ต่ออายุมาตรการจำกัดอีกห้าปี ก่อนครบกำหนดหนึ่งวัน
กระทรวงมหาดไทยของอินเดียขยายเวลาห้ามมูลนิธิวิจัยอิสลาม (IRF) ของซากีร์ ไนค์ ออกไปอีกห้าปี โดยออกประกาศเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 ก่อนมาตรการเดิมจะสิ้นสุดลงหนึ่งวัน การตัดสินใจดังกล่าวทำให้องค์กรยังคงถูกกำหนดให้เป็นสมาคมที่ผิดกฎหมายภายใต้กฎหมายป้องกันกิจกรรมที่มิชอบด้วยกฎหมาย ค.ศ. 1967 ไปจนถึงเดือนพฤศจิกายน 2031
สารบัญ
ประกาศดังกล่าวลงนามโดยราเกช ราธี เลขานุการร่วมกระทรวงมหาดไทย โดยอ้างถึงภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติ ความปรองดองทางศาสนา ตลอดจนอธิปไตยและบูรณภาพของอินเดีย กระทรวงกล่าวหาว่าไนค์และองค์กรส่งเสริมความเป็นปฏิปักษ์ระหว่างชุมชนศาสนา และชักจูงเยาวชนทั้งในอินเดียและต่างประเทศให้ก่อเหตุร้าย
การขยายเวลาครั้งนี้เป็นการต่อเนื่องจากข้อจำกัดที่เริ่มบังคับใช้ในเดือนพฤศจิกายน 2016 และต่ออายุในเดือนพฤศจิกายน 2021 ผลโดยตรงคือการคงคำสั่งห้ามมูลนิธิตามกฎหมายไว้ ความพยายามของอินเดียในการนำตัวไนค์กลับจากมาเลเซียยังเป็นอีกกระบวนการหนึ่ง โดยมาเลเซียยังคงปฏิเสธการส่งผู้ร้ายข้ามแดน
ไนค์ ซึ่งมีชื่อเต็มว่าซากีร์ อับดุล คาริม ไนค์ ก่อตั้ง IRF ที่เมืองมุมไบในเดือนกุมภาพันธ์ 1991 เขาออกจากอินเดียในปี 2016 และพำนักในมาเลเซียในฐานะผู้มีถิ่นพำนักถาวร ทางการอินเดียต้องการตัวเขากลับไปดำเนินคดีในข้อกล่าวหาต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงการฟอกเงินและการยุยงให้เกิดแนวคิดสุดโต่ง เขาปฏิเสธข้อกล่าวหา
การตัดสินใจครั้งนี้ทำให้ข้อพิพาทสองด้านที่ยืดเยื้อมานานสิบปีมาบรรจบกัน ได้แก่ มาตรการจำกัดของอินเดียต่อองค์กร และความพยายามติดตามตัวผู้ก่อตั้งจากต่างประเทศ ประกาศฉบับใหม่ต่ออายุมาตรการด้านแรก ขณะที่ความเห็นต่างทางการทูตและกฎหมายในประเด็นที่สองยังดำเนินต่อไป
เนื้อหาในประกาศ
กระทรวงมหาดไทยอาศัยอนุมาตรา (1) และ (3) ของมาตรา 3 แห่งกฎหมายป้องกันกิจกรรมที่มิชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่า UAPA กฎหมายฉบับนี้ให้อำนาจรัฐบาลกลางประกาศให้องค์กรเป็นสมาคมที่ผิดกฎหมาย ในทางปฏิบัติ ประกาศดังกล่าวทำให้ IRF ยังคงมีสถานะเป็นองค์กรต้องห้ามภายใต้กฎหมายอินเดีย
ประกาศของกระทรวงระบุทั้งระยะเวลาของการประกาศและข้อกำหนดเกี่ยวกับคำสั่งตามมาตรา 4 ของกฎหมายดังกล่าว ดังนี้:
โดยอาศัยอำนาจตามอนุมาตรา (1) และ (3) ของมาตรา 3 แห่งกฎหมายป้องกันกิจกรรมที่มิชอบด้วยกฎหมาย ค.ศ. 1967 (37 of 1967) รัฐบาลกลางขอประกาศให้มูลนิธิวิจัยอิสลามเป็นสมาคมที่ผิดกฎหมาย และกำหนดให้ประกาศฉบับนี้มีผลเป็นระยะเวลาห้าปีนับจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ทั้งนี้ อยู่ภายใต้คำสั่งใด ๆ ที่อาจออกตามมาตรา 4 ของกฎหมายดังกล่าว
การประกาศครั้งก่อนออกเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2021 ตามมาตรา 3(1) กระทรวงระบุว่าวันสิ้นสุดคือวันที่ 14 พฤศจิกายน 2026 ตามมาตรา 6(1) ซึ่งเป็นเหตุผลที่มีการออกคำสั่งฉบับใหม่ทันก่อนถึงกำหนดดังกล่าว
เดือนพฤศจิกายน 2031 เป็นวันสิ้นสุดที่ระบุไว้สำหรับการขยายเวลาครั้งล่าสุด ประกาศกำหนดระยะเวลาห้าปีอย่างชัดเจนโดยเริ่มนับจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และให้การบังคับใช้เป็นไปตามคำสั่งใด ๆ ภายใต้มาตรา 4
เหตุผลที่รัฐบาลต่ออายุคำสั่งห้าม
ข้อกล่าวหาหลักของกระทรวงมหาดไทยคือ IRF และสมาชิก โดยเฉพาะไนค์ ได้ส่งเสริมและช่วยเหลือผู้ติดตามในการสร้างความแตกแยก ความเป็นปฏิปักษ์ ความเกลียดชัง และความรู้สึกไม่ดีระหว่างศาสนา กระทรวงระบุว่ากิจกรรมเหล่านี้เป็นภัยต่อบูรณภาพและความมั่นคงของอินเดีย
กระทรวงยังกล่าวหาว่าไนค์ใช้คำปราศรัยและถ้อยแถลงชักจูงเยาวชนที่นับถือศาสนาหนึ่ง ทั้งในอินเดียและต่างประเทศ ให้ก่อเหตุร้าย ประกาศของกระทรวงกล่าวถึงประธานมูลนิธิรายนี้ว่า:
ถ้อยแถลงและคำปราศรัยของดร. ซากีร์ ไนค์ ประธาน IRF เป็นสิ่งที่น่ารังเกียจและบ่อนทำลาย
กระทรวงระบุว่าเครือข่ายโทรทัศน์ดาวเทียมนานาชาติ อินเทอร์เน็ต สื่อสิ่งพิมพ์ และโซเชียลมีเดีย เป็นช่องทางที่เผยแพร่ถ้อยแถลงของไนค์ไปถึงผู้คนนับล้านทั่วโลก ดังนั้น ข้อกล่าวหาของกระทรวงจึงครอบคลุมทั้งการเผยแพร่ข้อความของเขาข้ามพรมแดนและกิจกรรมขององค์กรในอินเดีย
อามิต ชาห์ รัฐมนตรีมหาดไทยประกาศการขยายเวลาบน X พร้อมกล่าวหาองค์กรว่าส่งเสริมความเกลียดชังระหว่างชุมชน การก่อการร้าย และการแบ่งแยกดินแดน ถ้อยแถลงของเขานำเสนอการตัดสินใจนี้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายรัฐบาลในการต่อต้านการก่อการร้ายและกิจกรรมที่รัฐบาลมองว่าเป็นปฏิปักษ์ต่ออินเดีย
ความกังวลเรื่องการรวมกลุ่มอีกครั้ง
กระทรวงระบุว่า IRF อาจกลับมาดำเนินกิจกรรมที่ถูกกล่าวหาว่าผิดกฎหมาย หากปล่อยให้ข้อจำกัดสิ้นสุดลง โดยเตือนเป็นการเฉพาะว่าองค์กรอาจรวบรวมนักเคลื่อนไหวที่ยังหลบหนี ซึ่งหมายถึงบุคคลที่ยังไม่ถูกติดตามตัวหรือยังไม่ถูกนำตัวมาพบเจ้าหน้าที่ที่ต้องการตัว
