เด็กหลอดแก้วคนแรก ๆ ของเวียดนามให้กำเนิดลูกสาว เชื่อมโยงสามรุ่นกับแพทย์ผู้บุกเบิก

การเกิดที่เชื่อมโยงคนสามรุ่น

Lưu Tuyết Trân หนึ่งในทารกสามคนแรกของเวียดนามที่เกิดจากการปฏิสนธินอกร่างกาย ให้กำเนิดลูกคนแรกเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2026 โดยมีแพทย์คนเดียวกับที่ทำคลอดเธอเมื่อกว่า 28 ปีก่อน ศาสตราจารย์ Nguyễn Thị Ngọc Phượng ผ่าตัดคลอดที่โรงพยาบาล Mỹ Đức ในนครโฮจิมินห์ ทารกเพศชายมีน้ำหนัก 3,150 กรัม

การผ่าตัดเริ่มเวลา 11.15 น. และทารกคลอดออกมาราวสามนาทีต่อมา เขาร้องเสียงดังและได้รับการประเมินว่ามีสุขภาพแข็งแรง หลังตรวจร่างกายทารกแรกเกิดแล้ว แพทย์นำเขามาแนบผิวกับมารดา อาการของ Trân คงที่หลังการผ่าตัด

Trân วัย 28 ปี ตั้งครรภ์ตามธรรมชาติหลังแต่งงาน ระหว่างตั้งครรภ์ครั้งแรก เธอได้รับการดูแลจาก Phượng และแพทย์หญิง Triệu Thị Thanh Tuyền สำหรับ Phượng การเฝ้าดูทารกเติบโตผ่านภาพอัลตราซาวนด์ทำให้หวนคิดถึงช่วงที่ดูแลมารดาของ Trân ซึ่งเป็นหนึ่งในหญิงตั้งครรภ์จากการทำเด็กหลอดแก้วที่ประสบความสำเร็จยุคแรก ๆ ของเวียดนาม

Trần Thị Bạch Tuyết มารดาของ Trân ก็อยู่ที่โรงพยาบาลด้วย เมื่อวันที่ 30 เมษายน 1998 เธอเป็นผู้ป่วยที่รอพบลูกสาวซึ่งถือกำเนิดได้ด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์แบบใหม่ ครั้งนี้เธอมาต้อนรับหลานชาย พร้อมกับแพทย์ที่ช่วยให้เธอได้เป็นแม่

จากการย้ายตัวอ่อนครั้งแรกสู่ครอบครัว

Tuyết ทำงานเป็นช่างตัดเย็บเสื้อผ้าในเมือง Mỹ Tho จังหวัด Tiền Giang หลังมีบุตรยากมาหลายปี เธอกับสามีได้รับแจ้งว่าการทำเด็กหลอดแก้วเป็นโอกาสเดียวที่จะมีลูก ทั้งคู่จึงเป็นหนึ่งในผู้ป่วยกลุ่มแรก ๆ ที่เข้ารับการรักษาด้วยวิธีนี้ในเวียดนาม

การทำเด็กหลอดแก้วเป็นการปฏิสนธิไข่กับอสุจิในห้องปฏิบัติการ จากนั้นจึงย้ายตัวอ่อนไปยังมดลูกเพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ คำเรียกที่คุ้นหูว่า “เด็กหลอดแก้ว” หมายถึงขั้นตอนในห้องปฏิบัติการนั้น ส่วนทารกจะเติบโตภายในร่างกายของมารดา

Phượng ระดมเงินช่วยเหลือเพื่อจ่ายค่ายาและค่ารักษา ทำให้ Tuyết ได้รับการรักษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เธอตั้งครรภ์หลังย้ายตัวอ่อนครั้งแรก เมื่อลูกสาวคลอด เธอตั้งชื่อว่า Tuyết Trân โดยคำว่า Trân สื่อถึงสิ่งล้ำค่าดุจสมบัติ

