กฎใหม่ครอบคลุมสินทรัพย์ในต่างประเทศที่เพิ่มขึ้น
จีนจะกำหนดให้รายงานการลงทุนในต่างประเทศเป็นประจำทุกปี และให้รายงานล่วงหน้าเกี่ยวกับโครงการที่มีเงินลงทุนจากจีนตั้งแต่ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐขึ้นไป หรือส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ทางการทูต ภายใต้กฎฉบับปรับปรุงที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2026 การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่มูลค่าการลงทุนของจีนในต่างประเทศเพิ่มจาก 1.8 ล้านล้านดอลลาร์ในปี 2017 เป็นเกือบ 3.4 ล้านล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2025
สารบัญ
- กฎใหม่ครอบคลุมสินทรัพย์ในต่างประเทศที่เพิ่มขึ้น
- เหตุใดจีนจึงเปลี่ยนกรอบกฎปี 2017
- ระบุชัดว่าครอบคลุมบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีน
- มาตรการคุ้มครองครอบคลุมแรงกดดันด้านเทคโนโลยีและความเป็นเจ้าของ
- โครงการขนาดใหญ่บางประเภทต้องรายงานล่วงหน้า
- การลงทุนซ้ำและการรายงานโครงการที่แล้วเสร็จยังอยู่ในระบบกำกับดูแล
- เกณฑ์การอนุมัติและการยื่นข้อมูล
- ข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ชี้ให้เห็นทิศทางการเติบโตของการลงทุน
- การสนับสนุนการลงทุนครอบคลุมมากกว่ามาตรการใหม่
- สิ่งที่จะเกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 ธันวาคม
- ประเด็นสำคัญ
คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติ (NDRC) ซึ่งเป็นหน่วยงานวางแผนเศรษฐกิจสูงสุดของจีน ออกมาตรการบริหารการลงทุนในต่างประเทศตามคำสั่งเลขที่ 49 ปี 2026 มาตรการนี้มีผลบังคับใช้วันที่ 1 ธันวาคม 2026 และจะใช้แทนกฎการลงทุนในต่างประเทศของภาคธุรกิจที่ออกเมื่อปี 2017
กรอบกฎฉบับปรับปรุงระบุชัดเจนว่าครอบคลุมบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีน ควบคู่กับวิสาหกิจในประเทศและองค์กรอื่น ๆ นอกจากนี้ยังปรับปรุงระบบการรายงาน เพื่อช่วยให้หน่วยงานรัฐตอบสนองได้เมื่อผู้ลงทุนจีนเผชิญแรงกดดันในต่างประเทศให้ถ่ายทอดเทคโนโลยีหรือข้อมูล หรือขายหุ้นและสินทรัพย์
มาตรการนี้มี 76 มาตรา แบ่งเป็น 6 หมวด ได้แก่ บททั่วไป แนวทางและบริการด้านการลงทุน การกำกับดูแล การคุ้มครองการลงทุน ความรับผิดทางกฎหมาย และบทบัญญัติเพิ่มเติม เป้าหมายหลักคือสนับสนุนการลงทุนในต่างประเทศ พร้อมให้หน่วยงานรัฐได้รับข้อมูลความเสี่ยงมากขึ้นก่อน ระหว่าง และหลังดำเนินโครงการ
เหตุใดจีนจึงเปลี่ยนกรอบกฎปี 2017