รัฐบาลยังกล่าวหาว่าองค์กรอาจเผยแพร่ความเป็นปฏิปักษ์ระหว่างชุมชน ปลุกกระแสต่อต้านประเทศ และสนับสนุนการใช้กำลังที่เชื่อมโยงกับการแบ่งแยกดินแดน การแบ่งแยกดินแดนหมายถึงการพยายามแยกดินแดนส่วนหนึ่งออกจากประเทศที่ดินแดนนั้นสังกัดอยู่
กรอบการปกครองแบบฆราวาสของอินเดีย ซึ่งเป็นอีกประเด็นที่ระบุในประกาศ เป็นบริบทของข้อกล่าวหาเรื่องความเกลียดชังทางศาสนาของรัฐบาล กระทรวงให้เหตุผลว่าการส่งเสริมความเป็นปฏิปักษ์ระหว่างกลุ่มศาสนาเป็นภัยต่อสันติภาพและความสามารถของชุมชนเหล่านั้นในการอยู่ร่วมกัน
มูลนิธิยังเผชิญข้อกล่าวหาเรื่องการทำให้เยาวชนมีแนวคิดสุดโต่งและการมีส่วนเกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน ข้อกล่าวหาเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการที่กว้างขึ้นซึ่งเกี่ยวข้องกับไนค์และ IRF การดำเนินการล่าสุดคือการตัดสินใจของรัฐบาลที่จะคงสถานะสมาคมที่ผิดกฎหมายขององค์กรไว้
ไม่พบคำตอบใหม่จากไนค์หรือ IRF ต่อประกาศวันที่ 13 พฤศจิกายน จุดยืนที่ไนค์เคยแสดงไว้คือการปฏิเสธข้อกล่าวหาที่มีต่อเขา
เส้นทางของคดีจนถึงปัจจุบัน
IRF ก่อตั้งมานานกว่า 35 ปี แต่ช่วงเวลาที่ถูกสั่งห้ามในปัจจุบันเริ่มขึ้นหลังไนค์ออกจากอินเดียในปี 2016 ลำดับเหตุการณ์ที่มีการระบุวันที่แสดงให้เห็นว่าการห้ามองค์กรและความพยายามนำตัวเขากลับมาดำเนินควบคู่กันอย่างไร
- กุมภาพันธ์ 1991: ไนค์ก่อตั้งมูลนิธิวิจัยอิสลามในเมืองมุมไบ
- 2015: ไนค์ได้รับสถานะผู้มีถิ่นพำนักถาวรในมาเลเซีย ตามข้อมูลการอภิปรายในรัฐสภามาเลเซียที่รายงานไว้ก่อนหน้านี้
- 2016: ไนค์ออกจากอินเดีย วันที่ 17 พฤศจิกายน รัฐบาลอินเดียประกาศให้ IRF เป็นสมาคมที่ผิดกฎหมายเป็นเวลาห้าปี
- 2017: สำนักงานสอบสวนแห่งชาติของอินเดียเริ่มดำเนินการขอหมายแดงของอินเตอร์โพลสำหรับไนค์
- 19 มกราคม 2018: มาเลเซียได้รับคำขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนอย่างเป็นทางการจากอินเดีย
- 29 พฤษภาคม 2020: มาเลเซียได้รับบันทึกทางการทูตจากอินเดียที่ขอให้ทบทวนการปฏิเสธ
- 15 พฤศจิกายน 2021: อินเดียต่ออายุคำสั่งห้าม IRF ออกไปอีกห้าปี
- 13 พฤศจิกายน 2026: กระทรวงมหาดไทยออกคำสั่งขยายเวลาครั้งล่าสุด ทำให้ข้อจำกัดมีผลต่อเนื่องไปจนถึงเดือนพฤศจิกายน 2031
การตัดสินใจในปี 2016, 2021 และ 2026 ประกอบด้วยคำสั่งห้ามครั้งแรก ตามด้วยการต่ออายุสองครั้ง เมื่อนับรวมกัน ระยะเวลาของข้อจำกัดที่วางแผนไว้จะยาวนานราว 15 ปีนับจากการประกาศครั้งแรก
เหตุใดไนค์จึงยังอยู่ในมาเลเซีย