ราวสองปีต่อมา สามีของ Tuyết เสียชีวิตหลังป่วยหนัก เธอยังคงทำงานตัดเย็บเสื้อผ้าและเลี้ยง Trân เพียงลำพัง Phượng ติดต่อกับครอบครัวอยู่เสมอตลอดหลายปีนั้น และมอง Trân เสมือนหลานสาว

ความสัมพันธ์นี้ดำเนินต่อไปเมื่อ Trân เติบโตเป็นผู้ใหญ่และตั้งครรภ์ การไปโรงพยาบาลของเธอจึงเป็นทั้งการตรวจสุขภาพและการพบกันอีกครั้งกับผู้ที่ติดตามชีวิตครอบครัวมาตั้งแต่ก่อนเธอเกิด

เส้นทางสู่การเกิดของเด็กหลอดแก้วกลุ่มแรกในเวียดนาม

ความพยายามของ Phượng ในการนำการทำเด็กหลอดแก้วเข้ามาในเวียดนามเริ่มต้นขึ้นระหว่างการเดินทางไปปฏิบัติงานที่กรุงเทพฯ ในปี 1984 เมื่อเห็นหญิงที่มีบุตรยากได้เป็นแม่ด้วยวิธีนี้ เธอจึงมุ่งมั่นที่จะนำการรักษาดังกล่าวกลับมาใช้ในประเทศ

ในเวลาต่อมา แพทย์เวียดนามและผู้เชี่ยวชาญชาวฝรั่งเศสได้ร่วมมือกัน การทำเด็กหลอดแก้วและการย้ายตัวอ่อนครั้งแรกของเวียดนามเกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 1997 ขณะนั้น Phượng ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงพยาบาล Từ Dũ ในนครโฮจิมินห์ ซึ่งเป็นสถานที่ที่ทารกสามคนแรกถือกำเนิด

วันที่ 30 เมษายน 1998 Mai Quốc Bảo, Phạm Tường Lan Thy และ Lưu Tuyết Trân ลืมตาดูโลก Trân เป็นคนสุดท้ายในกลุ่มสามคน โดยเกิดเวลา 9.00 น. ต่อมา Phượng เล่าว่าเช้าวันนั้นเธอร้องไห้ด้วยความตื้นตัน

วันสำคัญเหล่านี้บอกเล่าเส้นทางตั้งแต่การนำเทคโนโลยีเข้ามา จนถึงวันที่คนอีกรุ่นถือกำเนิด:

• 1984: ระหว่างเยือนกรุงเทพฯ Phượng เห็นการทำเด็กหลอดแก้วช่วยหญิงที่มีบุตรยาก และตัดสินใจนำการรักษานี้มายังเวียดนาม
• สิงหาคม 1997: เวียดนามดำเนินการทำเด็กหลอดแก้วและย้ายตัวอ่อนเป็นครั้งแรก โดยได้รับการสนับสนุนจากผู้เชี่ยวชาญชาวฝรั่งเศส
• 30 เมษายน 1998: เด็กหลอดแก้วสามคนแรกของประเทศเกิดที่โรงพยาบาล Từ Dũ
• 27 เมษายน 2023: โรงพยาบาล Từ Dũ จัดงานรำลึกครบรอบ 25 ปีของการเกิดครั้งนั้น และการขยายหน่วยทำเด็กหลอดแก้ว
• 4 พฤศจิกายน 2026: Trân ให้กำเนิดลูกคนแรกที่โรงพยาบาล Mỹ Đức

แรงต้านเบื้องหลังความก้าวหน้าทางการแพทย์

แพทย์ Hồ Mạnh Tường หนึ่งในทีมที่ดำเนินการทำเด็กหลอดแก้วครั้งแรกของเวียดนามในปี 1997 เล่าถึงเสียงคัดค้านจำนวนมากระหว่างกล่าวในงานครบรอบเมื่อปี 2023 ขณะนั้นเขาดำรงตำแหน่งเลขาธิการสมาคมเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์นครโฮจิมินห์

