ไต้หวันสกัดดีล Grab ซื้อ foodpanda มูลค่า 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เหตุโยงกับการถือหุ้นของ Uber

เจ้าของรายใหม่ แต่กังวลการแข่งขันอ่อนแอลง

คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมของไต้หวันสกัดแผน Grab เข้าซื้อกิจการ foodpanda ในไต้หวัน มูลค่า 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2026 โดยสรุปว่าการถือหุ้นของ Uber ใน Grab อาจทำให้การแข่งขันระหว่างแพลตฟอร์มส่งอาหารรายใหญ่สองแห่งของเกาะอ่อนแอลง

การตัดสินใจมีขึ้นในการประชุมครั้งที่ 1,825 ของคณะกรรมการ กรรมการสามคนลงมติห้ามการเข้าซื้อกิจการ หนึ่งคนสนับสนุนการอนุมัติแบบมีเงื่อนไข และกรรมการคนที่ห้าถอนตัวจากการพิจารณา คณะกรรมการดำเนินการตามมาตรา 13 วรรค 1 ของกฎหมายการค้าที่เป็นธรรมของไต้หวัน โดยเห็นว่าความเสียหายจากการจำกัดการแข่งขันมีน้ำหนักมากกว่าประโยชน์ทางเศรษฐกิจของธุรกรรม

Grab ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในสิงคโปร์ไม่ได้ดำเนินธุรกิจในไต้หวัน การซื้อ foodpanda จาก Delivery Hero ของเยอรมนีจะทำให้ Grab เข้าสู่ตลาดในฐานะคู่แข่งหลักของ Uber Eats อย่างไรก็ตาม Uber Technologies ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ Uber Eats ถือหุ้นใน Grab ประมาณ 13.1% จึงมีผลประโยชน์ทางการเงินในบริษัทที่จะเข้ามาแทนที่คู่แข่งรายสำคัญของตนในไต้หวัน

ซิน จื้อจง กรรมการและโฆษกคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรม กล่าวว่า คณะกรรมการพิจารณาความเชื่อมโยงด้านการถือหุ้นดังกล่าวควบคู่กับการที่อดีตผู้บริหารเคยนั่งเป็นกรรมการ และความร่วมมือทางธุรกิจระหว่าง Grab กับ Uber ที่ดำเนินมาหลายปี เมื่อพิจารณารวมกันแล้ว ความเชื่อมโยงเหล่านี้อาจลดแรงจูงใจของทั้งสองบริษัทในการแข่งขันอย่างเข้มข้น

คำวินิจฉัยนี้ทำให้แผนขยายธุรกิจครั้งแรกของ Grab ออกนอกเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านการซื้อกิจการครั้งนี้ต้องหยุดลง อีกทั้งทำให้ Delivery Hero ต้องเผชิญความพยายามขายธุรกิจในไต้หวันที่ถูกสกัดอีกครั้ง หลังคณะกรรมการห้ามขายให้ Uber Eats เมื่อเดือนธันวาคม 2024

Grab วางแผนซื้ออะไร

Grab ประกาศข้อตกลงเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2026 โดยเสนอเงินสด 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อซื้อกิจการ foodpanda ในไต้หวัน บริษัทให้บริการต่าง ๆ รวมถึงส่งอาหาร เรียกรถ และการเงินดิจิทัลในแปดประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ตอนประกาศข้อตกลง Grab ระบุว่าการเข้าซื้อกิจการจะทำให้บริษัทมีส่วนแบ่งตลาดส่งอาหารในไต้หวันมากกว่า 50% เล็กน้อย และให้บริการใน 21 เมือง แทนที่จะเริ่มสร้างเครือข่ายร้านอาหารและหาลูกค้าตั้งแต่ต้น บริษัทจะได้กิจการที่ดำเนินงานอยู่แล้ว

foodpanda ดำเนินธุรกิจในไต้หวันมาราว 12 ปี มีผู้ใช้ระหว่าง 3 ล้านถึง 4 ล้านคน และร้านค้าประมาณ 100,000 แห่ง ธุรกิจในไต้หวันมีมูลค่าสินค้ารวมบนแพลตฟอร์ม 1.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025

