วัย 94 ปี คุณตาถานนั่งรถไฟ 43 ชั่วโมงสู่ลาซา ปิดท้ายการเดินทางทั่วจีน

การเดินทางที่เก็บไว้เป็นจุดหมายสุดท้าย

ถานออกจากเมืองอู๋ซี มณฑลเจียงซู เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม และถึงลาซาเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม ปิดฉากการเดินทางโดยรถไฟที่เขาบอกว่าใช้เวลา 43 ชั่วโมง อดีตพนักงานรถไฟวัย 94 ปีจัดการจองตั๋ว โรงแรม และสถานที่ท่องเที่ยวด้วยตนเองผ่านสมาร์ตโฟน หลังบริษัททัวร์แห่งหนึ่งปฏิเสธรับเขาเพราะอายุ

การเดินทางถึงทิเบตทำให้แผนเที่ยวทั่วประเทศของเขาครบถ้วน โดยเริ่มจากปักกิ่ง และตามรายงานการเดินทางของเขา ครอบคลุมเขตการปกครองระดับมณฑลทั้ง 34 แห่งของจีน เขาเก็บทิเบตไว้เป็นจุดหมายสุดท้าย เพราะมองว่าเป็นปลายทางที่ท้าทายที่สุด

เขาเป็นที่รู้จักในโลกออนไลน์ในชื่อ “คุณตาถาน” วัย 96 ปี แต่เมื่อคำนวณตามอายุเต็ม เขามีอายุ 94 ปี ตัวเลขที่สูงกว่านั้นเป็นไปตามวิธีนับอายุแบบดั้งเดิมที่ใช้ในท้องถิ่นของอู๋ซี เขาระบุว่าการเดินทางโดยรถไฟใช้เวลา 43 ชั่วโมง แม้คำบรรยายวิดีโอที่เผยแพร่กันจะบอกว่าใช้เวลา 48 ชั่วโมง

ถานกล่าวว่าหลังมาถึง เขารู้สึกสบายดีและไม่มีอาการแพ้ความสูง เขาไปเยี่ยมชมสถานที่สำคัญรอบพระราชวังโปตาลาและวัดโจคัง นั่งรถโดยสารประจำทางในเมือง และต่อมาได้รับความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ท่องเที่ยวลาซา ซึ่งพาเขาไปพิพิธภัณฑ์ทิเบตและนอร์บูลิงกา

การเดินทางของเขาได้รับเสียงชื่นชมในเรื่องการพึ่งพาตนเอง แต่ก็ทำให้ครอบครัวต้องเผชิญกับความเห็นโจมตีว่าเหตุใดจึงไม่เดินทางไปกับเขา ถานอธิบายว่าภรรยาของเขาอายุเกิน 80 ปีแล้ว ส่วนลูกสาวก็อายุเกิน 60 ปี เขาเลือกเดินทางโดยไม่มีทั้งคู่ส่วนหนึ่งเพราะกังวลว่าจะกระทบต่อสุขภาพของพวกเธอ

รายละเอียดเบื้องหลังการเดินทางที่ถูกแชร์อย่างกว้างขวางสะท้อนให้เห็นความช่วยเหลือหลายรูปแบบ ทั้งเทคโนโลยีที่ทำให้เขาจัดการทุกอย่างด้วยตนเอง คนแปลกหน้าที่ช่วยรับมือกับอุปสรรคทางกายภาพ และเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นที่ให้ความช่วยเหลือโดยเคารพแผนการของเขา

เหตุใดทิเบตจึงเป็นจุดหมายหลังซินเจียง

การเดินทางไปลาซาของถานเกิดขึ้นหลังจากการเดินทางที่ท้าทายอีกครั้งหนึ่ง เขาไปเยือนซินเจียงในเดือนกันยายน กลับบ้านและพักราว 20 วัน ก่อนออกเดินทางอีกครั้ง การนั่งรถไฟทางไกลไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับเขา ในทริปก่อนหน้านี้ที่ไปยูนนาน เขาใช้เวลาเกือบ 40 ชั่วโมงบนรถไฟ

ญาติของเขาสนับสนุนการเดินทาง 33 จุดก่อนหน้าตามแผนเที่ยวทั่วประเทศ แต่เมื่อถึงทิเบต ครอบครัวและเพื่อนกลับคัดค้าน เพราะกังวลถึงผลกระทบจากการเดินทางที่ยาวนานและอาการแพ้ความสูง พนักงานรถไฟที่เขาพบระหว่างทางก็ยังแนะนำให้เขาทบทวนการเดินทางอีกครั้ง

