การไต่สวนถอดถอนซารา ดูเตอร์เต เหลือข้อกล่าวหาเรื่องทรัพย์สิน ขณะที่ฝ่ายจำเลยโต้แย้งความเป็นธรรม

เหลือข้อกล่าวหาเดียว โดยมีการกล่าวอ้างทรัพย์สินสูงถึง 1.5 พันล้านเปโซ

เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2026 ศาลวุฒิสภาที่พิจารณาคดีถอดถอนมีมติรับการถอนข้อกล่าวหา 3 ใน 4 ข้อที่ยื่นต่อซารา ดูเตอร์เต รองประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ ทำให้เหลือข้อกล่าวหาเรื่องทรัพย์สินที่ไม่อาจชี้แจงที่มาได้ ซึ่งรวมถึงตัวเลขประมาณการ 817 ล้านถึง 1.5 พันล้านเปโซที่อเล็กซานเดอร์ คาเบรรา ทนายความและนักบัญชีนำเสนอต่อศาล คาดว่าฝ่ายจำเลยจะเริ่มนำเสนอคดีเมื่อการพิจารณากลับมาเปิดอีกครั้งในวันที่ 9 พฤศจิกายน

คำวินิจฉัยนี้ทำให้ข้อกล่าวหาเรื่องกองทุนลับ การติดสินบนเจ้าหน้าที่กระทรวงศึกษาธิการ และการข่มขู่ประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ไม่อยู่ในประเด็นที่ศาลจะลงมติในท้ายที่สุด แต่ไม่ได้หมายความว่าดูเตอร์เตพ้นผิดจากข้อกล่าวหาเหล่านั้น ประธานที่ประชุม วุฒิสมาชิกฟรานซิส เอสกูเดโร วินิจฉัยว่าวุฒิสมาชิกจะไม่มีมติว่ามีความผิดหรือพ้นผิดในข้อกล่าวหาที่ถูกถอน

ข้อกล่าวหามาตรา II ที่ยังเหลืออยู่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินที่ถูกกล่าวหาว่าไม่ได้แจ้งไว้ และผลประโยชน์ทางธุรกิจต้องห้ามของดูเตอร์เตกับมาเนเซส คาร์ปิโอ สามีของเธอ ฝ่ายผู้กล่าวหาระบุว่าหลักฐานเพียงพอที่จะขอให้ถอดถอนเธอจากตำแหน่ง เนื่องจากละเมิดรัฐธรรมนูญอย่างร้ายแรงและทรยศต่อความไว้วางใจของประชาชน ดูเตอร์เตปฏิเสธการกระทำผิด และศาลยังไม่ได้วินิจฉัยว่าพิสูจน์ข้อกล่าวหาเรื่องทรัพย์สินได้หรือไม่

การจำกัดขอบเขตคดีเกิดขึ้นหลังมีการไต่สวนพยานต่อสาธารณะหลายสัปดาห์ในข้อกล่าวหาสองข้อที่ถูกถอน ชีลา ซิสัน หัวหน้าทีมทนายฝ่ายจำเลยแย้งว่า การถอนข้อกล่าวหาก่อนที่ดูเตอร์เตจะนำหลักฐานของตนเองมาแสดง จะทำให้ข้อกล่าวหาที่สร้างความเสียหายถูกเปิดเผยต่อสาธารณะโดยที่เธอไม่มีโอกาสเท่าเทียมกันในการชี้แจงต่อศาล

คำวินิจฉัยยังทำให้เกิดข้อพิพาทแยกต่างหากเกี่ยวกับการอภิปรายข้อกล่าวหาที่ถูกถอนต่อสาธารณะ เอสกูเดโรยกเลิกข้อจำกัดของศาลถอดถอนต่อการแสดงความเห็นเกี่ยวกับข้อกล่าวหาเหล่านั้น แต่ฝ่ายจำเลยคัดค้าน และวุฒิสมาชิกฟรานซิส ปังกิลินันยื่นคำร้องขอให้พิจารณาทบทวน ประเด็นนี้ยังไม่มีข้อยุติ ขณะที่ศาลพักการพิจารณาเพื่อเปิดทางให้มีการหารือร่างงบประมาณแห่งชาติปี 2027