Tường กล่าวถึงเสียงคัดค้านจากสังคม วงการแพทย์ และแม้แต่ภายในโรงพยาบาลเอง เวียดนามกำลังดำเนินนโยบายลดอัตราการเกิด เงินทุนมีจำกัด และบางครั้งการรักษาภาวะมีบุตรยากถูกมองว่าเป็นบริการราคาแพงที่แย่งทรัพยากรจากการดูแลโรคที่เป็นอันตรายถึงชีวิต

แพทย์บางคนยังสงสัยว่าเวียดนามมีความสามารถทางเทคนิคพอจะทำเด็กหลอดแก้วหรือไม่ Tường เล่าว่าบางคนต้องการให้ห้ามดำเนินการ เพราะกลัวว่าจะทำให้เกิดทารกที่มีความผิดปกติรุนแรง ทีมงานต้องเผชิญทั้งแรงกดดันในวิชาชีพและการเมือง ตลอดจนความท้าทายทางการแพทย์ในการทำให้การรักษาประสบความสำเร็จ

ในพิธีวันที่ 27 เมษายน 2023 Tăng Chí Thượng ผู้อำนวยการกรมอนามัยนครโฮจิมินห์ กล่าวว่าการเกิดของเด็กสุขภาพแข็งแรงทั้งสามคนเป็นหมุดหมายทางประวัติศาสตร์ของเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์เวียดนาม เขายกย่องผลงานของบุคลากรทางการแพทย์ของโรงพยาบาล รวมถึง Phượng ที่ช่วยเปิดอีกเส้นทางสู่การเป็นพ่อแม่ให้แก่ครอบครัวที่ประสบภาวะมีบุตรยาก

สิ่งที่ Trân กล่าวถึงจุดเริ่มต้นชีวิตของเธอ

Trân เข้าร่วมงานพบปะครบรอบ 25 ปีที่โรงพยาบาล Từ Dũ ในปี 2023 ก่อนที่เธอจะได้เป็นแม่ เธอกล่าวถึงผู้คนที่การตัดสินใจและการทำงานของพวกเขาทำให้ชีวิตของเธอเกิดขึ้นได้

Trân กล่าวกับผู้ร่วมงานในฐานะหนึ่งในเด็กหลอดแก้วกลุ่มแรกของเวียดนาม พร้อมแสดงความขอบคุณครอบครัวและทีมแพทย์:

ฉันรู้สึกมีความสุขจริง ๆ ที่ได้เกิดมาอยู่บนโลกนี้ด้วยวิธีที่พิเศษเช่นนี้ ขอบคุณพ่อแม่และคุณหมอมาก ๆ ฉันสัญญากับตัวเองเสมอว่าจะใช้ชีวิตให้ดี เพื่อให้คู่ควรกับความเมตตาของพ่อแม่และการมีตัวตนอยู่บนโลกนี้ของฉัน

ประสบการณ์ของมารดาทำให้ถ้อยคำเหล่านั้นมีความหมายส่วนตัวอย่างลึกซึ้ง การสนับสนุนทางการเงินช่วยให้เข้าถึงการรักษา การย้ายตัวอ่อนครั้งแรกประสบความสำเร็จ และการทำงานตัดเย็บเสื้อผ้าหลายปีช่วยให้ Tuyết เลี้ยงดู Trân หลังบิดาเสียชีวิต

การติดต่อกันอย่างต่อเนื่องของ Phượng เชื่อมโยงหมุดหมายทางการแพทย์เข้ากับเหตุการณ์ธรรมดาที่ตามมา ทั้งการเติบโต การแต่งงาน และการตั้งครรภ์ ในเดือนพฤศจิกายน 2026 แพทย์ที่เคยทำคลอด Trân ก็ได้ทำคลอดลูกชายของเธอ