ตอนแรกถานต้องการร่วมทัวร์แบบจัดเป็นกลุ่ม แต่บริษัททัวร์ปฏิเสธเขาเพราะอายุ เขาจึงตัดสินใจจัดการทุกอย่างด้วยตัวเอง ประสบการณ์จากการเดินทางครั้งก่อนช่วยอธิบายความมั่นใจของเขา แม้คนรอบข้างยังคงเป็นห่วง

ช่วงสำคัญของการเดินทางครั้งล่าสุดมีดังนี้

• เดือนกันยายน: ถานเดินทางไปซินเจียงเสร็จสิ้น จากนั้นพักผ่อนที่บ้านราว 20 วัน
• 10 ตุลาคม: ออกจากอู๋ซีมุ่งหน้าไปลาซา
• 12 ตุลาคม: ถึงลาซาหลังการเดินทางที่เขาระบุว่าใช้เวลา 43 ชั่วโมง
• 16 ตุลาคม: เจ้าหน้าที่ท่องเที่ยวลาซามาเยี่ยมและพาเขาไปพิพิธภัณฑ์ทิเบตกับนอร์บูลิงกา ตัวแทนสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยของเขาก็ติดต่อมาเช่นกัน

ใช้สมาร์ตโฟนจัดการการเดินทาง

ถานซื้อตั๋วรถไฟผ่าน 12306 ซึ่งเป็นบริการจองตั๋วรถไฟของจีน และจองโรงแรมผ่านแอปบนมือถือ เขายังใช้แอปเรียกรถด้วย ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่เขาจัดการด้วยตัวเอง ไม่ใช่สิ่งที่ครอบครัวเตรียมไว้ล่วงหน้า

เขาเริ่มใช้ปัญญาประดิษฐ์เมื่อปีก่อน หลังเห็นลูกสาวใช้โทรศัพท์ถามคำถาม ด้วยความสงสัย เขาจึงดาวน์โหลดผู้ช่วย AI และเรียนรู้วิธีใช้เพื่อค้นคว้าข้อมูลการเดินทาง

ก่อนออกเดินทางไปลาซา เขาใช้ผู้ช่วยดังกล่าวค้นหาข้อมูลเรื่องระดับความสูง สถานที่ท่องเที่ยว และเส้นทาง เขายังถามด้วยว่าคนวัยเดียวกับเขาจะเดินทางไหวหรือไม่ เครื่องมือไม่ได้ให้คำตอบที่แน่ชัด ผู้ช่วย AI ช่วยจัดระเบียบข้อมูลและแนะนำแผนการเดินทางได้ แต่การประเมินว่าบุคคลหนึ่งมีสุขภาพพร้อมเดินทางหรือไม่จำเป็นต้องพิจารณาสภาพร่างกายของคนนั้น

วิธีวางแผนของถานสะท้อนการเปลี่ยนแปลงในทางปฏิบัติของการเดินทาง เขาย้อนนึกถึงช่วงเวลาที่การซื้อตั๋วรถไฟต้องต่อแถวหน้าเคาน์เตอร์ ส่วนที่พักมักค่อยหาเมื่อไปถึงแล้ว และพนักงานโรงแรมเป็นแหล่งข้อมูลท้องถิ่นหลัก แต่ตอนนี้โทรศัพท์ช่วยให้เขาจัดการงานส่วนใหญ่ได้ก่อนออกจากบ้าน

สำหรับเขา ทักษะดิจิทัลช่วยให้เดินทางด้วยตนเองได้ง่ายขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ว่าจะจองห้องพัก เลือกเส้นทาง หรือจัดการเรื่องรถ โดยไม่ต้องขอให้คนอื่นจัดการทุกขั้นตอน

แม้เดินทางคนเดียว ก็ยังมีคนช่วยเหลือ

ถานจองเตียงชั้นบนบนรถไฟ หญิงสาวคนหนึ่งในตู้เดียวกันเสนอแลกเตียงชั้นล่างให้ และปฏิเสธเงินที่เขาเสนอจ่ายส่วนต่าง การเปลี่ยนเตียงทำให้เขาเข้าถึงที่นอนได้สะดวกขึ้น