ข้อกล่าวหาใดบ้างที่วุฒิสภาตัดออกจากคดี

ข้อกล่าวหาที่ถูกถอนครอบคลุมข้อกล่าวหา 3 กลุ่มที่แตกต่างกัน มาตรา I เกี่ยวข้องกับการใช้หรือยักยอกกองทุนลับที่ถูกกล่าวหาว่าเกิดขึ้นในสำนักงานรองประธานาธิบดีและกระทรวงศึกษาธิการ มาตรา III เกี่ยวข้องกับการติดสินบนเจ้าหน้าที่ด้านการศึกษา ส่วนมาตรา IV เกี่ยวข้องกับการข่มขู่อย่างร้ายแรง รวมถึงคำขู่แบบมีเงื่อนไขที่ถูกกล่าวหาว่ามุ่งต่อมาร์กอส สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง และอดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร

ข้อกล่าวหาเรื่องการข่มขู่มีที่มาจากการแถลงข่าว ซึ่งดูเตอร์เตถูกกล่าวหาว่าพูดว่าเธอจัดการให้บุคคลเหล่านั้นถูกสังหารไว้แล้ว หากเธอถูกสังหารก่อน ดูเตอร์เตและทีมงานปฏิเสธข้อกล่าวหาที่มีต่อเธอ

เอสกูเดโรปฏิบัติต่อการถอนข้อกล่าวหาแตกต่างกันตามความคืบหน้าของฝ่ายผู้กล่าวหา ข้อกล่าวหาเรื่องกองทุนลับและการข่มขู่ร้ายแรงถูกถอน โดยมีผลห้ามยื่นฟ้องซ้ำ ตามคำวินิจฉัยของเขา ข้อกล่าวหาเหล่านี้ไม่อาจนำกลับมา รื้อฟื้น หรือดำเนินคดีกับดูเตอร์เตได้ในวาระเดียวกันและสภาคองเกรสชุดที่ 20

ข้อกล่าวหาเรื่องติดสินบนถูกถอน โดยไม่มีผลห้ามยื่นฟ้องซ้ำ เนื่องจากฝ่ายผู้กล่าวหายังไม่ได้นำหลักฐานมาแสดง ความแตกต่างนี้เปิดทางให้มีการดำเนินกระบวนการในภายหลัง แต่ไม่ได้หมายความว่ามีการยื่นคดีใหม่แล้ว หรือจะต้องมีการดำเนินคดีตามมาอย่างแน่นอน

รายงานข่าวให้รายละเอียดลำดับเหตุการณ์แตกต่างกัน บางรายงานระบุว่าการดำเนินการเมื่อวันอังคารคือการถอนข้อกล่าวหาทั้งสาม ขณะที่บางรายงานระบุว่าฝ่ายผู้กล่าวหาได้ขอถอนข้อกล่าวหาเรื่องติดสินบนไปก่อนแล้วในสัปดาห์ก่อน จากนั้นจึงยื่นขอถอนอีกสองข้อ แต่รายงานต่างเห็นตรงกันในผลลัพธ์ว่า มาตรา I, III และ IV จะไม่มีการลงคำวินิจฉัย

เหตุใดฝ่ายผู้กล่าวหาจึงเลือกจำกัดขอบเขตการพิจารณาคดี

เกอร์วิล ลูอิสโตร ผู้แทนเขตเลือกตั้งที่ 2 จังหวัดบาตังกัส ซึ่งเป็นหัวหน้าคณะผู้กล่าวหาจากสภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นหลังพิจารณาถึงประชาชน ศาล ฝ่ายผู้กล่าวหา และฝ่ายจำเลย ในการแถลงข่าวที่วุฒิสภาในเมืองปาไซร่วมกับลอร์นา คาปูนัน อัยการเอกชน เธอเรียกเรื่องนี้ว่าเป็นการตัดสินใจที่สำคัญที่สุดของคณะ

ข้อโต้แย้งหลักของลูอิสโตรคือ มาตรา II สามารถดำเนินต่อไปได้โดยลำพัง เธอกล่าวต่อศาลถอดถอนว่า หลักฐานรองรับการเดินหน้าขอถอดถอนตามมาตรานี้ โดยไม่ต้องดำเนินอีกสามข้อกล่าวหาต่อไป

