เตรียมลงคะแนนระยะแรกในสภา 1,026 แห่ง
คณะกรรมการการเลือกตั้งบังกลาเทศวางแผนเริ่มลงคะแนนเลือกตั้งสภายูนियन 1,026 แห่ง ใน 131 อุปาซิลา วันที่ 21 มกราคม 2027 โดยเปิดปฏิทินการเลือกตั้ง 5 ระยะ ซึ่งจะดำเนินไปจนถึงวันที่ 27 พฤษภาคม คณะกรรมการฯ ยังตั้งใจหารือกับพรรคการเมืองที่จดทะเบียนทั้งหมดให้เสร็จก่อนวันที่ 10 ธันวาคม 2026
สารบัญ
- เตรียมลงคะแนนระยะแรกในสภา 1,026 แห่ง
- กำหนดลงคะแนน 5 วัน ตั้งแต่มกราคมถึงพฤษภาคม
- เหตุใดระยะสุดท้ายจึงยังเพิ่มจำนวนได้
- กำหนดการเลือกตั้งในแต่ละพื้นที่ยังสำคัญ
- เชิญพรรคการเมืองตามลำดับการจดทะเบียน
- การเลือกตั้งจะอยู่ภายใต้กฎหมายที่มีผลบังคับใช้
- การตัดสินใจด้านความปลอดภัยขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่
- จะไม่ใช้เครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์อีกต่อไป
- บริการด้านเอกสารประจำตัวเผชิญปัญหาซอฟต์แวร์และสัญญา
- พฤศจิกายนมีการตัดสินใจสำคัญในระยะถัดไป
- ประเด็นสำคัญ
อาบุล ฟาซล์ โมฮัมหมัด ซานาอุลเลาะห์ กรรมการการเลือกตั้ง ประกาศแผนดังกล่าวหลังการประชุมครั้งที่ 14 ของคณะกรรมการฯ เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 ที่นิรบาชัน ภาบัน ในย่านอัครกาวน์ กรุงธากา โดยมี เอ เอ็ม เอ็ม นาซีร์ อุดดิน ประธานกรรมการการเลือกตั้ง เป็นประธานการประชุม
แผนดังกล่าวครอบคลุมสภายูนียนราว 4,300 แห่ง ซึ่งเป็นสภาท้องถิ่นที่ให้บริการชุมชนชนบท ส่วนอุปาซิลาเป็นเขตการปกครองที่ประกอบด้วยหลายยูเนียน ดังนั้นอุปาซิลาหนึ่งแห่งจึงอาจมีการเลือกตั้งสภาหลายแห่งแยกจากกัน
ตัวเลขรายละเอียดที่มีการอ้างถึงซานาอุลเลาะห์บ่อยที่สุด รวมทั้งสิ้น 4,290 สภา ได้แก่ 1,026 แห่งในระยะแรก ตามด้วย 1,113, 1,002, 793 และ 356 แห่ง คณะกรรมการฯ จงใจให้ระยะสุดท้ายมีจำนวนสภาน้อยกว่า เพื่อจะเพิ่มสภาที่การเลือกตั้งติดขัดจากปัญหาทางกฎหมายหรืออุปสรรคอื่น ๆ เข้าไปได้ภายหลัง
สำหรับประชาชน ขั้นตอนถัดไปที่เป็นรูปธรรมคือการประกาศรายชื่อว่ายูนียนใดจะลงคะแนนในระยะใด คณะกรรมการฯ คาดว่าจะเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าว รวมถึงวันเลือกตั้ง บนเว็บไซต์ภายในวันที่ 19 พฤศจิกายน
ที่ประชุมครั้งเดียวกันยังหารือกฎหมายที่จะใช้กำกับการเลือกตั้ง การเตรียมการด้านความปลอดภัย ปัญหาที่กระทบการผลิตบัตรประจำตัวประชาชนแห่งชาติแบบสมาร์ต และการจัดการเครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ การตัดสินใจเหล่านี้เกี่ยวข้องทั้งกับการจัดการเลือกตั้งและบริการด้านเอกสารประจำตัวที่คณะกรรมการฯ รับผิดชอบ
กำหนดลงคะแนน 5 วัน ตั้งแต่มกราคมถึงพฤษภาคม
ปฏิทินที่เสนอระบุให้การเลือกตั้งสองระยะแรกมีขึ้นในเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์ ตามด้วยอีกสามระยะในเดือนเมษายนและพฤษภาคม วันเลือกตั้งทั้งห้าวันตรงกับวันพฤหัสบดีในปี 2027
- 21 มกราคม: ระยะแรก ครอบคลุมสภายูนียน 1,026 แห่ง ใน 131 อุปาซิลา
- 4 กุมภาพันธ์: ระยะที่สอง ครอบคลุมสภายูนียน 1,113 แห่ง ใน 129 อุปาซิลา
- 29 เมษายน: ระยะที่สาม ครอบคลุมสภายูนียน 1,002 แห่ง ใน 118 อุปาซิลา
- 13 พฤษภาคม: ระยะที่สี่ ครอบคลุมสภายูนียน 793 แห่ง ใน 93 อุปาซิลา
- 27 พฤษภาคม: ระยะที่ห้า ครอบคลุมสภายูนียน 356 แห่ง ใน 37 อุปาซิลา
