ่ายกล่าวหายุติการนำเสนอหลักฐานและถอนข้อกล่าวหา 3 ข้อ เหลือข้อกล่าวหาตามมาตรา II
• 23 ตุลาคม: วันสุดท้ายที่ฝ่ายกล่าวหาต้องยื่นบัญชีหลักฐานอย่างเป็นทางการ
• ต้นเดือนพฤศจิกายน: คาดว่าฝ่ายจำเลยจะยื่นความเห็นราววันที่ 3 หรือ 4 พฤศจิกายน หลังครบกำหนดตอบ 10 วัน
• 9 พฤศจิกายน: การพิจารณากลับมาเริ่มเวลา 10.00 น. โดยคาดว่าฝ่ายจำเลยจะเริ่มนำเสนอคดี
• 10, 12, 13, 19 และ 20 พฤศจิกายน: กำหนดไต่สวนเต็มวัน
• 11 และ 23 พฤศจิกายน: มีกำหนดพิจารณาเพิ่มเติม โดยวันที่ 23 พฤศจิกายนจำกัดเวลาไว้ตั้งแต่ 10.00 น. ถึง 14.00 น.

ศาลต้องตัดสินก่อนว่าเอกสารใดของฝ่ายกล่าวหาจะเป็นหลักฐานประกอบคำวินิจฉัย จากนั้นรายชื่อพยานและคำร้องตามขั้นตอนของฝ่ายจำเลยจะช่วยชี้ว่าศาลจะบรรลุเป้าหมายของกัตชาลิอันในการปิดคดีก่อนสิ้นปีได้หรือไม่

ประเด็นสำคัญ

• ข้อกล่าวหาตามมาตรา II เป็นข้อกล่าวหาเดียวที่เหลืออยู่ ครอบคลุมความมั่งคั่งที่อ้างว่าไม่สามารถชี้แจงที่มาได้ การละเมิดหน้าที่เปิดเผยข้อมูลทางการเงิน และผลประโยชน์ทางธุรกิจที่ต้องห้าม
• คาเบรราประเมินทรัพย์สินและรายได้ที่อ้างว่าไม่สามารถชี้แจงที่มาหรือไม่ได้แจ้งไว้ที่ 817.87 ล้านเปโซ และอาจสูงถึง 1.5 พันล้านเปโซหากใช้สมมติฐานที่ต่างออกไป
• ดูเตอร์เตปฏิเสธการกระทำผิด ขณะที่ทนายโต้แย้งวิธีวิเคราะห์และการระบุรายได้ของบริษัทว่าเป็นของเธอ
• ข้อกล่าวหาใหม่เรื่องทรัพย์สินจากสำนักงานสอบสวนแห่งชาติยังเป็นข้อพิพาท และปรากฏหลังฝ่ายกล่าวหานำเสนอหลักฐานเสร็จแล้ว
• กำหนดส่งหลักฐานอย่างเป็นทางการคือวันที่ 23 ตุลาคม และการไต่สวนจะกลับมาในวันที่ 9 พฤศจิกายน
• หน่วยงานอื่นอาจดำเนินการต่อกับข้อกล่าวหาที่ถอนแล้วผ่านกระบวนการทางกฎหมายแยกต่างหาก