"เราเชื่อว่าหลักฐานมีน้ำหนักและชัดเจนเพียงพอที่จะถอดผู้ถูกร้องออกจากตำแหน่ง เนื่องจากละเมิดรัฐธรรมนูญอย่างร้ายแรงและทรยศต่อความไว้วางใจของประชาชน" ลูอิสโตรกล่าว

เธอยังกล่าวถึงความอดทนของประชาชนต่อกระบวนการที่ยืดเยื้อ และภารกิจด้านนิติบัญญัติของวุฒิสมาชิก การตัดสามข้อกล่าวหาออกจากทั้งหมดสี่ข้อ ทำให้จำนวนข้อกล่าวหาที่รอการวินิจฉัยลดลง 75 เปอร์เซ็นต์ แม้จะยังไม่ชัดเจนว่าการไต่สวนที่เหลือจะสั้นลงเพียงใด

รายงานข่าวให้ตัวเลขพยานที่จะไม่ต้องเบิกความต่อแตกต่างกัน หลายฉบับระบุว่า 32 คน ขณะที่อีกฉบับระบุ 12 คน การถอนข้อกล่าวหาย่อมลดจำนวนพยานที่จะขึ้นให้การตามแผน แต่จำนวนที่แน่นอนยังเป็นข้อโต้แย้ง ตัวเลขพยาน 14 คนที่ฝ่ายจำเลยกล่าวถึงหมายถึงพยานที่ให้การไปแล้ว ไม่ใช่พยานที่ถูกยกเลิกการขึ้นให้การในอนาคต

ข้อกล่าวหาเรื่องทรัพย์สินครอบคลุมเรื่องใดบ้าง

มาตรา II ครอบคลุมมากกว่าการกล่าวอ้างว่าดูเตอร์เตมีทรัพย์สินจำนวนมาก โดยกล่าวหาว่าเธอไม่เปิดเผยทรัพย์สินในแบบแสดงรายการทรัพย์สิน หนี้สิน และสินทรัพย์สุทธิ หรือที่เรียกว่า SALN และไม่ได้ถอนตัวจากผลประโยชน์ทางธุรกิจที่รัฐธรรมนูญห้ามไว้ อีกทั้งยังเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ทางธุรกิจต้องห้ามที่ถูกกล่าวหาว่าเกี่ยวข้องกับคาร์ปิโอ

SALN คือเอกสารแสดงทรัพย์สิน หนี้สิน และสินทรัพย์สุทธิของเจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่รัฐฟิลิปปินส์ต้องยื่นเอกสารดังกล่าวทุกปี ในคดีนี้ วุฒิสมาชิกต้องประเมินข้อกล่าวหาของฝ่ายผู้กล่าวหาเรื่องการละเว้นข้อมูลและผลประโยชน์ทางธุรกิจ ไม่ใช่ถือว่ามูลค่าทรัพย์สินของบุคคลเพียงอย่างเดียวเป็นหลักฐานการกระทำผิด

ในสัปดาห์ก่อนการถอนข้อกล่าวหา ศาลรับฟังคำให้การจากสภาต่อต้านการฟอกเงิน เจ้าหน้าที่ธนาคารและบริษัทประกันภัย รวมถึงคาเบรรา ฝ่ายผู้กล่าวหายังนำเจ้าหน้าที่ภาษีมาให้การสนับสนุนข้อกล่าวหาที่เหลืออยู่ด้วย

คาเบรรากล่าวหาว่าดูเตอร์เตและคาร์ปิโอมีทรัพย์สินที่ไม่อาจชี้แจงที่มาได้ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 817 ล้านถึง 1.5 พันล้านเปโซ ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อกล่าวหาที่นำเสนอต่อศาลระหว่างการให้การ ไม่ใช่ข้อสรุปของวุฒิสภา ส่วนต่างระหว่างตัวเลขประมาณการต่ำสุดกับสูงสุดอยู่ที่ 683 ล้านเปโซ ทำให้ที่มาของการคำนวณเป็นประเด็นสำคัญของคดี

หลักฐานที่เปิดเผยต่อสาธารณะประกอบด้วยเอกสารทางการเงินหลายประเภทและคำให้การของพยาน การนำเสนอหลักฐานเหล่านี้ไม่ได้พิสูจน์ด้วยตัวมันเองว่ามีการปกปิดทรัพย์สินหรือว่าผลประโยชน์ทางธุรกิจผิดกฎหมาย ข้อกล่าวหาดังกล่าวยังต้องรอคำชี้แจงของฝ่ายจำเลยและการประเมินของวุฒิสมาชิก