NDRC ระบุว่าการลงทุนในต่างประเทศขยายตัวอย่างมากภายใต้กฎฉบับก่อน ช่วยให้ผลิตภัณฑ์ บริการ แบรนด์ และมาตรฐานของจีนเข้าถึงตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังชี้ถึงรายได้จากการลงทุน การจ้างงาน โครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ และโครงการขนาดเล็กที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนท้องถิ่น ว่าเป็นประโยชน์ต่อจีนและประเทศปลายทางที่รับการลงทุน
ข้อมูลของคณะกรรมการระบุว่า การลงทุนไหลออกต่อปีเพิ่มจาก 158,300 ล้านดอลลาร์ในปี 2017 เป็น 213,600 ล้านดอลลาร์ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 55,300 ล้านดอลลาร์ หรือราว 35% ส่วนมูลค่าสะสมของการลงทุนที่ถือครองในต่างประเทศเพิ่มขึ้นประมาณ 89% ในช่วงเวลาเดียวกัน โดยคำนวณจากยอดปัดเศษ 1.8 ล้านล้านดอลลาร์และ 3.4 ล้านล้านดอลลาร์
ตัวเลขเหล่านี้วัดคนละอย่าง การลงทุนรายปี ซึ่งมักเรียกว่าเงินลงทุนไหลเข้าออก (flow) บันทึกการลงทุนที่เกิดขึ้นในช่วงปีหนึ่ง ส่วนมูลค่าสะสมของการลงทุน (stock) วัดสถานะการลงทุนที่ถือครองในต่างประเทศ ณ วันใดวันหนึ่ง มูลค่าสะสมที่สูงกว่ามากสะท้อนขนาดของผลประโยชน์ในต่างประเทศที่มาตรการคุ้มครองและกำกับดูแลฉบับปรับปรุงจะครอบคลุม
คณะกรรมการระบุว่าสภาพแวดล้อมภายนอกมีความท้าทายมากขึ้นเช่นกัน โดยยกตัวอย่างกระแสเอกภาคีนิยมและการกีดกันทางการค้าที่เพิ่มขึ้น ความขัดแย้งในท้องถิ่น และความไร้เสถียรภาพทางการเมือง คำชี้แจงของคณะกรรมการเชื่อมโยงการปรับปรุงกฎครั้งนี้กับการตัดสินใจเชิงนโยบายในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 3 และครั้งที่ 4 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 20 รวมถึงระเบียบว่าด้วยการลงทุนในต่างประเทศของคณะรัฐมนตรีที่ประกาศเมื่อเดือนมิถุนายน 2026
ระบุชัดว่าครอบคลุมบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีน
มาตรการปี 2017 มุ่งกำกับการลงทุนในต่างประเทศของวิสาหกิจในประเทศและองค์กรอื่นที่ไม่ใช่วิสาหกิจเป็นหลัก NDRC ระบุว่าตั้งแต่นั้นมา นักลงทุนและรูปแบบการลงทุนมีความหลากหลายมากขึ้น จึงจำเป็นต้องมีกฎที่สะท้อนผู้ลงทุนในต่างประเทศได้ครอบคลุมยิ่งขึ้น
ระเบียบของคณะรัฐมนตรีระบุให้วิสาหกิจในประเทศ องค์กรอื่น ๆ และบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีนเป็นผู้ลงทุน มาตรการฉบับใหม่ของ NDRC ยืนยันขอบเขตดังกล่าว และขยายบริการกับมาตรการคุ้มครองให้ครอบคลุมตามไปด้วย คณะกรรมการระบุว่ากรอบนี้สนับสนุนการลงทุนตามหลักตลาด
สำหรับบุคคลทั่วไป ประเด็นในทางปฏิบัติคือช่องทางเดิมยังคงใช้ได้ พร้อมกับการรับรองสถานะที่ครอบคลุมมากขึ้น นักลงทุนยังสามารถใช้ช่องทางที่มีอยู่เพื่อเข้าสู่ตลาดการเงินต่างประเทศได้ต่อไป เช่น โครงการนักลงทุนสถาบันในประเทศที่มีคุณสมบัติเหมาะสม (Qualified Domestic Institutional Investor) ช่องทางเชื่อมโยงตลาดหุ้นฮ่องกง (Hong Kong Stock Connect) และโครงการเชื่อมโยงการบริหารความมั่งคั่งข้ามพรมแดน (Cross Boundary Wealth Management Connect)