มูลค่าสินค้ารวมบนแพลตฟอร์มใช้วัดมูลค่าธุรกรรมที่ดำเนินการผ่านแพลตฟอร์ม ยอดสั่งอาหารรวมเงินที่จ่ายให้ร้านอาหารและผู้เกี่ยวข้องรายอื่น ดังนั้นตัวเลขดังกล่าวจึงแตกต่างจากรายได้หรือกำไรของแพลตฟอร์มเอง

ขนาดของธุรกิจช่วยอธิบายได้ว่าเหตุใด Grab จึงสนใจซื้อกิจการนี้ การซื้อดังกล่าวเปิดทางให้บริษัทขยายขนาดธุรกิจในตลาดใหม่ได้ทันที ส่วน Delivery Hero ก็มีโอกาสเปลี่ยนการถือครองธุรกิจในไต้หวันเป็นเงินสด ทั้งสองแผนขึ้นอยู่กับการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแล

เหตุใดการถือหุ้น 13.1% จึงสำคัญ

ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของ Uber ใน Grab เป็นหัวใจสำคัญในการพิจารณาของคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรม แม้ Uber จะถือหุ้น Grab ราว 13.1% แต่มีสิทธิออกเสียงเพียง 3.9% ตามโครงสร้างหุ้นของ Grab

สิทธิออกเสียงกำหนดระดับอิทธิพลของผู้ลงทุนต่อมติผู้ถือหุ้น ส่วนการถือหุ้นทำให้ผู้ลงทุนมีผลประโยชน์ทางการเงินในผลประกอบการของบริษัท คณะกรรมการพิจารณาทั้งสองส่วน ไม่ได้มุ่งดูเพียงว่า Uber สามารถควบคุม Grab ได้หรือไม่

คณะกรรมการระบุว่าแรงจูงใจของ Uber มีความขัดแย้งกัน Uber Eats อาจดึงดูดลูกค้าในไต้หวันได้ด้วยการลดราคาหรือเสนอส่วนลดเพิ่มขึ้น แต่หากโปรโมชันเหล่านั้นดึงคำสั่งซื้อจาก Grab ไป ก็อาจลดกำไรของบริษัทที่ Uber ถือหุ้นอยู่ด้วย

ดังนั้น Uber จึงมีเหตุให้คำนึงถึงผลของการแข่งขันต่อการลงทุนของตน นอกเหนือจากผลต่อธุรกิจของ Uber Eats เอง คณะกรรมการยังสรุปด้วยว่าความสัมพันธ์ด้านการถือหุ้นอาจเปลี่ยนแนวทางการแข่งขันของ Grab กับ Uber Eats

หลังการซื้อกิจการ ไต้หวันยังคงมีแพลตฟอร์มรายใหญ่สองแห่ง ข้อกังวลของคณะกรรมการคือแพลตฟอร์มทั้งสองจะดำเนินธุรกิจอย่างเป็นอิสระและแข่งขันอย่างเข้มข้นเพียงใด เมื่อบริษัทแม่ของแพลตฟอร์มหนึ่งมีผลประโยชน์ทางการเงินในอีกแพลตฟอร์ม

ความร่วมมือในอดีตเพิ่มข้อกังวล

Grab กับ Uber มีความสัมพันธ์ทางธุรกิจต่อเนื่องมาหลายปี ในปี 2018 Grab ซื้อกิจการเรียกรถและส่งอาหารของ Uber ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ขณะที่ Uber ได้หุ้น Grab ราว 27.5%

คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมอ้างถึงธุรกรรมดังกล่าวในการประเมินพฤติกรรมในอดีตของทั้งสองบริษัท โดยระบุว่าบริษัทเดินหน้าธุรกรรมที่ยากจะย้อนกลับ แม้รู้หรือมีเหตุควรรู้ว่าธุรกรรมดังกล่าวละเมิดกฎหมายการแข่งขัน