ฝ่ายจำเลยโต้แย้งว่าไม่มีโอกาสชี้แจง

ซิสันกล่าวว่าฝ่ายจำเลยไม่ได้คัดค้านการถอนข้อกล่าวหาในตัวมันเอง แต่คัดค้านว่าใครมีอำนาจตัดสินใจว่าฝ่ายจำเลยจะดำเนินการอย่างไร หลังจากฝ่ายผู้กล่าวหาได้นำข้อกล่าวหาและหลักฐานออกแสดงต่อสาธารณะแล้ว

เธอแย้งว่าดูเตอร์เตอาจเสียโอกาสในการโต้แย้งหลักฐานของฝ่ายผู้กล่าวหา ฝ่ายจำเลยยังเตือนว่าอาจเกิดการพิจารณาคดีที่ไม่เป็นธรรม หากความสมดุลระหว่างการกล่าวหาและการชี้แจงเสียไปอย่างร้ายแรง นี่เป็นข้อโต้แย้งทางกฎหมายที่ทนายความยกขึ้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยว่าการพิจารณาคดีไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ลูอิสโตรตอบว่า ฝ่ายจำเลยมีโอกาสซักค้านพยาน และสามารถชี้แจงข้อกล่าวหาที่ถูกถอนผ่านช่องทางอื่นได้ ซิสันปฏิเสธว่าแถลงการณ์ต่อสาธารณะนอกศาลจะใช้แทนการนำเสนอพยานหลักฐานของฝ่ายจำเลยภายในกระบวนการพิจารณาได้

ไมเคิล เฮนรี ยูซิงโก นักวิจัยอาวุโสของศูนย์นโยบายมหาวิทยาลัยอาเตเนโอ เด มะนิลา เห็นด้วยกับข้อกังวลของฝ่ายจำเลย เขาแย้งว่าการถอนข้อกล่าวหาเรื่องกองทุนลับและการข่มขู่ หลังจากนำหลักฐานออกแสดงต่อสาธารณะแล้ว เป็นการละเมิดสิทธิในกระบวนการอันชอบธรรมของดูเตอร์เต ความเห็นของเขาแตกต่างจากคำวินิจฉัยของศาลที่อนุญาตให้ถอนข้อกล่าวหา

ข้อพิพาทนี้แยกประเด็นสองเรื่องที่อาจดูเหมือนเป็นเรื่องเดียวกัน ได้แก่ วุฒิสมาชิกยังควรวินิจฉัยข้อกล่าวหาหรือไม่ และผู้ถูกร้องควรมีโอกาสโต้แย้งหลักฐานที่รับฟังไปแล้วหรือไม่ เอสกูเดโรวินิจฉัยว่าไม่จำเป็นต้องนำหลักฐานฝ่ายจำเลยมาแสดงในข้อกล่าวหาที่ถูกถอน เขายังกล่าวด้วยว่าการสลับลำดับการนำเสนอระหว่างฝ่ายผู้กล่าวหาและฝ่ายจำเลยอาจช่วยหลีกเลี่ยงกรณีที่มีการถอนข้อกล่าวหาก่อนฝ่ายจำเลยจะชี้แจงได้

บรรทัดฐานคดีโคโรนาและอำนาจของศาล

ลูอิสโตรอ้างถึงกระบวนการถอดถอนเรนาโต โคโรนา อดีตประธานศาลสูงสุด เพื่อสนับสนุนว่าฝ่ายผู้กล่าวหามีสิทธิเลือกว่าจะดำเนินข้อกล่าวหามาตราใดต่อ รายงานต้นฉบับระบุว่าบรรทัดฐานดังกล่าวเกิดขึ้นในปี 2011 ขณะอธิบายว่าเป็นการพิจารณาคดีถอดถอนโคโรนา ข้อพิพาทในการพิจารณาคดีของดูเตอร์เตอยู่ที่ช่วงเวลาของการถอนข้อกล่าวหา ไม่ใช่ปีที่เกิดบรรทัดฐานดังกล่าว