ช่องทางเหล่านี้เปิดให้เข้าถึงการลงทุนที่มีสิทธิ์ได้หลายรูปแบบ โครงการนักลงทุนสถาบันในประเทศที่มีคุณสมบัติเหมาะสมดำเนินการผ่านสถาบันในประเทศที่ได้รับอนุมัติ ส่วนโครงการเชื่อมโยงต่าง ๆ เชื่อมตลาดการเงินหรือบริการบริหารความมั่งคั่งที่กำหนดไว้ คณะกรรมการระบุว่าการคงช่องทางเหล่านี้ไว้เป็นส่วนหนึ่งของการปรับมาตรการฉบับใหม่ให้สอดคล้องกับกลไกการลงทุนที่มีอยู่
มาตรการคุ้มครองครอบคลุมแรงกดดันด้านเทคโนโลยีและความเป็นเจ้าของ
NDRC ระบุถึงข้อกังวลเฉพาะที่อยู่เบื้องหลังข้อกำหนดคุ้มครองที่เข้มงวดขึ้น ได้แก่ มาตรการที่บางประเทศหรือภูมิภาคใช้ ซึ่งคณะกรรมการมองว่าเป็นการเลือกปฏิบัติ มาตรการเหล่านี้รวมถึงการเรียกร้องให้นักลงทุนจีนถ่ายทอดเทคโนโลยีหรือข้อมูล หรือขายหุ้นและสินทรัพย์อื่น
การเรียกร้องให้ขายหุ้นหมายถึงผู้ลงทุนอาจต้องขายหรือสละสัดส่วนความเป็นเจ้าของไม่ว่าด้วยวิธีใด สำหรับบริษัทที่ดำเนินธุรกิจในต่างประเทศ ข้อกำหนดดังกล่าวอาจส่งผลต่อการควบคุมกิจการ ตลอดจนมูลค่าการลงทุน ส่วนการเรียกร้องให้ถ่ายทอดเทคโนโลยีหรือข้อมูลเกี่ยวข้องกับทรัพยากรที่อาจเป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินงาน
กฎฉบับก่อนกำหนดให้รายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์สำคัญอยู่แล้ว โดยเน้นการคุ้มครองบุคคลและสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนในต่างประเทศ การปรับปรุงครั้งนี้ยกระดับระบบรายงานดังกล่าว และกำหนดให้จัดทำรายงานข้อมูลการลงทุนในต่างประเทศประจำปี ซึ่งครอบคลุมแรงกดดันตามที่คณะกรรมการระบุ
ต้องรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์สำคัญทันที นักลงทุนต้องยื่นรายงานข้อมูลการลงทุนในต่างประเทศประจำปีภายในวันที่ 30 มิถุนายนของทุกปี
NDRC ระบุว่าการแจ้งข้อมูลให้หน่วยงานรัฐทราบจะช่วยให้นักลงทุนและหน่วยงานรัฐบาลร่วมมือกันคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์อันชอบธรรม รายงานประจำปีเป็นช่องทางรายงานตามรอบเวลา ควบคู่กับกลไกแจ้งเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรง ทำให้กรอบนี้มีทั้งการปรับปรุงข้อมูลเป็นระยะและรายงานที่เกิดขึ้นเมื่อมีปัญหาเฉพาะหน้า
โครงการขนาดใหญ่บางประเภทต้องรายงานล่วงหน้า
มาตรการฉบับปรับปรุงยังครอบคลุมความเสี่ยงที่เกิดขึ้นก่อนโครงการในต่างประเทศจะเริ่มดำเนินการอย่างเต็มรูปแบบ โดยกำหนดให้รายงานงานเตรียมการเบื้องต้นสำหรับโครงการที่มีเงินลงทุนจากจีนตั้งแต่ 100 ล้านดอลลาร์ขึ้นไป หรือส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ทางการทูตของจีนกับประเทศที่เกี่ยวข้อง