ก่อนหน้านี้ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Uber ยังเคยนั่งเป็นกรรมการในบอร์ดของ Grab ด้วย ซินกล่าวว่าคณะกรรมการพิจารณาความเชื่อมโยงผ่านกรรมการในอดีตควบคู่กับความสัมพันธ์ด้านการถือหุ้นและความร่วมมือทางการค้าในตลาดอื่น

คณะกรรมการให้เหตุผลว่า การติดต่อกันมาหลายปีทำให้ทั้งสองบริษัทเข้าใจการดำเนินงานและกลยุทธ์ของกันและกันอย่างใกล้ชิด ความคุ้นเคยดังกล่าวอาจช่วยให้คาดการณ์ความเคลื่อนไหวถัดไปของคู่แข่งได้ง่ายขึ้น และทำให้การแข่งขันไม่เข้มข้นเท่าที่ควร

ข้อกังวลของคณะกรรมการเกี่ยวกับการประสานพฤติกรรมครอบคลุมถึงวิธีที่บริษัทอาจตอบสนองต่อราคา โปรโมชัน และการตัดสินใจทางธุรกิจของอีกฝ่าย การประเมินนี้พิจารณาทั้งความเชื่อมโยงทางการเงิน ประวัติความร่วมมือ และโครงสร้างตลาดส่งอาหารในไต้หวัน

เหตุใดคู่แข่งรายใหม่จึงเข้าตลาดได้ยาก

ตลาดส่งอาหารของไต้หวันถูกครองโดย foodpanda และ Uber Eats ซึ่งคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมเรียกว่าเป็นตลาดแบบผู้ขายน้อยรายที่มีผู้เล่นสองรายหลัก กล่าวคือ มีบริษัทสองแห่งเป็นตัวเลือกหลักในการแข่งขัน

บริการส่งอาหารรายใหม่ต้องมีเงินทุนจำนวนมาก และต้องมีร้านอาหาร คนส่งอาหาร และลูกค้ามากพอในเวลาเดียวกัน ลูกค้าต้องการร้านอาหารให้เลือกหลากหลายและบริการส่งที่เชื่อถือได้ ร้านอาหารต้องการเข้าถึงลูกค้า ส่วนคนส่งอาหารต้องมีคำสั่งซื้อมากพอให้การทำงานคุ้มค่า

คณะกรรมการชี้ว่าผลกระทบจากเครือข่ายเหล่านี้เป็นอุปสรรคต่อการเข้าสู่ตลาด แพลตฟอร์มจะมีประโยชน์มากขึ้นเมื่อมีผู้คนและธุรกิจเข้าร่วมมากขึ้น ทำให้ผู้ประกอบการเดิมได้เปรียบ และผู้เล่นหน้าใหม่ต้องใช้เวลาและเงินเพื่อไล่ตาม

คณะกรรมการระบุด้วยว่าร้านอาหารและผู้บริโภคมีอำนาจต่อรองไม่มากพอจะถ่วงดุลแพลตฟอร์มรายใหญ่ ในการประเมินของคณะกรรมการ ผู้เข้าสู่ตลาดรายใหม่และลูกค้าปัจจุบันจะกดดันไม่มากพอที่จะขัดขวางการประสานพฤติกรรมระหว่าง Grab กับ Uber Eats

สำหรับผู้สั่งอาหารมื้อค่ำ แรงกดดันจากการแข่งขันส่งผลต่อค่าจัดส่ง โปรโมชัน และคุณภาพบริการ สำหรับร้านอาหาร ส่งผลต่อค่าคอมมิชชันและการเข้าถึงลูกค้า ส่วนคนส่งอาหารได้รับผลจากจำนวนแพลตฟอร์มที่แย่งชิงงานและโอกาสในการหารายได้ที่แต่ละแห่งเสนอ