ซิสันกล่าวว่ามีการตัดข้อกล่าวหา 5 ใน 8 ข้อที่ยื่นต่อโคโรนาออกก่อนนำหลักฐานในข้อกล่าวหาเหล่านั้นมาแสดง ส่วนคดีของดูเตอร์เต ฝ่ายผู้กล่าวหาได้นำหลักฐานเรื่องกองทุนลับและการข่มขู่ร้ายแรงมาแสดงแล้ว เธอเห็นว่าการถอนข้อกล่าวหาในคดีก่อนหน้าไม่ได้ตอบประเด็นความเป็นธรรมที่วุฒิสภากำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้

เอสกูเดโรยังปฏิเสธแนวคิดที่ว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะตัดสินเรื่องนี้ได้เพียงลำพัง เขากล่าวว่าข้อกล่าวหาต่าง ๆ อยู่ในเขตอำนาจของศาลถอดถอนเมื่อมีการยื่นแล้ว และคำขอถอนข้อกล่าวหาของฝ่ายผู้กล่าวหายังขึ้นอยู่กับคำวินิจฉัยและดุลพินิจของศาล

ความแตกต่างนี้อธิบายได้ว่าเหตุใดการประกาศของลูอิสโตรจึงต้องมีคำวินิจฉัย ฝ่ายผู้กล่าวหาเลือกว่าจะเดินหน้าข้อกล่าวหาใดต่อ แต่ศาลเป็นผู้ตัดสินว่าจะอนุญาตให้ถอนหรือไม่ และจะมีผลทางกฎหมายอย่างไร

อนุญาตให้อภิปรายต่อสาธารณะ แต่ยังมีข้อจำกัด

เอสกูเดโรยกเลิกข้อบังคับข้อ 18 ซึ่งเป็นข้อจำกัดของศาลถอดถอนเกี่ยวกับการแสดงความเห็นในประเด็นที่อยู่ระหว่างการพิจารณา สำหรับมาตรา I, III และ IV ข้อจำกัดดังกล่าวจำกัดการแสดงความเห็นต่อสาธารณะเกี่ยวกับเนื้อหาของคดีที่ยังอยู่ระหว่างพิจารณา เพื่อคุ้มครองกระบวนการ เขาให้เหตุผลว่าข้อกล่าวหาที่ถูกถอนจะไม่มีการรอคำวินิจฉัยอีกต่อไป

ตามคำวินิจฉัย ฝ่ายผู้กล่าวหา ดูเตอร์เต ทนายความของแต่ละฝ่าย และพยาน สามารถพูดถึงข้อกล่าวหาที่ถูกถอนต่อสาธารณะได้ เอสกูเดโรกล่าวว่า จุดประสงค์คือเปิดโอกาสให้ดูเตอร์เตชี้แจง เมื่อข้อกล่าวหาเหล่านั้นไม่เป็นส่วนหนึ่งของคำวินิจฉัยสุดท้ายของศาลอีกต่อไป

การอนุญาตนี้ไม่ได้เปิดทางให้เผยแพร่หลักฐานได้อย่างไม่มีข้อจำกัด เอสกูเดโรกล่าวว่าการคุ้มครองด้านความลับและความเป็นส่วนตัวยังคงใช้กับเอกสารที่ได้รับการคุ้มครองและข้อมูลอื่น ๆ ไม่อาจนำหลักฐานที่อยู่ภายใต้การคุ้มครองดังกล่าวไปทำสำเนา เผยแพร่ หรืออัปโหลดได้เพียงเพราะข้อกล่าวหาถูกถอน

ซิสันคัดค้านว่าการยกเลิกข้อจำกัดอาจเปิดทางให้มีการกล่าวหาดูเตอร์เตโดยไร้การควบคุม ขณะที่การพิจารณาคดีถอดถอนยังไม่สิ้นสุด ปังกิลินันยื่นคำร้องขอให้ทบทวนคำวินิจฉัยส่วนนี้ และเอสกูเดโรรับคำร้องไว้พิจารณา ระหว่างรอให้ฝ่ายจำเลยหารือกับดูเตอร์เต

การผ่อนปรนข้อจำกัดยังมีผลกับข้อกล่าวหาที่ถูกถอน จนกว่าฝ่ายจำเลยจะแสดงความเห็นและศาลจะพิจารณาประเด็นนี้ ไมเคิล โปอา โฆษกฝ่ายจำเลยยังเตือนด้วยว่า คำสั่งห้ามเปิดเผยข้อมูลของศาลชั้นต้นระดับภูมิภาคอีกฉบับอาจยังขัดขวางการอภิปรายคดีข่มขู่ร้ายแรงต่อสาธารณะ ดังนั้น การอนุญาตจากศาลวุฒิสภาอาจไม่ได้ทำให้ข้อจำกัดทั้งหมดที่มีต่อคู่ความสิ้นสุดลง