นักลงทุนต้องส่งรายงานการเตรียมงานเบื้องต้นผ่านระบบออนไลน์ระดับชาติอย่างน้อย 10 วันทำการก่อนดำเนินงานเตรียมการที่สำคัญ ซึ่งรวมถึงการให้คำมั่นลงทุนต่อรัฐบาลต่างประเทศ การลงนามในข้อตกลงการลงทุนหรือเอกสารลักษณะเดียวกัน และงานเตรียมการอื่นที่อาจส่งผลต่อความสัมพันธ์ทางการทูตของจีนกับประเทศที่เกี่ยวข้อง
การรายงานล่วงหน้าทำให้หน่วยงานรัฐรับทราบโครงการเหล่านี้ขณะที่การเตรียมการยังดำเนินอยู่ จึงเปลี่ยนจังหวะการกำกับดูแล โดยเจ้าหน้าที่จะได้รับข้อมูลโครงการก่อนถึงขั้นตอนหลัง ๆ ซึ่งครอบคลุมอยู่ในรายงานการลงทุนและรายงานการแล้วเสร็จของโครงการ
NDRC ระบุว่านักลงทุนบางรายได้รับความเสียหายหลังประเมินความเสี่ยงในต่างประเทศต่ำเกินไป หรือรับมือกับความเสี่ยงได้ไม่ดีพอ โดยยกความไร้เสถียรภาพทางการเมือง การเปลี่ยนแปลงนโยบาย และความเสี่ยงด้านความมั่นคงที่เพิ่มขึ้นในบางประเทศปลายทาง เป็นเหตุผลที่ต้องปรับปรุงการติดตาม การแจ้งเตือน และการป้องกัน
คำชี้แจงของคณะกรรมการไม่ได้ระบุเกณฑ์วงเงินหรือกำหนดส่งรายงานประจำปี แต่มาตรการกำหนดเกณฑ์ไว้ที่ 100 ล้านดอลลาร์ และกำหนดเส้นตายวันที่ 30 มิถุนายน NDRC จะเผยแพร่แบบฟอร์มรายงานมาตรฐานและรายการเอกสารประกอบ แต่เอกสารที่ให้มายังไม่มีแบบฟอร์มฉบับปรับปรุงหรือคู่มือการยื่นโดยละเอียด
การลงทุนซ้ำและการรายงานโครงการที่แล้วเสร็จยังอยู่ในระบบกำกับดูแล
กรอบปี 2017 กำหนดให้รายงานโครงการขนาดใหญ่ที่อยู่นอกหมวดอ่อนไหว ซึ่งคำชี้แจงของ NDRC เรียกว่าการลงทุนซ้ำในต่างประเทศ รวมถึงรายงานการแล้วเสร็จของโครงการไว้แล้ว การปรับปรุงครั้งนี้ต่อยอดจากกลไกเหล่านั้น ไม่ได้ยกเลิกขั้นตอนเดิมทั้งหมด
โดยทั่วไป การลงทุนซ้ำในต่างประเทศหมายถึงการลงทุนเพิ่มเติมผ่านธุรกิจในต่างประเทศที่มีอยู่แล้ว การติดตามช่วยให้หน่วยงานรัฐตรวจสอบกิจกรรมการลงทุนที่เกิดขึ้นต่อเนื่องจากการเคลื่อนย้ายเงินทุนออกจากจีนครั้งแรกได้ ส่วนรายงานการแล้วเสร็จของโครงการมีจุดประสงค์ต่างออกไป คือบันทึกสถานะเมื่อโครงการเข้าสู่ขั้นตอนดังกล่าว
ตามมาตรา 14 นักลงทุนที่ลงทุนในกิจการที่ไม่อ่อนไหวผ่านวิสาหกิจหรือองค์กรอื่นในต่างประเทศที่ตนควบคุม ต้องส่งรายงานการลงทุนซ้ำในต่างประเทศผ่านระบบออนไลน์อย่างน้อย 10 วันทำการก่อนเริ่มดำเนินการ มาตรานี้ไม่ได้กำหนดเกณฑ์วงเงิน การลงทุนกลับเข้าจีนผ่านหน่วยงานในต่างประเทศที่อยู่ภายใต้การควบคุมดังกล่าวก็ต้องรายงานตามหลักเกณฑ์เดียวกัน