ท่าทีของมาเลเซียปรากฏชัดไม่นานก่อนประกาศฉบับล่าสุดของอินเดีย ในคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษรต่อรัฐสภา ซึ่งกล่าวถึงในรายงานวันที่ 3 พฤศจิกายนเกี่ยวกับการที่มาเลเซียยังคงปฏิเสธการส่งผู้ร้ายข้ามแดน ไซฟุดดิน นาซูชัน อิสมาอิล รัฐมนตรีมหาดไทยระบุว่า ยังไม่ได้รับคำขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนอย่างเป็นทางการฉบับใหม่จากอินเดีย และไม่ได้ให้คำมั่นว่าจะส่งตัวไนค์
ไซฟุดดินระบุว่ามีการติดต่อสองครั้ง ได้แก่ คำขอที่ได้รับเมื่อวันที่ 19 มกราคม 2018 และบันทึกทางการทูตที่ได้รับเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2020 มาเลเซียถือว่าการติดต่อครั้งหลังเป็นคำขอให้ทบทวนการตัดสินใจเดิม
ไซฟุดดินตอบคำถามของอาหมัด มัรซุก ชารี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขตเปิงกาลันเชปา โดยระบุจุดยืนของรัฐบาลว่า:
รัฐบาลตัดสินใจไม่ส่งตัวซากีร์ให้แก่อินเดีย และไม่ได้ให้คำมั่นว่าจะส่งตัวเขา
มาเลเซียอ้างมาตรา 6 ของสนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดนกับอินเดีย ซึ่งลงนามในปี 2010 ควบคู่กับกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน ค.ศ. 1992 มาตรา 6 ระบุข้อจำกัดในการส่งตัว รวมถึงกรณีที่ประเทศซึ่งได้รับคำขอเห็นว่าความผิดที่กล่าวหาเป็นความผิดทางการเมือง นอกจากนี้ยังระบุประเภทความผิดที่สนธิสัญญาไม่ถือว่าเป็นความผิดทางการเมืองไว้ด้วย
การส่งผู้ร้ายข้ามแดนคือกระบวนการทางกฎหมายที่ประเทศหนึ่งส่งตัวบุคคลให้อีกประเทศเพื่อเข้ารับการพิจารณาคดีอาญาหรือรับโทษ การกำหนดสถานะ IRF เป็นองค์กรต้องห้ามดำเนินการภายใต้กฎหมายอินเดีย ส่วนการส่งตัวไนค์ต้องดำเนินการตามกรอบกฎหมายที่กำกับการตอบสนองของมาเลเซีย
ข้อมูลจากรัฐสภามาเลเซียระบุว่าไนค์ได้รับสถานะผู้มีถิ่นพำนักถาวรในปี 2015 ก่อนออกจากอินเดียในปี 2016 เขายังคงพำนักอยู่นอกอินเดีย ขณะที่ทางการอินเดียพยายามนำตัวเขากลับไป
คำขอผ่านอินเตอร์โพลและการเดินทางไปต่างประเทศ
สำนักงานสอบสวนแห่งชาติพยายามขอหมายแดงของอินเตอร์โพลสำหรับไนค์มาตั้งแต่ปี 2017 แต่อินเตอร์โพลยังไม่รับคำขอดังกล่าว หมายแดงเป็นคำขอให้ตำรวจในประเทศสมาชิกติดตามตัวบุคคลและควบคุมตัวไว้ชั่วคราวระหว่างรอการส่งผู้ร้ายข้ามแดนหรือการดำเนินการทางกฎหมายในลักษณะใกล้เคียงกัน แต่ละประเทศใช้กฎหมายของตนเองในการพิจารณาว่าจะตอบสนองอย่างไร