เหตุใดมาตรการคุ้มครองที่ Grab เสนอจึงไม่เพียงพอ

Grab หารือกับคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมหลายครั้งระหว่างการพิจารณา โดยเสนอคำมั่นสัญญาที่รวมถึงการลดสัดส่วนการถือหุ้นของ Uber การห้ามบุคลากรของ Uber ดำรงตำแหน่งในบอร์ดของ Grab และการจำกัดการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่มีความอ่อนไหวต่อการแข่งขัน

มาตรการเหล่านั้นมุ่งจัดการข้อกังวลของคณะกรรมการในด้านต่าง ๆ การลดสัดส่วนหุ้นจะลดความเสี่ยงทางการเงินของ Uber ที่ผูกกับ Grab ข้อจำกัดเรื่องบอร์ดจะจำกัดการมีส่วนร่วมอย่างเป็นทางการในการกำกับดูแลกิจการ ส่วนการควบคุมข้อมูลจะจำกัดการเข้าถึงรายละเอียดทางธุรกิจที่อาจส่งผลต่อการตัดสินใจด้านการแข่งขัน

คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมสรุปว่าคำมั่นสัญญาเหล่านี้ไม่เพียงพอ และไม่อาจรับประกันการบังคับใช้ได้อย่างมีประสิทธิผล คณะกรรมการเห็นว่ามาตรการคุ้มครองที่เสนอจะยังคงเหลือความเสี่ยงที่การแข่งขันจะอ่อนแอลงมากเกินไป

ซินกล่าวว่า Uber จำเป็นต้องลดสัดส่วนการถือหุ้นลงอีก ซึ่งอาจต้องขายหุ้นทั้งหมด เพื่อคลายข้อกังวลเหล่านี้ เขาปฏิเสธที่จะระบุสัดส่วนการถือหุ้นที่ยอมรับได้ โดยกล่าวว่าเป็นหน้าที่ของบริษัทที่จะเสนอวิธีจัดการความเสี่ยง

ซินกล่าวว่า Grab สามารถยื่นคำขอควบรวมกิจการอีกครั้งได้ เพราะกฎหมายไม่ได้จำกัดจำนวนการยื่นไว้ที่หนึ่งหรือสองครั้ง Grab ยังไม่ได้ประกาศว่าจะกลับมายื่นข้อเสนอฉบับปรับปรุงหรือไม่

แรงงานยินดีต่อคำวินิจฉัย ขณะที่ Grab แสดงความผิดหวัง

สหภาพแรงงานส่งสินค้าแห่งชาติและพันธมิตรสิทธิแรงงานอุตสาหกรรมส่งอาหารไต้หวันแสดงความยินดีต่อคำตัดสินในแถลงการณ์ร่วม ทั้งสองกลุ่มเคยประท้วงคัดค้านการเข้าซื้อกิจการหลายครั้ง และระบุว่าจะตรวจสอบผู้ซื้อรายใดก็ตามอย่างใกล้ชิดในอนาคต

เฉิน อาเร่อรี ประธานสหภาพแรงงานส่งสินค้าแห่งชาติ กล่าวว่า การแข่งขันที่อ่อนแอลงอาจทำให้แพลตฟอร์มรายใหญ่มีอิทธิพลมากขึ้นต่อค่าตอบแทนคนส่งอาหาร ค่าคอมมิชชันร้านอาหาร และทางเลือกของผู้บริโภค เมื่อถูกถามว่าการสกัดดีลอาจทำให้นักลงทุนต่างชาติไม่กล้าเข้ามาลงทุนหรือไม่ เฉินปฏิเสธข้อกังวลดังกล่าว

เราไม่คิดเช่นนั้น

เฉินให้เหตุผลว่าบริษัทอื่นสามารถเข้าสู่ไต้หวันได้ หากปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านกฎระเบียบและแสดงให้เห็นว่าพร้อมแข่งขัน จุดยืนของเขาวางประเด็นข้อพิพาทไว้ที่โครงสร้างการถือครองกิจการที่เสนอ ไม่ใช่สัญชาติของผู้ซื้อ