สำหรับการลงทุนที่ต้องได้รับอนุมัติ ต้องยื่นข้อมูล หรืออยู่ภายใต้ข้อกำหนดการรายงานการลงทุนซ้ำในต่างประเทศ นักลงทุนต้องรายงานการแล้วเสร็จหรือการยุติโครงการผ่านระบบออนไลน์ภายใน 10 วันทำการ การแล้วเสร็จครอบคลุมการก่อสร้างเสร็จสิ้น การโอนหุ้นหรือสินทรัพย์เป้าหมาย หรือการใช้เงินลงทุนจากจีนครบจำนวน ส่วนการยุติโครงการครอบคลุมการละทิ้งการลงทุน หรือการเลิกถือครองความเป็นเจ้าของ อำนาจควบคุม สิทธิบริหารจัดการ หรือผลประโยชน์อื่นที่เกี่ยวข้องในต่างประเทศซึ่งเกิดจากการลงทุน
หน่วยงานด้านการพัฒนาและปฏิรูปอาจเรียกให้ส่งรายงานเป็นลายลักษณ์อักษรเกี่ยวกับเรื่องสำคัญ โดยนักลงทุนต้องตอบประเด็นที่สอบถามภายในกำหนดเวลาที่ระบุ รายงานข้อมูลต้องเป็นความจริง ถูกต้อง ครบถ้วน และทันท่วงที นักลงทุนต้องส่งข้อมูลที่ขาดไปหรือแก้ไขข้อผิดพลาดและข้อมูลตกหล่นโดยเร็ว นอกจากนี้ยังสามารถพิมพ์หลักฐานยืนยันการส่งข้อมูลผ่านระบบออนไลน์ได้
ดังนั้น ข้อกำหนดการลงทุนซ้ำที่ปรับปรุงใหม่ รายงานข้อมูลประจำปี และรายงานโครงการในขั้นเตรียมการ จึงมีผลในช่วงเวลาต่างกันตลอดวงจรการลงทุน เมื่อพิจารณาร่วมกันแล้ว ทั้งหมดจะเพิ่มข้อมูลที่หน่วยงานผู้รับผิดชอบด้านการคุ้มครองการลงทุนและการบริหารความเสี่ยงสามารถใช้ได้
ในทางปฏิบัติ นักลงทุนจะมีหน้าที่รายงานเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันยังเข้าถึงคำแนะนำและบริการได้ต่อไป คณะกรรมการเชื่อมโยงการแลกเปลี่ยนข้อมูลดังกล่าวกับการประสานงานเพื่อรับมือความเสี่ยงในต่างประเทศ โดยเฉพาะเมื่อโครงการมีมิติด้านการเงิน ความมั่นคง และการทูต
เกณฑ์การอนุมัติและการยื่นข้อมูล
การลงทุนในต่างประเทศที่มีความอ่อนไหว ไม่ว่าจะลงทุนโดยตรงหรือผ่านหน่วยงานในต่างประเทศที่อยู่ภายใต้การควบคุม ต้องได้รับอนุมัติจาก NDRC ก่อนเริ่มดำเนินการ การลงทุนโดยตรงที่ไม่อ่อนไหวต้องยื่นข้อมูลก่อนเริ่มดำเนินการ สำหรับวิสาหกิจที่บริหารโดยส่วนกลาง NDRC เป็นผู้รับเรื่องยื่นข้อมูล ส่วนวิสาหกิจท้องถิ่นต้องยื่นโครงการที่มีเงินลงทุนจากจีนตั้งแต่ 300 ล้านดอลลาร์ขึ้นไปต่อ NDRC ขณะที่โครงการที่ต่ำกว่า 300 ล้านดอลลาร์ยื่นต่อหน่วยงานพัฒนาและปฏิรูประดับมณฑลที่นักลงทุนจดทะเบียนอยู่ องค์กรอื่นใช้หลักเกณฑ์เดียวกับวิสาหกิจ ส่วนบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีนยื่นต่อหน่วยงานระดับมณฑลในพื้นที่ที่ตนมีทะเบียนบ้านหรือพำนักเป็นปกติ การแบ่งหน้าที่รับรายงานข้อมูลใช้หลักเกณฑ์เดียวกัน
จำนวนเงินลงทุนจากจีนรวมถึงสินทรัพย์และสิทธิที่นำไปลงทุนโดยตรงหรือผ่านหน่วยงานในต่างประเทศที่อยู่ภายใต้การควบคุม ตลอดจนเงินทุนและการค้ำประกันที่ให้ไว้ สิ่งที่นับเป็นเงินลงทุนครอบคลุมเงิน หลักทรัพย์ สินทรัพย์ที่จับต้องได้ เทคโนโลยี ข้อมูล ทรัพย์สินทางปัญญา หุ้น และสิทธิเรียกร้องหนี้