ไนค์ยังคงเดินทางออกนอกมาเลเซีย รวมถึงไปยังประเทศในอ่าวเปอร์เซียเพื่อบรรยายธรรมทางศาสนา เขาพบกับเชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถานที่กรุงอิสลามาบัดในเดือนตุลาคม 2024 และเดินทางไปปากีสถานอีกครั้งในเดือนกุมภาพันธ์ 2025
การสอบสวนของอินเดียยังตรวจสอบชื่อของเขาในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเหตุโจมตีร้านกาแฟในกรุงธากา ประเทศบังกลาเทศ เมื่อปี 2016 และคดีเกี่ยวกับการรับสมัครบุคคลเข้าร่วมกลุ่มรัฐอิสลาม หรือที่รู้จักกันในชื่อ ISIS ในอินเดีย ทางการอินเดียกล่าวหาว่าเขามีอิทธิพลต่อผู้คนผ่านคำปราศรัยทางศาสนาที่ปลุกปั่น
การพำนักในต่างประเทศ การเดินทางอย่างต่อเนื่อง และการเผยแพร่เนื้อหาไปในวงกว้างช่วยอธิบายขอบเขตของความกังวลจากรัฐบาลได้ ประกาศของกระทรวงมหาดไทยมุ่งเน้นไปที่องค์กรในอินเดียซึ่งผู้ก่อตั้งสื่อสารกับผู้ฟังนอกพรมแดนประเทศ
ผลหลังการขยายเวลา
คำสั่งวันที่ 13 พฤศจิกายนป้องกันไม่ให้คำสั่งห้าม IRF ที่มีอยู่สิ้นสุดลงในวันที่ 14 พฤศจิกายน องค์กรยังคงอยู่ภายใต้สถานะสมาคมที่ผิดกฎหมายต่อไปอีกห้าปี โดยเป็นไปตามข้อกำหนดทางกฎหมายที่ระบุไว้ในประกาศ
อินเดียยังคงพยายามนำตัวไนค์กลับมา ขณะที่จุดยืนล่าสุดของมาเลเซียยังคงเป็นการปฏิเสธส่งตัวเขา ยังไม่มีการประกาศกำหนดวันตัดสินใจเรื่องการส่งผู้ร้ายข้ามแดนครั้งใหม่ หรือการดำเนินการเพิ่มเติมเกี่ยวกับคำขอผ่านอินเตอร์โพล
กำหนดสิ้นสุดครั้งถัดไปที่ระบุไว้คือเดือนพฤศจิกายน 2031 จนกว่าจะถึงเวลานั้น ประเด็นหลักคือข้อจำกัดที่ยังมีผลต่อ IRF ในอินเดีย และความพยายามที่ยังไม่สำเร็จในการนำตัวไนค์ไปดำเนินคดีที่นั่น ข้อกล่าวหาของรัฐบาลเกี่ยวข้องกับความเป็นปฏิปักษ์ทางศาสนา การชักชวนเข้าร่วมการก่อการร้าย และความมั่นคงของชาติ ส่วนไนค์ปฏิเสธการกระทำผิด
ประเด็นสำคัญ
- อินเดียออกคำสั่งห้าม IRF ฉบับใหม่เป็นเวลาห้าปีเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2026 ทำให้ข้อจำกัดมีผลต่อเนื่องไปจนถึงเดือนพฤศจิกายน 2031
- องค์กรถูกสั่งห้ามครั้งแรกในเดือนพฤศจิกายน 2016 และต่ออายุในปี 2021 กับ 2026
- กระทรวงมหาดไทยกล่าวหาว่าไนค์และ IRF ส่งเสริมความเกลียดชังทางศาสนาและชักจูงให้เกิดเหตุร้าย
- ไนค์พำนักอยู่ในมาเลเซียและปฏิเสธข้อกล่าวหาที่มีต่อเขา
- มาเลเซียระบุว่ายังไม่ได้รับคำขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนอย่างเป็นทางการฉบับใหม่ นอกเหนือจากกระบวนการที่มีอยู่ และไม่ได้ให้คำมั่นว่าจะส่งตัวเขา
- ความพยายามของอินเดียในการขอหมายแดงจากอินเตอร์โพลยังไม่สำเร็จ