ดูเตอร์เตปฏิเสธลาออก ขณะที่ข้อกล่าวหาอื่นยังดำเนินต่อ

ในการกล่าวที่งานประชุมและนิทรรศการธุรกิจฟิลิปปินส์ครั้งที่ 52 เมื่อวันอังคาร ดูเตอร์เตปฏิเสธข้อเสนอแนะว่าเธอจะสละตำแหน่งโดยสมัครใจ เธอกล่าวว่าทีมกฎหมายวางแผนจะปฏิเสธข้อกล่าวหา และเธอไม่ได้คาดหวังว่าจะได้รับความเป็นธรรมจากรัฐบาล

ฉันจะไม่ลาออก ฉันจะไม่มีวันลาออกจากตำแหน่งรองประธานาธิบดี

ดูเตอร์เตระบุว่าข้อกล่าวหามีแรงจูงใจทางการเมืองและมีเป้าหมายบั่นทอนแผนลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2028 ของเธอ เธอยังกล่าวว่าคาดว่าจะมีข้อกล่าวหาเพิ่มเติมและการรณรงค์โจมตีเมื่อใกล้ถึงการเลือกตั้ง คำกล่าวเหล่านี้สะท้อนจุดยืนของเธอ แต่ไม่ได้ทำให้ข้อกล่าวหาที่อยู่ต่อหน้าศาลมีข้อยุติ

ยังมีข้อกล่าวหาอื่น ๆ ดำเนินต่ออยู่นอกการไต่สวนถอดถอน เมื่อวันจันทร์ก่อนหน้า สำนักงานสอบสวนแห่งชาติระบุว่ากำลังตรวจสอบทรัพย์สินของดูเตอร์เต รวมถึงที่ดินที่ถูกกล่าวหาว่าแจ้งประเภทผิดเป็นที่ดินเกษตรกรรมในแบบ SALN ของเธอ

อันโตนิโอ ตริลยาเนสที่ 4 อดีตวุฒิสมาชิก กล่าวหาแยกต่างหากว่าดูเตอร์เตและคาร์ปิโอได้รับเงินโอนจากรัฐบาลจีน โรดุลโฟ กราเซียโซ จูเนียร์ อดีตตำรวจที่ถูกไล่ออก และรามิล มาดรีอากา ซึ่งเรียกตัวเองว่าเป็นคนถือเงินให้ผู้อื่น ต่างกล่าวหาเรื่องการนำส่งเงิน ดูเตอร์เตปฏิเสธข้อกล่าวหาเหล่านี้

การสอบสวนและข้อกล่าวหาเหล่านี้ไม่ควรสับสนกับการวินิจฉัยมาตรา II การถอนข้อกล่าวหาถอดถอนสามข้อไม่ได้ชี้ขาดว่าข้อกล่าวหาอื่น ๆ เหล่านั้นเป็นจริงหรือไม่ และการมีการสอบสวนก็ไม่ได้พิสูจน์ว่ามีการกระทำผิด

กำหนดการและผลที่จะตามมาจากคำวินิจฉัย

การดำเนินการเมื่อวันอังคารเกิดขึ้นในวันที่ 39 ของการพิจารณาคดีตามรายงาน ซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม ขั้นตอนถัดไปตามกำหนดคือการนำเสนอคดีของฝ่ายจำเลยในวันที่ 9 พฤศจิกายน อลัน ปีเตอร์ กาเยตาโน ผู้นำเสียงข้างน้อยในวุฒิสภา กล่าวว่าไม่มีกรอบเวลาตามรัฐธรรมนูญสำหรับการพิจารณาคดีถอดถอน และวุฒิสมาชิกสามารถใช้เวลาที่จำเป็นเพื่อความเป็นธรรม ควบคู่ไปกับการพิจารณางบประมาณ