นักลงทุนต้องยื่นขอและดำเนินการเปลี่ยนแปลงการอนุมัติหรือการยื่นข้อมูลที่มีอยู่ให้แล้วเสร็จก่อนเกิดการเปลี่ยนแปลงตามที่กำหนด ซึ่งรวมถึงการเพิ่มหรือลดนักลงทุน การเปลี่ยนแปลงสำคัญในสถานที่ เนื้อหา หรือขนาดการลงทุน และการเปลี่ยนแปลงจำนวนเงินลงทุนจากจีนที่มีสัดส่วนอย่างน้อย 20% ของจำนวนเงินที่ได้รับอนุมัติหรือยื่นไว้เดิม หรือมีมูลค่าอย่างน้อย 100 ล้านดอลลาร์
ข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ชี้ให้เห็นทิศทางการเติบโตของการลงทุน
จ้าว ชุนเฟิง ผู้อำนวยการกรมการลงทุนขาออกและความร่วมมือทางเศรษฐกิจ กระทรวงพาณิชย์ กล่าวเมื่อวันที่ 22 ตุลาคมว่า มูลค่าการลงทุนสะสมของจีนในต่างประเทศแตะเกือบ 3.4 ล้านล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2025 ตัวเลขของกระทรวงจัดให้จีนเป็นหนึ่งในสามประเทศผู้ลงทุนขาออกรายใหญ่ที่สุดของโลกติดต่อกันเป็นปีที่ 9
จ้าวกล่าวระหว่างการแถลงข่าวของสำนักงานสารสนเทศคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชุดการแถลงข่าวเกี่ยวกับการเริ่มต้นแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15
จ้าวยังระบุว่า การลงทุนโดยตรงขาออกในทุกอุตสาหกรรมมีมูลค่า 128,620 ล้านดอลลาร์ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2026 ตัวเลขนี้ครอบคลุม 9 เดือน ขณะที่ตัวเลข 213,600 ล้านดอลลาร์ของ NDRC ครอบคลุมตลอดปี 2025 จึงต้องเทียบช่วงเวลาให้ตรงกันก่อนคำนวณอัตราการเติบโตรายปี
ข้อมูลของกระทรวงระบุว่า การลงทุนในกิจกรรมสีเขียวและคาร์บอนต่ำ รวมถึงอุตสาหกรรมดิจิทัล ต่างเติบโตมากกว่า 20% เมื่อเทียบกับปีก่อนในช่วง 3 ไตรมาสแรกของปี 2026 ทั้งสองหมวดขยายตัวเร็วกว่าการลงทุนขาออกโดยรวม
ตัวเลขเหล่านี้ช่วยอธิบายว่าเหตุใดการหารือด้านนโยบายจึงครอบคลุมมากกว่าโครงการก่อสร้างในต่างประเทศแบบดั้งเดิม กระทรวงยังพัฒนากลไกความร่วมมือด้านเศรษฐกิจดิจิทัล แร่ธาตุสีเขียว และพลังงานสีเขียว ซึ่งเป็นภาคส่วนที่การลงทุนอาจเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี ข้อมูล และทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ นอกเหนือจากสินทรัพย์ที่จับต้องได้
การสนับสนุนการลงทุนครอบคลุมมากกว่ามาตรการใหม่
กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าจีนจัดตั้งคณะทำงานความร่วมมือด้านการลงทุนกับประเทศคู่ค้าสำคัญแล้วกว่า 90 ชุด และลงนามเอกสารความร่วมมือเกือบ 100 ฉบับ ครอบคลุมประเด็นต่าง ๆ เช่น ห่วงโซ่อุตสาหกรรมและอุปทาน รวมถึงการพัฒนาสีเขียว
สำหรับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 จ้าวกล่าวถึงแนวทางที่ผสานการบริหารจัดการการลงทุน บริการ การพัฒนา และความมั่นคง กระทรวงมีแผนดำเนินงานเพิ่มเติมเกี่ยวกับกฎการลงทุนและข้อกำหนดในการบังคับใช้ รวมถึงปรับปรุงระเบียบว่าด้วยโครงการรับเหมาในต่างประเทศและความร่วมมือด้านแรงงานในต่างประเทศ
กระทรวงยังตั้งใจนำแนวทางด้านความซื่อสัตย์ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และความรับผิดชอบต่อสังคมสำหรับวิสาหกิจในต่างประเทศไปปฏิบัติจริง การทำงานร่วมกับหน่วยงานอื่นจะครอบคลุมคำแนะนำด้านการปฏิบัติตามกฎและโครงการริเริ่มของภาคอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมรถยนต์และทรัพยากรแร่
มาตรการเหล่านี้ดำเนินควบคู่กับการปรับข้อกำหนดการรายงานของ NDRC กลไกความร่วมมือระหว่างรัฐบาลช่วยจัดการความสัมพันธ์กับประเทศปลายทางที่รับการลงทุน ส่วนคำแนะนำสำหรับบริษัทช่วยกำกับวิธีดำเนินธุรกิจในประเทศเหล่านั้น มาตรการฉบับปรับปรุงเพิ่มข้อมูลเกี่ยวกับกิจกรรมการลงทุนและแรงกดดันที่นักลงทุนเผชิญอย่างเป็นระบบมากขึ้น
สิ่งที่จะเกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 ธันวาคม
NDRC ระบุว่าจะทำงานร่วมกับหน่วยงานพัฒนาและปฏิรูประดับมณฑลและหน่วยงานอื่น เพื่อนำมาตรการไปปฏิบัติ ภารกิจเร่งด่วนรวมถึงการปรับปรุงแบบฟอร์มมาตรฐาน และชี้แจงเอกสารที่ต้องใช้สำหรับการอนุมัติ การยื่นข้อมูล และการรายงาน
การอนุมัติคือการตัดสินใจของหน่วยงานผู้รับผิดชอบ ส่วนการยื่นข้อมูลคือการแจ้งรายละเอียดการลงทุนที่กำหนดต่อหน่วยงานนั้น การรายงานเป็นการส่งข้อมูลในขั้นตอนที่กำหนดหรือเมื่อเกิดสถานการณ์เฉพาะ แบบฟอร์มและคำแนะนำฉบับปรับปรุงจะช่วยให้นักลงทุนทราบว่าต้องส่งเอกสารใดสำหรับแต่ละกระบวนการ
มาตรการกำหนดให้คำขออนุมัติระบุรายละเอียดเกี่ยวกับนักลงทุน แผนการลงทุน ผลกระทบต่อผลประโยชน์แห่งชาติและความมั่นคงแห่งชาติของจีน ตลอดจนคำรับรองของนักลงทุนเกี่ยวกับความถูกต้องและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ แผนต้องระบุชื่อโครงการ ประเทศปลายทาง เนื้อหาหลัก ขนาดโครงการ และจำนวนเงินลงทุนจากจีน คำขออนุมัติและแบบฟอร์มยื่นข้อมูลต้องแนบเอกสารประกอบ โดย NDRC เป็นผู้รับผิดชอบเผยแพร่แบบฟอร์มมาตรฐานและรายการเอกสารแนบ
โดยทั่วไป การอนุมัติ การยื่นข้อมูล และการรายงานข้อมูลต้องดำเนินการผ่านระบบออนไลน์ระดับชาติ อนุญาตให้ยื่นเอกสารกระดาษได้ในกรณีที่เกี่ยวข้องกับความลับของรัฐ หรือไม่เหมาะกับการดำเนินการผ่านระบบ NDRC จะเผยแพร่คำแนะนำการใช้งานระบบ
คณะกรรมการยังมีแผนปรับปรุงคำตอบสำหรับคำถามที่พบบ่อย และพัฒนาระบบออนไลน์ระดับชาติสำหรับการบริหารจัดการและบริการด้านการลงทุนในต่างประเทศ นักลงทุนจะใช้ระบบดังกล่าวเพื่อขอคำปรึกษาและดำเนินขั้นตอนทางปกครอง
