การสั่งปิดเพื่อความปลอดภัยทำให้สูญเสียงานหลายพันตำแหน่ง
Pacific Jeans Limited เริ่มเลิกจ้างพนักงานราว 5,000 คนที่โรงงานเก่าแก่ที่สุดของบริษัทในเขตแปรรูปเพื่อการส่งออกจิตตะกอง (CEPZ) หลังการประเมินโครงสร้างพบความเสี่ยงที่อาคารอาจพังถล่ม บริษัทมีแผนรื้อถอน Unit-1 และสร้างโรงงานแห่งใหม่แทน โดยระบุว่าโรงงานดังกล่าวอาจจ้างงานได้ราว 10,000 คน
สารบัญ
กระบวนการเลิกจ้างเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ภายใต้กฎหมายแรงงานเขตแปรรูปเพื่อการส่งออกบังกลาเทศ พ.ศ. 2562 เจ้าหน้าที่ของสำนักงานเขตแปรรูปเพื่อการส่งออกบังกลาเทศ (BEPZA) และตำรวจอุตสาหกรรมระบุว่า ในวันแรกมีคนงานจากแผนกตัด 509 คนได้รับเงินค้างจ่าย ส่วนคนงานในแผนกเย็บ ซักล้าง และแผนกอื่น ๆ จะทยอยออกจากงานตามการจ่ายเงิน
บริษัทและตำรวจอุตสาหกรรมประเมินว่ามีแรงงานได้รับผลกระทบราว 5,000 คน ขณะที่ข้อมูลที่ระบุว่าได้จากสมาคมผู้ผลิตและส่งออกเครื่องนุ่งห่มบังกลาเทศ (BGMEA) ให้ตัวเลขสูงกว่าที่ประมาณ 5,500 คน
การปิดโรงงานครั้งนี้ครอบคลุม Unit-1 ซึ่งเป็นโรงงานแห่งแรกของบริษัทใน CEPZ บริษัทและ BEPZA ระบุว่า การผลิตในหน่วยงานอื่นของ Pacific Jeans Limited และในเครือ Pacific Jeans Group ยังคงดำเนินต่อไป โรงงานอีกเก้าแห่งของกลุ่ม รวมถึง Unit-2 ใน CEPZ มีพนักงานรวมราว 30,000 คน
สำหรับคนงานที่ออกจาก Unit-1 การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นทันทีคือการสูญเสียงานปัจจุบัน แม้บริษัทมีแผนสร้างโรงงานขึ้นใหม่ Pacific Jeans ให้คำมั่นว่าจะให้สิทธิพิจารณารับคนงานเหล่านี้ก่อนเมื่อเปิดรับสมัครที่โรงงานทดแทน แต่การจ้างงานจะเกิดขึ้นหลังการก่อสร้างและเริ่มดำเนินงาน ทำให้ครอบครัวที่ได้รับผลกระทบต้องเผชิญช่วงว่างระหว่างรายได้จากงานปัจจุบันกับโอกาสในอนาคต
ผลการตรวจสอบทางวิศวกรรม
Pacific Jeans ระบุว่า สภาความยั่งยืนอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มสำเร็จรูป (RSC) ได้ตรวจสอบความปลอดภัยเชิงโครงสร้างเป็นกรณีพิเศษ ก่อนดำเนินการประเมินทางวิศวกรรมโดยละเอียด ผลการประเมินพบความเสี่ยงที่โครงสร้างอาจพังถล่ม การประเมินทางวิศวกรรมโดยละเอียดจะตรวจสอบว่าโครงสร้างอาคารสามารถรับน้ำหนักที่กระทำต่ออาคารได้อย่างปลอดภัยหรือไม่
บริษัทระบุว่า Unit-1 เป็นกลุ่มอาคารที่ประกอบด้วยอาคารสามหลัง อาคารโรงงานที่จะถูกรื้อถอนยังได้รับการระบุว่ามีห้าชั้น ซัยยิด เอ็ม ทันวีร์ กรรมการผู้จัดการ Pacific Jeans กล่าวว่า การตัดสินใจระงับการผลิตให้ความสำคัญกับชีวิตและความปลอดภัยของคนงานเป็นอันดับแรก และบริษัทจะจ่ายค่าชดเชยกับสิทธิประโยชน์อื่นตามกฎหมาย
มาห์มูดา เบกุม ผู้กำกับการตำรวจอุตสาหกรรมในจิตตะกอง กล่าวว่า การตรวจสอบของ RSC พบว่าโครงสร้างพื้นฐานมีความเสี่ยงราวหนึ่งปีก่อนปิดโรงงาน เธออธิบายถึงสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากพบความเสี่ยงดังกล่าวว่า:
การตรวจสอบของ RSC เมื่อหนึ่งปีก่อนระบุว่าโครงสร้างพื้นฐานของโรงงานมีความเสี่ยง ถึงอย่างนั้น โรงงานก็ยังเดินหน้าการผลิตต่อหลังดำเนินการปรับปรุงภายในบางส่วน
เจ้าหน้าที่บริษัทอีกรายกล่าวด้วยว่า ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีบังกลาเทศ และมหาวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีจิตตะกอง แนะนำให้รื้อถอนหลังตรวจสอบเพิ่มเติม ลำดับเหตุการณ์ดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าการปิดโรงงานเกิดขึ้นหลังจากมีคำเตือนก่อนหน้า การปรับปรุง และการทบทวนทางวิศวกรรมในเวลาต่อมา
เงินที่สัญญาว่าจะจ่ายให้คนงาน
Pacific Jeans ระบุว่ากำลังจ่ายเงินให้คนงานตามกฎหมายแรงงานเขตแปรรูปเพื่อการส่งออกบังกลาเทศ พ.ศ. 2562 ซึ่งกำกับดูแลการจ้างงานในเขตแปรรูปเพื่อการส่งออกของประเทศ บริษัทแจกแจงสิทธิประโยชน์ไว้หลายรายการ ไม่ใช่การจ่ายเงินก้อนเดียวให้พนักงานทุกคน
- ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และเงินช่วยเหลืออื่นที่ค้างจ่าย
- เงินชดเชยวันลาพักร้อนที่สะสมไว้แต่ยังไม่ได้ใช้
- ค่าบอกกล่าวล่วงหน้าและสิทธิประโยชน์ตามอายุงาน
- เงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ รวมถึงผลกำไร
ค่าบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นเงินชดเชยช่วงเวลาบอกกล่าวที่ครอบคลุมโดยเงินเลิกจ้าง ส่วนกองทุนสำรองเลี้ยงชีพเป็นรูปแบบการออมที่เกี่ยวเนื่องกับการจ้างงาน ยอดชำระเงินขั้นสุดท้ายของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน เนื่องจากมีอายุงาน ค่าจ้าง วันลาคงเหลือ และยอดเงินในกองทุนไม่เท่ากัน
บริษัทระบุว่าจะโอนเงินงวดสุดท้ายเข้าบัญชีธนาคารของคนงาน พนักงานยังได้รับสลิปเงินเดือนที่แจกแจงสิทธิประโยชน์ หนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน และหนังสือรับรอง บริษัทระบุว่าเอกสารเหล่านี้จะช่วยยืนยันประวัติการทำงานเมื่อนำไปสมัครงานที่อื่น
เจ้าหน้าที่ BEPZA ระบุว่าการจ่ายเงินทั้งหมดจะเสร็จสิ้นภายในสามสัปดาห์หลังการจ่ายเงินงวดแรก ขณะที่เจ้าหน้าที่บริษัทแจ้งกำหนดจ่ายเงินเป็นวันที่ 15 พฤศจิกายน ทั้งสองฝ่ายกล่าวถึงกระบวนการชำระเงินเป็นระยะ โดยแผนกอื่น ๆ จะทยอยตามแผนกตัด
ลำดับการปิดโรงงาน
การปิด Unit-1 มีหลายขั้นตอน ได้แก่ ยุติการผลิต ชำระเงินที่เกี่ยวข้องกับการจ้างงาน ขออนุมัติ รื้อถอนอาคารเดิม และก่อสร้างโรงงานทดแทน วันที่ระบุว่าคนงานจะออกจากโรงงานครอบคลุมช่วงต่าง ๆ ของกระบวนการดังกล่าว
- พ.ศ. 2527: Pacific Jeans Group เริ่มดำเนินธุรกิจ
- พ.ศ. 2535-2536: Pacific Jeans Limited เริ่มดำเนินกิจการใน CEPZ
- พ.ศ. 2537: โรงงานที่ต่อมากลายเป็น Unit-1 เริ่มการผลิต
- 31 ตุลาคม: บริษัทเริ่มทยอยเลิกจ้าง โดยคนงานแผนกตัด 509 คนได้รับเงินค้างจ่าย
- 3 พฤศจิกายน: พนักงานรายหนึ่งระบุว่าคาดว่าจะทำงานต่อไปจนถึงวันนี้