• พฤษภาคม 2026: สภาผู้แทนราษฎรมีมติถอดถอนดูเตอร์เตตามข้อกล่าวหา 4 มาตรา
• 6 กรกฎาคม 2026: การพิจารณาคดีถอดถอนในวุฒิสภาเริ่มต้นขึ้น
• กันยายน 2026: มีรายงานว่าวุฒิสภารับรองการตีความเกณฑ์การลงมติว่ามีความผิด โดยนับจากวุฒิสมาชิกที่สามารถเข้าร่วมได้
• 13 ตุลาคม 2026: ศาลรับการถอนข้อกล่าวหามาตรา I, III และ IV โดยเหลือมาตรา II
• 9 พฤศจิกายน 2026: มีกำหนดกลับมาพิจารณาคดี โดยคาดว่าฝ่ายจำเลยจะนำเสนอหลักฐานและพยาน

เกณฑ์การลงมติอาจเป็นปัจจัยชี้ขาด รายงานระบุว่าวุฒิสภาที่มี 24 ที่นั่งตีความข้อกำหนดตามรัฐธรรมนูญที่กำหนดให้ใช้เสียงสองในสามของสมาชิกทั้งหมดว่า หมายถึงสองในสามของวุฒิสมาชิกที่สามารถเข้าร่วมได้ ทำให้ต้องใช้เสียง 14 เสียง หากนับสองในสามของสมาชิกเต็มสภา 24 คน จะต้องใช้ 16 เสียง การตีความตามรายงานจึงลดจำนวนเสียงที่ต้องใช้ลงสองเสียง

ยังไม่มีการตัดสินคดี หากมีมติว่ามีความผิด ดูเตอร์เตอาจถูกถอดถอนและถูกตัดสิทธิจากการดำรงตำแหน่งสาธารณะ ซึ่งจะทำให้แผนลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2028 ของเธอตกอยู่ในความเสี่ยง การจำกัดขอบเขตคดีเปลี่ยนประเด็นที่วุฒิสมาชิกจะต้องวินิจฉัย แต่ไม่ได้ตัดผลที่อาจเกิดขึ้นเหล่านี้

การถอนข้อกล่าวหายังถูกวิจารณ์จากกลุ่มบากอง อลิยันซัง มากาบายัน เรนาโต เรเยส จูเนียร์ ประธานกลุ่มกล่าวว่าข้อถกเถียงเรื่องกองทุนลับเป็นแรงผลักดันสำคัญของกระบวนการถอดถอน และประชาชนควรได้รับข้อยุติ คำตัดสินของศาลทำให้ข้อกล่าวหามาตรานั้นไม่มีการวินิจฉัย แม้จะมีการไต่สวนพยานในประเด็นนี้ไปแล้วก็ตาม

ประเด็นสำคัญ

• เหลือเพียงมาตรา II ซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาเรื่องทรัพย์สินที่ไม่อาจชี้แจงที่มา การเปิดเผยทรัพย์สิน และผลประโยชน์ทางธุรกิจต้องห้าม ให้ศาลวุฒิสภาวินิจฉัย
• คาเบรรากล่าวหาว่ามีทรัพย์สินที่ไม่อาจชี้แจงที่มาได้มูลค่า 817 ล้านถึง 1.5 พันล้านเปโซ วุฒิสภายังไม่ได้รับรองตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อสรุป
• ข้อกล่าวหาเรื่องกองทุนลับและการข่มขู่ร้ายแรงถูกถอนโดยมีผลห้ามยื่นฟ้องซ้ำ ส่วนข้อกล่าวหาเรื่องติดสินบนถูกถอนโดยไม่มีผลห้ามยื่นฟ้องซ้ำ
• ฝ่ายจำเลยโต้แย้งว่าไม่เป็นธรรมที่ถอนข้อกล่าวหาหลังศาลรับฟังหลักฐานของฝ่ายผู้กล่าวหาต่อสาธารณะแล้ว
• คำวินิจฉัยปัจจุบันของวุฒิสภาอนุญาตให้พูดถึงข้อกล่าวหาที่ถูกถอนต่อสาธารณะ แต่ยังมีข้อคุ้มครองความลับและข้อจำกัดจากศาลอื่นที่อาจมีผลอยู่
• คาดว่าฝ่ายจำเลยจะเริ่มนำเสนอคดีในวันที่ 9 พฤศจิกายน ดูเตอร์เตปฏิเสธการกระทำผิดและยืนยันว่าจะไม่ลาออก