จากทารกสามคนสู่เด็กมากกว่า 16,300 คน

ข้อมูลของโรงพยาบาล Từ Dũ ในงานครบรอบปี 2023 แสดงให้เห็นว่าบริการรักษาภาวะมีบุตรยากเติบโตไปไกลเพียงใด แพทย์ Trần Ngọc Hải รองผู้อำนวยการบริหารของโรงพยาบาลกล่าวว่า นับตั้งแต่การเกิดครั้งแรกในปี 1998 มีทารกมากกว่า 16,300 คนถือกำเนิดจากการทำเด็กหลอดแก้วที่นี่

โรงพยาบาลรายงานว่ามีผู้เข้ารับบริการรักษาภาวะมีบุตรยากปีละ 55,000-60,000 ครั้ง ในช่วงสิบปีก่อนหน้านั้น โรงพยาบาลดำเนินการผสมเทียมเข้าสู่โพรงมดลูกมากกว่า 22,000 ครั้ง และทำเด็กหลอดแก้วมากกว่า 23,000 รอบ

การผสมเทียมเข้าสู่โพรงมดลูก ซึ่งมักเรียกย่อว่า IUI คือการนำอสุจิที่เตรียมไว้ใส่เข้าไปในมดลูกโดยตรง จากนั้นการปฏิสนธิเกิดขึ้นภายในร่างกาย ส่วนการทำเด็กหลอดแก้วนำขั้นตอนการปฏิสนธิไปทำในห้องปฏิบัติการก่อนย้ายตัวอ่อน รอบการทำเด็กหลอดแก้วหมายถึงกระบวนการรักษาหนึ่งรอบ และผู้ป่วยบางรายอาจเข้ารับการรักษาหลายรอบ

ตัวเลขดังกล่าวแสดงให้เห็นขนาดของการรักษาสองแนวทางที่แตกต่างกัน หากเฉลี่ยตลอด 10 ปี การทำเด็กหลอดแก้วมากกว่า 23,000 รอบคิดเป็นปีละกว่า 2,300 รอบ ขณะที่การผสมเทียม IUI มากกว่า 22,000 ครั้งคิดเป็นปีละกว่า 2,200 ครั้ง ส่วนยอดผู้เข้ารับบริการรายปียังรวมการปรึกษา การตรวจ และการติดตามอาการด้วย

โรงพยาบาล Từ Dũ รายงานว่าอัตราการตั้งครรภ์ทางคลินิกจากการทำเด็กหลอดแก้วสูงกว่า 45% โดยทั่วไปการตั้งครรภ์ทางคลินิกได้รับการยืนยันจากการตรวจทางคลินิกหรืออัลตราซาวนด์ ส่วนการคลอดมีชีพเป็นผลลัพธ์ในระยะถัดมา หลังการตั้งครรภ์ดำเนินต่อไปจนถึงการคลอด ครอบครัวจึงควรพิจารณาตัวชี้วัดทั้งสองเพื่อเข้าใจขั้นตอนตั้งแต่การรักษาจนถึงการพาลูกกลับบ้าน

ทางเลือกการรักษาและการตรวจสอบคุณภาพที่มากขึ้น

งานของโรงพยาบาล Từ Dũ ขยายไปไกลกว่าวิธีที่ใช้ในโครงการทำเด็กหลอดแก้วระยะแรก เมื่อถึงงานครบรอบปี 2023 โรงพยาบาลระบุว่ามีบริการฉีดอสุจิเข้าไปในไข่โดยตรง เก็บอสุจิด้วยการผ่าตัด แช่แข็งตัวอ่อน ตรวจหาความผิดปกติทางพันธุกรรมในตัวอ่อน และเก็บรักษาไข่หรือเนื้อเยื่อรังไข่