- 15 พฤศจิกายน: เจ้าหน้าที่บริษัทระบุว่าเป็นกำหนดจ่ายเงินให้คนงาน ขณะที่ BEPZA ระบุว่าระยะเวลาจ่ายเงินคือสามสัปดาห์
บริษัทระบุว่าอาคารมีอายุประมาณ 34 ปี Unit-1 ก่อตั้งขึ้นภายใต้การนำของ เอ็ม นาซีร์ อุดดิน และกลายเป็นโรงงานผลิตแห่งแรกของกลุ่มใน CEPZ การปิดโรงงานจึงเป็นการยุติกิจการในพื้นที่ที่มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับช่วงเริ่มต้นการขยายธุรกิจ
คนงานที่เหลือในแผนกเย็บ ซักล้าง และแผนกอื่น ๆ จะออกจากงานหลังได้รับเงินค้างจ่าย กระบวนการที่ดำเนินการแยกตามแผนกอธิบายได้ว่าเหตุใดการเลิกจ้างกลุ่มแรกกับวันทำงานวันสุดท้ายที่คาดไว้จึงเป็นคนละวันกัน
เหตุใดจึงไม่มีการย้ายคนงานไปที่อื่น
Pacific Jeans Group ยังมีโรงงานอื่นที่เปิดดำเนินการ แต่คนงานที่ได้รับผลกระทบกำลังสูญเสียงานที่ Unit-1 แทนที่จะย้ายไปทำงานที่โรงงานอื่นพร้อมกัน ตัวแทนบริษัทเชื่อมโยงการไม่มีการโอนย้ายกับข้อพิพาทก่อนหน้านี้ภายในกลุ่ม
ตามคำชี้แจงของบริษัท คนงานในโรงงานหลายแห่งของ Pacific เคยประท้วงเรื่องสวัสดิการและเรียกร้องว่าจะต้องไม่ถูกย้ายระหว่างโรงงาน บริษัทระบุว่าข้อพิพาทดังกล่าวทำให้ความพยายามจัดตำแหน่งให้พนักงาน Unit-1 ที่ Pacific Attires Limited ซึ่งเป็นโรงงานอีกแห่งในเครือที่เริ่มดำเนินงานเมื่อราวสองปีก่อน ต้องหยุดชะงัก
ข้อพิพาทเรื่องการโอนย้ายมีความสำคัญ เพราะอธิบายเหตุผลที่บริษัทระบุว่าต้องดำเนินการเลิกจ้าง ทั้งที่ยังมีโรงงานอื่นอยู่ คำมั่นที่บริษัทให้ไว้กับคนงานที่ได้รับผลกระทบในขณะนี้คือจะให้สิทธิพิจารณารับเข้าทำงานก่อน เมื่อโรงงาน Unit-1 แห่งใหม่เปิดดำเนินการ
มาห์มูดา เบกุมกล่าวว่า คนงานกำลังได้รับเงินค้างจ่ายและหนังสือรับรองการทำงาน เธอยังอธิบายถึงสภาพการณ์ระหว่างกระบวนการให้คนงานออกจากงานว่า:
กระบวนการทั้งหมดดำเนินไปตามกฎระเบียบและเป็นไปอย่างสงบ คนงานไม่มีความไม่สงบใด ๆ
คำกล่าวของเธอหมายถึงกระบวนการในช่วงที่เริ่มจ่ายเงิน คนงานที่ออกจากโรงงานยังต้องหาทางหารายได้ใหม่ ระหว่างที่พื้นที่โรงงานเดิมกำลังถูกรื้อถอนและสร้างขึ้นใหม่
โรงงานทดแทนอาจเพิ่มการจ้างงานในพื้นที่เป็นสองเท่า
Pacific Jeans วางแผนสร้างโรงงานทันสมัยหลายชั้นบนพื้นที่เดิม บริษัทระบุว่าอาคารจะออกแบบโดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม และอาจสร้างงานได้ราว 10,000 ตำแหน่งเมื่อเปิดดำเนินการ
เมื่อเทียบกับตัวเลขคนงานที่ได้รับผลกระทบราว 5,000 คนตามการประเมินปัจจุบันของบริษัท จำนวนแรงงานที่โรงงานแห่งใหม่เสนอไว้นั้นมากกว่าเป็นสองเท่า หากแผนแล้วเสร็จและรับคนงานได้ตามเป้าหมาย ก็จะรองรับงานเพิ่มในพื้นที่ได้ราว 5,000 ตำแหน่ง
เจ้าหน้าที่บริษัทกล่าวว่าคาดว่าจะสร้างโรงงานใหม่ภายในหนึ่งปีครึ่ง แถลงการณ์ภาพรวมของบริษัทไม่ได้ระบุวันแล้วเสร็จที่แน่นอน และการรื้อถอนกับก่อสร้างขึ้นใหม่ยังขึ้นอยู่กับการอนุมัติที่จำเป็นและคำแนะนำของ RSC