ที่สถานีรถไฟลาซา เจ้าหน้าที่จัดรถเข็นให้และช่วยพาเขาไปยังจุดรับรถที่จองผ่านแอป พนักงานโรงแรมก็สอบถามแผนการเดินทางและถามว่าต้องการความช่วยเหลือหรือไม่

ถานมีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวอยู่ประการหนึ่ง เขาบอกว่ากล้ามเนื้อขาซ้ายลีบลงตั้งแต่ตอนยังหนุ่ม และปั่นจักรยานออกกำลังขามานานหลายปี อาการดีขึ้นแล้ว แต่สถานที่ที่มีบันไดจำนวนมากก็ยังอาจเป็นเรื่องยากหากไม่มีอุปกรณ์ช่วยหรือคนอื่นช่วยพยุง เขายังใช้ไม้เท้าด้วย

รายละเอียดเหล่านี้อธิบายได้ว่าทำไมความช่วยเหลือจึงมีความสำคัญตลอดการเดินทาง เขาวางแผน จอง และเลือกสถานที่ที่จะไปได้เอง ขณะเดียวกันก็รับความช่วยเหลือเรื่องเตียง การเดินทางต่อจากสถานี หรือบันได บางครั้งเขาต้องพลาดชมสถานที่เพราะเข้าถึงได้ยาก

การเดินทางของเขาผสานความเป็นอิสระส่วนตัวเข้ากับความช่วยเหลือในทางปฏิบัติ โทรศัพท์จัดการเรื่องการจอง ส่วนผู้คนช่วยเหลือเมื่อสภาพแวดล้อมทางกายภาพเป็นอุปสรรค

ลาซามีมากกว่าสถานที่สำคัญชื่อดัง

ถานไปเที่ยวจัตุรัสพระราชวังโปตาลา สวนจงเจียวลู่คัง วัดโจคัง พิพิธภัณฑ์ทิเบต และนอร์บูลิงกา เขายังได้ล่องเที่ยวชมแม่น้ำลาซายามค่ำคืน และสวมชุดทิเบตถ่ายรูปด้วย

ถนนในเมืองก็ดึงดูดความสนใจของเขาไม่น้อยไปกว่าสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง เขานั่งรถโดยสารประจำทางและแท็กซี่ไปตามย่านต่าง ๆ เพราะอยากเห็นวิถีชีวิตทั่วไป ไม่ใช่แค่เดินทางระหว่างจุดท่องเที่ยว

ตลอดการเดินทางที่ผ่านมา ถานมีกิจวัตรที่คุ้นเคย ได้แก่ ไปพิพิธภัณฑ์เพื่อเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของเมือง สำรวจตลาดกลางคืน ใช้ระบบขนส่งสาธารณะ และพูดคุยกับคนในท้องถิ่น สิ่งเหล่านี้ทำให้แผนเที่ยวทั่วประเทศของเขามีจุดหมายมากกว่าการเก็บรายชื่อสถานที่

ถาน อดีตพนักงานรถไฟผู้เดินทางครั้งนี้ เล่าถึงความรู้สึกที่ได้พบปะนักท่องเที่ยววัยหนุ่มสาว:

ทริปนี้สนุกมาก ผมได้พบคนหนุ่มสาวหลายคนที่พระราชวังโปตาลา การพูดคุยกับพวกเขาทำให้ผมมีความสุขมาก ผมรู้สึกเหมือนตัวเองก็หนุ่มขึ้นด้วย

เรื่องราวที่เขาเล่าถึงลาซาเน้นไปที่การพบปะเหล่านั้น รวมถึงความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่สถานที่ท่องเที่ยวและคนในพื้นที่ การสนทนาและการเดินทางทั่วไปภายในเมืองเป็นส่วนหนึ่งของการมาเยือนควบคู่ไปกับการชมโบราณสถาน

เจ้าหน้าที่ท่องเที่ยวเข้าช่วยเหลือเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม

สำนักงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวลาซาติดต่อถานหลังเรื่องราวของเขาได้รับความสนใจทางออนไลน์ เมื่อได้รับความยินยอมจากเขา เจ้าหน้าที่ไปพบที่โรงแรมช่วงเที่ยงวันที่ 16 ตุลาคม เพื่อสอบถามแผนการเดินทางและเสนอความช่วยเหลือ

เจ้าหน้าที่จัดการจองเข้าชมพิพิธภัณฑ์ทิเบตและนอร์บูลิงกา และพาเขาไปทั้งสองแห่ง ระหว่างการเยือน เขาชมนิทรรศการและถ่ายภาพ รวมถึงภาพสวมชุดทิเบตที่นอร์บูลิงกา