แต่ละวิธีตอบโจทย์ความต้องการที่แตกต่างกัน การฉีดอสุจิเข้าไปในไข่โดยตรง หรือที่เรียกว่า ICSI อาจช่วยให้เกิดการปฏิสนธิ การแช่แข็งตัวอ่อนช่วยให้เก็บไว้ย้ายในภายหลังได้ ส่วนการเก็บรักษาเซลล์สืบพันธุ์หรือเนื้อเยื่อรังไข่อาจเป็นทางเลือกให้ผู้ป่วยบางรายมีบุตรในอนาคต

โรงพยาบาลยังรายงานว่าแผนกผู้มีบุตรยากได้รับการรับรองมาตรฐานสากล RTAC ด้านการจัดการคุณภาพการทำเด็กหลอดแก้วในปี 2017 และเป็นแผนกแรกในระบบโรงพยาบาลรัฐของเวียดนามที่ได้รับการรับรองดังกล่าว โรงพยาบาลระบุว่าแผนกผ่านการประเมินซ้ำหลายครั้งเพื่อรักษาการรับรองไว้

สำหรับผู้ป่วย ขั้นตอนในห้องปฏิบัติการและการตรวจสอบคุณภาพดำเนินควบคู่ไปกับขั้นตอนการรักษาที่เห็นได้ชัดกว่า เช่น การปรึกษาแพทย์ การตรวจอัลตราซาวนด์ และการย้ายตัวอ่อน การพัฒนาที่โรงพยาบาลรายงานจึงครอบคลุมทั้งทางเลือกการรักษาที่หลากหลายขึ้นและความพยายามทำให้การดูแลเป็นมาตรฐานเดียวกัน

การรอคอย 16 ปีของอีกครอบครัวหนึ่ง

รายงานของโรงพยาบาล Từ Dũ ในงานครบรอบยังกล่าวถึงคู่สามีภรรยาที่ได้ต้อนรับลูกสุขภาพแข็งแรงในเดือนมิถุนายน 2021 หลังพยายามสร้างครอบครัวมานาน 16 ปี ประสบการณ์ของพวกเขาแสดงให้เห็นอีกบทบาทหนึ่งของการทำเด็กหลอดแก้ว นั่นคือการตรวจตัวอ่อนหาความผิดปกติทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดในครอบครัวก่อนย้ายตัวอ่อน

ทั้งคู่ ซึ่งระบุชื่อฝ่ายสามีด้วยอักษรย่อ T.T.Q. มียีนกลายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับภาวะขาดแฟกเตอร์ VII ซึ่งเป็นโปรตีนที่ช่วยให้เลือดแข็งตัว ภาวะขาดอย่างรุนแรงอาจทำให้เลือดออกจนเป็นอันตรายได้

ลูกคนแรกของทั้งคู่เสียชีวิตเมื่ออายุ 14 วันในปี 2011 หลังมีเลือดออกในสมอง การตรวจวิเคราะห์พันธุกรรมที่จัดขึ้นร่วมกับผู้เชี่ยวชาญในฝรั่งเศสพบว่าพ่อและแม่ต่างมียีนด้อยกลายพันธุ์ จากรูปแบบการถ่ายทอดทางพันธุกรรมนี้ การตั้งครรภ์แต่ละครั้งมีโอกาส 25% ที่ลูกจะได้รับยีนผิดปกติจากพ่อและแม่ทั้งคู่จนแสดงอาการ

การตั้งครรภ์ในปี 2013 ก็พบความผิดปกติเช่นกัน และครอบครัวได้รับคำแนะนำให้ยุติการตั้งครรภ์ ลูกอีกคนที่เกิดหลังการตั้งครรภ์ในปี 2015 ได้รับการรักษาอย่างเข้มข้น แต่เสียชีวิตเมื่ออายุสี่ขวบ