Grab ระบุว่าคำตัดสินนี้จะขัดขวางไม่ให้บริษัทนำเสนอนวัตกรรมตามแผน โอกาสสร้างรายได้ที่เหมาะสม และมาตรฐานบริการที่ดีขึ้นแก่ผู้บริโภค คนส่งอาหาร และร้านค้าในไต้หวัน

ในแถลงการณ์ตอบรับคำปฏิเสธ Grab ระบุว่าบริษัทจะยังคงมุ่งลงทุนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ธุรกิจหลักของ Grab ทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังคงแข็งแกร่ง เราจะยังมุ่งเน้นการจัดสรรเงินทุนและทรัพยากรเพื่อดำเนินแผนการเติบโต และส่งเสริมชุมชนทั่วภูมิภาคที่เราดำเนินธุรกิจต่อไป

foodpanda และ Uber Eats ปฏิเสธให้ความเห็นเมื่อสื่อสอบถามหลังมีคำวินิจฉัย ต่อมา Delivery Hero ระบุว่าบริษัทยังคงมีสิทธิอุทธรณ์ และได้รับความคุ้มครองภายใต้ข้อตกลงธุรกรรม รวมถึงข้อตกลงค่าธรรมเนียมยกเลิกที่อยู่ภายใต้เงื่อนไข

การขายกิจการที่ถูกสกัดสองครั้ง และการพิจารณานานหลายเดือน

คำตัดสินในเดือนตุลาคมเกิดขึ้นหลังความพยายามก่อนหน้านี้ที่จะรวมธุรกิจส่งอาหารชั้นนำของไต้หวันไว้ภายใต้ Uber โดยตรง การเข้าซื้อกิจการที่เสนอนั้นถูกห้ามในเดือนธันวาคม 2024 และ Uber ยกเลิกแผนในเดือนมีนาคม 2025

ข้อเสนอของ Grab มีโครงสร้างการถือครองที่ต่างออกไป เพราะ Grab ไม่มีธุรกิจในไต้หวันอยู่ก่อนแล้ว อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมสรุปว่าความสัมพันธ์ระหว่าง Grab กับ Uber ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการแข่งขันในระดับที่ยอมรับไม่ได้

• ธันวาคม 2024: คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมสกัดแผน Uber Eats เข้าซื้อกิจการ foodpanda ในไต้หวัน เนื่องจากกังวลเรื่องการแข่งขัน
• มีนาคม 2025: Uber ยกเลิกธุรกรรมดังกล่าว
• 23 มีนาคม 2026: Grab ประกาศข้อตกลงซื้อธุรกิจในไต้หวันด้วยเงินสด 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• 16 มิถุนายน 2026: คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมรับคำขอควบรวมกิจการของ Grab อย่างเป็นทางการ
• 21 ตุลาคม 2026: คณะกรรมการลงมติห้ามการเข้าซื้อกิจการ ก่อนครบกำหนดขยายเวลาพิจารณาในวันที่ 27 ตุลาคม

คำตัดสินทั้งสองครั้งแสดงให้เห็นว่าคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมประเมินแนวทางต่างกันในการเข้าซื้อธุรกิจเดียวกันอย่างไร ข้อเสนอของ Uber จะทำให้แพลตฟอร์มชั้นนำสองแห่งอยู่ภายใต้เจ้าของรายเดียว ส่วนข้อเสนอของ Grab จะโอน foodpanda ให้บริษัทที่มีความสัมพันธ์ด้านการถือหุ้นและธุรกิจกับ Uber