วันสำคัญและขั้นตอนด้านนโยบายมีดังนี้:
- 2017: มีการออกมาตรการการลงทุนในต่างประเทศของภาคธุรกิจ ซึ่งกำลังจะถูกแทนที่
- มิถุนายน 2026: คณะรัฐมนตรีเผยแพร่ระเบียบว่าด้วยการลงทุนในต่างประเทศ
- 22 ตุลาคม 2026: NDRC เผยแพร่มาตรการฉบับปรับปรุงและชี้แจงการเปลี่ยนแปลงสำคัญ
- 1 ธันวาคม 2026: มาตรการใหม่มีผลบังคับใช้ และยกเลิกมาตรการปี 2017
การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้คงช่องทางการลงทุนเดิมไว้ พร้อมเพิ่มการรายงานและขยายกรอบการคุ้มครอง บริษัท องค์กร และบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีนจะต้องใช้คำแนะนำการดำเนินงานฉบับปรับปรุงเพื่อทำความเข้าใจว่าข้อกำหนดต่าง ๆ มีผลต่อกิจกรรมของตนอย่างไร
ประเด็นสำคัญ
- มาตรการการลงทุนในต่างประเทศฉบับปรับปรุงของจีนมีผลบังคับใช้วันที่ 1 ธันวาคม 2026 และใช้แทนกฎที่ออกเมื่อปี 2017
- กรอบดังกล่าวมี 76 มาตรา และระบุชัดว่าครอบคลุมบุคคลที่มีถิ่นพำนักในจีน วิสาหกิจ และองค์กรอื่น ๆ
- กำหนดส่งรายงานข้อมูลประจำปีคือวันที่ 30 มิถุนายนของทุกปี ส่วนเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์สำคัญต้องรายงานทันที กรอบการรายงานครอบคลุมความเสี่ยง เช่น การเรียกร้องที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี ข้อมูล หุ้น และสินทรัพย์
- โครงการที่มีเงินลงทุนจากจีนตั้งแต่ 100 ล้านดอลลาร์ขึ้นไป หรือส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ทางการทูต ต้องรายงานอย่างน้อย 10 วันทำการก่อนดำเนินงานเตรียมการที่สำคัญ
- การลงทุนซ้ำที่ไม่อ่อนไหวในต่างประเทศผ่านหน่วยงานที่อยู่ภายใต้การควบคุมต้องรายงานอย่างน้อย 10 วันทำการก่อนเริ่มดำเนินการ โดยไม่ได้กำหนดเกณฑ์วงเงิน ส่วนการลงทุนที่ต้องได้รับอนุมัติ ยื่นข้อมูล หรือรายงานการลงทุนซ้ำ ต้องรายงานภายใน 10 วันทำการหลังโครงการแล้วเสร็จหรือยุติ
- วิสาหกิจท้องถิ่นต้องยื่นข้อมูลการลงทุนโดยตรงที่ไม่อ่อนไหวมูลค่าตั้งแต่ 300 ล้านดอลลาร์ขึ้นไปต่อ NDRC และยื่นโครงการที่มีมูลค่าต่ำกว่านั้นต่อหน่วยงานระดับมณฑลที่เกี่ยวข้อง การเปลี่ยนแปลงจำนวนเงินลงทุนตั้งแต่ 20% หรือ 100 ล้านดอลลาร์ขึ้นไป ต้องดำเนินการเปลี่ยนแปลงการอนุมัติหรือการยื่นข้อมูลล่วงหน้า
- มูลค่าการลงทุนสะสมของจีนในต่างประเทศเพิ่มจาก 1.8 ล้านล้านดอลลาร์ในปี 2017 เป็นเกือบ 3.4 ล้านล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2025
- NDRC มีแผนปรับปรุงแบบฟอร์ม คำแนะนำการยื่นข้อมูล คำตอบด้านนโยบาย และบริการออนไลน์เพื่อรองรับการบังคับใช้ แต่เอกสารที่ให้มายังไม่มีแบบฟอร์มหรือคู่มือฉบับปรับปรุง