Pacific Jeans ระบุว่าคนงานเดิมจะได้รับสิทธิพิจารณาก่อนเมื่อเริ่มรับสมัคร แต่ยังไม่มีการประกาศกำหนดการรับสมัครโดยละเอียด หรือคำอธิบายว่าสิทธิพิจารณาก่อนดังกล่าวจะดำเนินการอย่างไร สำหรับพนักงานที่กำลังได้รับเงินชำระงวดสุดท้ายในขณะนี้ งานที่เสนอมายังคงเป็นเพียงโอกาสในอนาคต
ลำดับงานเฉพาะหน้าชัดเจนกว่า ได้แก่ ขออนุญาตที่จำเป็น รื้อถอนอาคารที่ไม่ปลอดภัย แล้วจึงก่อสร้างโรงงานทดแทน การจ้างงานที่โรงงานแห่งใหม่จะเกิดขึ้นหลังผ่านขั้นตอนเหล่านี้
โรงงาน Pacific แห่งอื่นยังคงผลิตสินค้า
Pacific Jeans และ BEPZA ปฏิเสธข่าวที่เผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์ว่าเครือบริษัทจะปิดกิจการทั้งหมด อาบู ซาเยด เอ็มดี อันวาร์ ปาร์เวซ ผู้อำนวยการบริหารฝ่ายประชาสัมพันธ์ของ BEPZA กล่าวว่า การปิดอาคารหนึ่งหลังทำให้เกิดข่าวลือที่ไม่มีมูลเกี่ยวกับโรงงานอื่น ๆ ซึ่งยังคงดำเนินงานอยู่
กลุ่มบริษัทมีพนักงานและเจ้าหน้าที่รวมกว่า 35,000 คนใน 10 บริษัทหรือหน่วยงาน ในจำนวนนี้ราว 30,000 คนทำงานในโรงงานเก้าแห่งนอกเหนือจาก Unit-1 ที่ได้รับผลกระทบ กำลังการผลิตเสื้อผ้ารวมต่อปีของทั้ง 10 หน่วยอยู่ที่ประมาณ 50 ล้านชิ้น
ตัวเลขเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าการปิดโรงงานเป็นทั้งเหตุการณ์สำคัญต่อการจ้างงานในพื้นที่ และเป็นเพียงส่วนหนึ่งของธุรกิจทั้งกลุ่ม คนงานราว 5,000 คนออกจากโรงงานแห่งเดียว ขณะที่แรงงานจำนวนมากกว่ายังคงผลิตสินค้าในโรงงานอื่น ตัวเลข 50 ล้านชิ้นหมายถึงกำลังการผลิตต่อปีของทั้งธุรกิจ บริษัทไม่ได้แจกแจงว่าการปิด Unit-1 ทำให้สูญเสียผลผลิตเท่าใด
สำหรับคนงานที่ได้รับผลกระทบ ขั้นตอนสำคัญถัดไปคือการได้รับสิทธิประโยชน์ที่ยังค้างอยู่ และสิ้นสุดการจ้างงานปัจจุบัน สำหรับบริษัท ขั้นตอนต่อไปคือขออนุมัติรื้อถอนและดำเนินการก่อสร้างใหม่ ซึ่งต้องแล้วเสร็จก่อนที่คำมั่นเรื่องโรงงานขนาดใหญ่ขึ้นจะกลายเป็นตำแหน่งงานใหม่ได้
ประเด็นสำคัญ
- Pacific Jeans ปิด Unit-1 ใน CEPZ หลังการประเมินทางวิศวกรรมพบความเสี่ยงที่โครงสร้างอาจพังถล่ม
- บริษัทและตำรวจประเมินว่ามีคนงานได้รับผลกระทบราว 5,000 คน ขณะที่ข้อมูลของ BGMEA ระบุตัวเลขประมาณ 5,500 คน
- คนงานแผนกตัด 509 คนได้รับเงินค้างจ่ายเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ส่วนแผนกอื่น ๆ จะทยอยตามมา
- Pacific Jeans ระบุว่าการจ่ายเงินครอบคลุมค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา วันลาคงเหลือ ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า สิทธิประโยชน์ตามอายุงาน และยอดเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพร้อมผลกำไร
- โรงงานอีกเก้าแห่งของกลุ่มยังเปิดดำเนินงานและจ้างคนงานราว 30,000 คน
- โรงงานทดแทนอาจจ้างคนงานได้ราว 10,000 คน โดยให้คำมั่นว่าจะให้สิทธิพิจารณาคนงานปัจจุบันก่อน
- เจ้าหน้าที่บริษัทประเมินว่าการก่อสร้างใหม่จะใช้เวลาหนึ่งปีครึ่ง แต่ยังไม่มีการประกาศวันแล้วเสร็จที่แน่นอน