จากนี้ foodpanda จะเป็นอย่างไร

แถลงการณ์ของ Delivery Hero ยืนยันว่าบริษัทยังคงมีสิทธิอุทธรณ์คำวินิจฉัย นอกจากนี้ บริษัทยังกล่าวถึงข้อตกลงค่าธรรมเนียมยกเลิกแบบมีเงื่อนไข ซึ่งเป็นความคุ้มครองตามสัญญาที่อาจกำหนดให้ต้องจ่ายเงินเมื่อธุรกรรมไม่สำเร็จในสถานการณ์ที่ระบุไว้ บริษัทไม่ได้เปิดเผยจำนวนค่าธรรมเนียมหรือระบุว่ามีการเรียกเก็บแล้ว

ซู โป๋หาว โฆษกพันธมิตรสิทธิแรงงานอุตสาหกรรมส่งอาหารไต้หวัน กล่าวว่า Delivery Hero อาจหาผู้ซื้อรายอื่น เขายกชื่อ DoorDash และ Bolt เป็นบริษัทที่กลุ่มแรงงานยินดีให้พิจารณา ไม่ใช่ผู้เสนอซื้อที่ประกาศตัวแล้ว

ซูยังให้เหตุผลว่า foodpanda สามารถดำเนินธุรกิจต่อได้ เพราะธุรกิจในไต้หวันยังทำกำไรอยู่ นี่เป็นการประเมินของเขา เมื่อถูกถามถึงความเป็นไปได้ที่ foodpanda จะถอนตัวจากไต้หวัน ซินกล่าวว่านั่นเป็นเพียงสมมติฐาน และระบุว่าคณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมพิจารณาการควบรวมกิจการจากสภาพตลาดในปัจจุบัน ไม่ใช่การคาดเดาการตัดสินใจทางธุรกิจในอนาคต

ยังไม่มีการประกาศกำหนดเวลายื่นอุทธรณ์ การยื่นคำขอฉบับปรับปรุงของ Grab หรือผู้ซื้อรายอื่นที่ยืนยันแล้ว ผลที่เกิดขึ้นทันทีคือการโอนกิจการให้ Grab ตามคำขอที่ถูกปฏิเสธไม่สามารถดำเนินต่อได้ ขณะที่ Delivery Hero ต้องตัดสินใจว่าจะตอบสนองอย่างไร

ข้อเสนอใด ๆ ในอนาคตจะต้องตอบโจทย์สำคัญที่การพิจารณาครั้งนี้ระบุไว้ นั่นคือผู้ซื้อสามารถบริหาร foodpanda ให้เป็นคู่แข่งที่มีประสิทธิภาพของ Uber Eats ได้หรือไม่ คำตัดสินของคณะกรรมการนำแรงจูงใจทางการเงินและความสัมพันธ์ทางธุรกิจมาพิจารณาควบคู่กับส่วนแบ่งตลาดในการตอบคำถามนี้

ประเด็นสำคัญ

• คณะกรรมการการค้าที่เป็นธรรมของไต้หวันสกัดแผน Grab ซื้อธุรกิจ foodpanda ในไต้หวันมูลค่า 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2026
• กรรมการสามคนลงมติห้ามดีล หนึ่งคนสนับสนุนการอนุมัติแบบมีเงื่อนไข และอีกหนึ่งคนถอนตัวจากการพิจารณา
• Uber ถือหุ้น Grab ประมาณ 13.1% และมีสิทธิออกเสียง 3.9%
• คณะกรรมการระบุว่าความเชื่อมโยงด้านการถือหุ้น ความร่วมมือในอดีต และอุปสรรคสูงในการเข้าสู่ตลาด อาจทำให้การแข่งขันกับ Uber Eats อ่อนแอลง
• คณะกรรมการเห็นว่ามาตรการคุ้มครองที่ Grab เสนอไม่เพียงพอและยากต่อการรับประกันว่าจะบังคับใช้ได้จริง
• Delivery Hero ยังคงมีสิทธิอุทธรณ์ ส่วน Grab ไม่ได้ประกาศว่าจะยื่นคำขอฉบับปรับปรุง
• กลุ่มแรงงานสนับสนุนคำวินิจฉัยและเรียกร้องให้ตรวจสอบผู้ซื้อรายใดก็ตามในอนาคตอย่างใกล้ชิด