เจ้าหน้าที่บอกว่าเขามีสติสัมปชัญญะดีและสื่อสารได้คล่อง พวกเขายังเล่าว่าเขาถามซ้ำ ๆ ว่าพวกเขาเหนื่อยหรือไม่ แผนต่อไปยังรวมถึงการพาเขาไปชมการแสดงอุปรากรทิเบต

การมาเยือนของเจ้าหน้าที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ยากลำบากสำหรับถาน เขาได้ยินจากครอบครัวว่าพวกเขาถูกโจมตีทางออนไลน์ และรู้สึกไม่สบายใจจนเช้าวันนั้นไม่ออกไปไหน อารมณ์ของเขาดีขึ้นหลังเจ้าหน้าที่ท่องเที่ยวให้กำลังใจและช่วยให้เขาเที่ยวต่อได้

เหตุใดภรรยาและลูกสาวจึงอยู่บ้าน

ถานกล่าวว่าครอบครัวไม่ได้ร่วมเดินทางเพราะอายุและข้อจำกัดทางร่างกาย ภรรยาของเขาอายุเกิน 80 ปี ส่วนลูกสาวก็อายุเกิน 60 ปี ในทริปก่อนหน้านี้ที่ไปฉงชิ่งด้วยกัน ลูกสาวมีอาการไม่สบายระหว่างเดินทาง

ประสบการณ์ครั้งนั้นมีผลต่อการตัดสินใจไปทิเบตคนเดียว เขาบอกว่าไม่อยากให้ภรรยาและลูกสาวต้องเดินทางที่เหน็ดเหนื่อยอีกครั้งเพื่อเขา ความเป็นห่วงที่พวกเธอมีต่อการเดินทางของเขาเกิดขึ้นควบคู่กับความกังวลของเขาว่าการร่วมเดินทางจะทำให้ทั้งคู่ต้องเผชิญอะไรบ้าง

คำวิจารณ์ครอบครัวทางออนไลน์จึงทำให้เขาไม่สบายใจ แม้ผู้ชมจำนวนมากชื่นชมความมุ่งมั่นของเขา แต่บางคนก็ตั้งคำถามว่าเหตุใดญาติจึงปล่อยให้เขาเดินทางคนเดียว และโจมตีพวกเขาเป็นการส่วนตัว

คำอธิบายของถานทำให้เห็นภาพอายุของสมาชิกครอบครัวทั้งสามคน ลูกสาวที่อายุเกิน 60 ปีอาจมีข้อจำกัดด้านสุขภาพและกำลังของตนเอง ส่วนภรรยาวัย 80 กว่าปีก็ต้องเผชิญการเดินทางที่หนักหน่วงด้วยตัวเอง สำหรับครอบครัวนี้ การเดินทางร่วมกันเคยเป็นเรื่องยากมาแล้ว

อาชีพการรถไฟก่อนเริ่มชีวิตนักเดินทาง

ครอบครัวของถานมีรากเหง้าอยู่ที่เมืองไถซาน มณฑลกวางตุ้ง และเขาเกิดและเติบโตในมาเลเซีย เขากลับมาจีนตอนอายุ 19 ปี และเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยเจียวทงเซี่ยงไฮ้ในปี 1954 สาขาการผลิตยานพาหนะ ในหลักสูตรห้าปี

หลังสำเร็จการศึกษาในปี 1959 เขาทำงานที่โรงงานผลิตรถไฟหนานจิงผู่เจิ้น ซึ่งปัจจุบันคือ CRRC หนานจิงผู่เจิ้น เขาเกษียณในปี 1988 และต่อมาย้ายไปตั้งถิ่นฐานที่อู๋ซี บ้านเกิดของภรรยา ในช่วงทำงาน เขาเดินทางระหว่างหนานจิงกับอู๋ซีเป็นประจำ

ชีวิตหลังเกษียณทำให้เขามีเวลากลับไปทำสิ่งที่สนใจมาตั้งแต่วัยหนุ่ม ก่อนหน้านี้ งานและความรับผิดชอบต่อครอบครัวทำให้มีโอกาสเดินทางไม่มากนัก

เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม เลขาธิการอวี๋จากสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยเจียวทงเซี่ยงไฮ้ สาขาอู๋ซี ติดต่อเขาเพื่อสอบถามว่าใช้ชีวิตในทิเบตเป็นอย่างไรและฝากคำทักทายไปถึงเขา ถานกล่าวว่ามีคนคอยดูแล และเชิญตัวแทนศิษย์เก่ามาพบหลังเขากลับถึงอู๋ซี เขายังหวังว่าจะได้ไปเยือนมหาวิทยาลัยอีกครั้ง

สุขภาพ กิจวัตรประจำวัน และจุดหมายต่อไป

ถานเชื่อว่าส่วนหนึ่งที่ทำให้สุขภาพแข็งแรงมาจากการเคลื่อนไหวและการเดินทางเป็นประจำ เขาบอกว่าปกติจะเดินสามถึงห้ากิโลเมตรหลังอาหารเย็น และลุกขึ้นอย่างน้อยชั่วโมงละครั้งเมื่ออ่านหนังสือหรือดูโทรทัศน์ เขาอ่านหนังสือพิมพ์ทุกวัน ใช้ชีวิตเป็นเวลา และพยายามรับประทานอาหารให้สมดุล

คำบอกเล่าของเขาว่ารู้สึกสบายดีในลาซาต้องพิจารณาควบคู่กับความกังวลก่อนการเดินทาง บนพื้นที่สูง ความกดอากาศต่ำทำให้แต่ละครั้งที่หายใจได้รับออกซิเจนน้อยลง และร่างกายต้องใช้เวลาปรับตัว นักเดินทางสูงวัย โดยเฉพาะผู้ที่เป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือมีโรคประจำตัวอื่น ๆ ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับแผนการเดินทางก่อนออกเดินทาง

การพักผ่อน วางแผนกำหนดการให้เหมาะสม และติดต่อครอบครัวได้อย่างน่าเชื่อถือ เป็นการเตรียมตัวที่เป็นประโยชน์สำหรับการเดินทางขึ้นที่ราบสูง นักเดินทางควรตรวจสอบสภาพอากาศ เตรียมเสื้อผ้าที่เหมาะสม และเข้ารับการรักษาหากเริ่มรู้สึกไม่สบาย ปัญหาการเคลื่อนไหวของถานทำให้การเดินทางด้วยพาหนะที่เข้าถึงได้สะดวกและความช่วยเหลือบนบันไดมีประโยชน์เป็นพิเศษ

ลาซาปิดฉากการเดินทางทั่วประเทศรอบนี้ แต่ถานกำลังพิจารณาจุดหมายอื่นต่อไปแล้ว เขาอยากไปกวางซีเพื่อชมคลองผิงลู่ และกลับไปเหอเฝย์เพื่อดูว่าเมืองเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร ยังไม่มีการระบุวันเดินทางของทั้งสองทริป

แผนต่อไปของเขาสะท้อนความสนใจแบบเดียวกับที่หล่อหลอมช่วงเวลาของเขาในลาซา นั่นคือการไปเห็นสถานที่ต่าง ๆ ด้วยตัวเอง สังเกตการพัฒนาของพื้นที่ และพบปะผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั่น

ประเด็นสำคัญ

• ถานมีอายุ 94 ปีเมื่อคำนวณตามอายุเต็ม และมักถูกระบุว่าอายุ 96 ปีตามวิธีนับอายุแบบดั้งเดิมในท้องถิ่น
• เขาเดินทางคนเดียวจากอู๋ซีเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม และถึงลาซาเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม โดยระบุว่าการเดินทางด้วยรถไฟใช้เวลา 43 ชั่วโมง
• เขาจองการเดินทางและที่พักด้วยตนเองผ่านสมาร์ตโฟน และใช้ผู้ช่วย AI ค้นคว้าแผนการเดินทาง
• ผู้โดยสารร่วมขบวน พนักงานรถไฟ พนักงานโรงแรม และเจ้าหน้าที่ท่องเที่ยวลาซาช่วยเหลือเขาระหว่างการเดินทาง
• เขาบอกว่าไม่มีอาการแพ้ความสูง แม้ปัญหาที่ขาจะทำให้การขึ้นลงบันไดบางแห่งลำบาก
• ถานกล่าวว่าภรรยาและลูกสาวอยู่บ้าน ส่วนหนึ่งเพราะอายุและความเหน็ดเหนื่อยจากการเดินทางไกล
• หลังเดินทางทั่วประเทศครบตามแผนที่ทิเบตแล้ว เขาหวังว่าจะไปกวางซีและเหอเฝย์