ต่อมาทั้งคู่เข้ารับการทำเด็กหลอดแก้วร่วมกับการตรวจวินิจฉัยทางพันธุกรรมก่อนการฝังตัว หรือ PGD ซึ่งเป็นการตรวจเซลล์จากตัวอ่อนเพื่อหาความผิดปกติทางพันธุกรรมที่ระบุไว้ ก่อนตัดสินใจว่าจะย้ายตัวอ่อนใด การทำเด็กหลอดแก้วครั้งแรกในช่วงปลายปี 2019 ไม่ได้ผลตามที่หวัง จึงลองอีกครั้งในเดือนมิถุนายน 2020 และได้ลูกสุขภาพแข็งแรงในเดือนมิถุนายน 2021

ครอบครัวของ Trân ต้องอาศัยการทำเด็กหลอดแก้วเพื่อให้ตั้งครรภ์ ส่วนคู่สามีภรรยาคู่นี้ต้องใช้การทำเด็กหลอดแก้วเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการคัดเลือกตัวอ่อนที่เหมาะสมต่อการย้าย เนื่องจากมีโรคทางพันธุกรรมถ่ายทอดในครอบครัว ประสบการณ์ของทั้งสองครอบครัวแสดงให้เห็นว่าบริการซึ่งเริ่มต้นจากการเกิดของทารกสามคนได้พัฒนามารองรับความต้องการทางการแพทย์ที่หลากหลาย

บทใหม่ของคนรุ่นแรก

ลูกชายของ Trân เกิดจากการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติ ขณะที่เธอเองเกิดจากการทำเด็กหลอดแก้ว การตั้งครรภ์ของเธอทำให้ Phượng กลับมาดูแลครอบครัวเดิมอีกครั้ง เกือบสามทศวรรษหลังจากช่วยมารดาของเธอ

ไม่มีการเปิดเผยเหตุผลที่ต้องผ่าตัดคลอด รายละเอียดที่เปิดเผยเกี่ยวกับการคลอดมุ่งเน้นไปที่สุขภาพแข็งแรงของทารกชาย น้ำหนักของเขา อาการคงที่ของมารดา และการที่ทั้งคู่ได้สัมผัสใกล้ชิดกันหลังการตรวจร่างกาย

สำหรับ Phượng การได้เห็นเด็กหลอดแก้วกลุ่มแรกเติบโต แต่งงาน และมีลูกที่แข็งแรงเป็นความสุขหลังใช้เวลาหลายปีผลักดันการรักษานี้ในเวียดนาม ส่วนสำหรับ Tuyết ช่วงเวลานี้คือการต้อนรับหลานชาย หลังเลี้ยงดูลูกสาวที่ครั้งหนึ่งเธอเคยกลัวว่าจะไม่มีวันได้มี

ประเด็นสำคัญ

• Lưu Tuyết Trân หนึ่งในทารกเด็กหลอดแก้วสามคนแรกของเวียดนาม ให้กำเนิดลูกชายเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2026 ที่โรงพยาบาล Mỹ Đức ในนครโฮจิมินห์
• ทารกชายมีน้ำหนัก 3,150 กรัม อาการของ Trân คงที่หลังผ่าตัดคลอด
• ศาสตราจารย์ Nguyễn Thị Ngọc Phượng ทำคลอดทั้ง Trân ในปี 1998 และลูกชายของเธอในปี 2026
• Trân ตั้งครรภ์ตามธรรมชาติหลังแต่งงาน ส่วนมารดาของเธอได้รับการรักษาด้วยการทำเด็กหลอดแก้ว โดย Phượng ช่วยจัดหาการสนับสนุนด้านการเงิน
• ทารกเด็กหลอดแก้วสามคนแรกของเวียดนามเกิดที่โรงพยาบาล Từ Dũ เมื่อวันที่ 30 เมษายน 1998
• ในการจัดงานครบรอบปี 2023 โรงพยาบาล Từ Dũ รายงานว่ามีทารกเกิดจากการทำเด็กหลอดแก้วมากกว่า 16,300 คน และมีอัตราการตั้งครรภ์ทางคลินิกจากการทำเด็กหลอดแก้วสูงกว่า 45%