สองระยะแรกจะครอบคลุมสภารวม 2,139 แห่ง หรือเกือบครึ่งหนึ่งของยอดรวมโดยละเอียดที่ 4,290 แห่ง ระยะที่สองจะมีจำนวนมากที่สุด คือ 1,113 แห่ง ขณะที่ระยะที่ห้าในเบื้องต้นมีจำนวนน้อยกว่าหนึ่งในสามของตัวเลขดังกล่าว
ปฏิทินยังมีช่วงเว้นระยะยาวระหว่างวันที่ 4 กุมภาพันธ์กับ 29 เมษายน ประกาศของคณะกรรมการฯ ระบุวันเลือกตั้งที่เสนอไว้ แต่ไม่ได้ชี้แจงเหตุผลของช่วงเวลาดังกล่าว
เหตุใดระยะสุดท้ายจึงยังเพิ่มจำนวนได้
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า การเลือกตั้งสภายูนียนบางแห่งยังติดขัดจากปัญหาทางกฎหมายหรืออุปสรรคอื่น ๆ การกำหนดให้ระยะที่ห้ามีจำนวนสภาน้อยกว่าเปิดช่องให้คณะกรรมการฯ เพิ่มสภาเหล่านั้นได้ หากพร้อมจัดการเลือกตั้งก่อนถึงระยะดังกล่าว
ดังนั้น จำนวน 356 แห่งที่จัดสรรไว้ในเบื้องต้นจึงเป็นตัวเลขสำหรับการวางแผน ซึ่งอาจเพิ่มขึ้นได้ หากอุปสรรคที่ค้างอยู่ของสภาใดได้รับการแก้ไข ก็สามารถเพิ่มสภานั้นเข้าไปในการเลือกตั้งระยะสุดท้าย แทนที่จะต้องจัดการเลือกตั้งแยกอีกระยะ
ตัวเลขรายละเอียดที่มีการอ้างถึงในการแถลงข่าวยังมีความแตกต่างกันอยู่หลายจุด นอกเหนือจากยอดหลัก 4,290 แห่ง ยังมีการอ้างตัวเลขรวม 4,307 แห่งว่าเป็นข้อมูลจากซานาอุลเลาะห์ โดยระยะที่สองมี 1,130 แห่ง แทนที่จะเป็น 1,113 แห่ง ตัวเลขอื่นที่ระบุในแผนให้ระยะที่ห้ามี 350 แห่ง แทน 356 แห่ง และระยะที่สองครอบคลุม 119 อุปาซิลา แทน 129 แห่ง รายชื่อที่รับปากว่าจะเผยแพร่จะระบุชื่อสภาและการจัดสรรแต่ละระยะอย่างชัดเจน
กำหนดการเลือกตั้งในแต่ละพื้นที่ยังสำคัญ
เจ้าหน้าที่การเลือกตั้งประจำเขตจะประกาศกำหนดการอย่างเป็นทางการสำหรับสภาที่เกี่ยวข้อง กำหนดการดังกล่าวมีความสำคัญทั้งต่อผู้สมัครและผู้มีสิทธิเลือกตั้ง เพราะก่อนถึงวันลงคะแนนยังมีขั้นตอนต่าง ๆ เช่น การยื่นและตรวจสอบใบสมัครรับเลือกตั้ง
ซานาอุลเลาะห์กล่าวถึงความยืดหยุ่นของวันเริ่มต้น ขณะอธิบายบทบาทของเจ้าหน้าที่ประจำเขต กรรมการการเลือกตั้งกล่าวว่า:
สมมติว่าในการเลือกตั้งระยะแรก เรากำหนดวันที่ 21 มกราคม โดยอาจคลาดเคลื่อนได้ 50 วัน เจ้าหน้าที่การเลือกตั้งประจำเขตจะเป็นผู้ประกาศกำหนดการ
ก่อนการประชุม คาดว่าเจ้าหน้าที่ประจำเขตจะประกาศกำหนดการล่วงหน้า 40 ถึง 45 วันก่อนวันลงคะแนน ถ้อยคำภายหลังของซานาอุลเลาะห์เปิดให้ปรับวันจากวันที่ 21 มกราคมได้ จึงยิ่งทำให้ประกาศเฉพาะแต่ละยูเนียนมีความสำคัญต่อผู้ที่เตรียมลงสมัครหรือไปใช้สิทธิ
วันที่ 19 พฤศจิกายนเป็นกำหนดเผยแพร่รายชื่อโดยละเอียดที่คณะกรรมการฯ รับปากไว้ ขั้นตอนต่อไปคือรอรายชื่อนั้นและกำหนดการเลือกตั้งในแต่ละพื้นที่ ดังนั้น วันที่ 21 มกราคมจึงยังเป็นเพียงกำหนดเริ่มต้นตามแผน ไม่ใช่ตารางเวลาครบถ้วนสำหรับทุกสภา
เชิญพรรคการเมืองตามลำดับการจดทะเบียน
คณะกรรมการฯ วางแผนหารือกับพรรคการเมืองที่จดทะเบียนแล้วเป็นเวลาสามวันในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนหรือต้นเดือนธันวาคม โดยจะเชิญพรรคตามลำดับการจดทะเบียน และตั้งเป้าให้การหารือเสร็จก่อนวันที่ 10 ธันวาคม
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า การหารือจะมุ่งเน้นการจัดการเลือกตั้งท้องถิ่นที่เสรี เป็นธรรม และสงบเรียบร้อย พร้อมเปรียบเทียบกระบวนการที่เสนอกับการหารือที่จัดขึ้นก่อนการเลือกตั้งระดับชาติ
กรรมการการเลือกตั้งอธิบายแผนดังกล่าวว่า:
เราจะหารือกับพรรคการเมืองทุกพรรค เช่นเดียวกับที่จัดขึ้นก่อนการเลือกตั้งระดับชาติ โดยเฉพาะก่อนการเลือกตั้งรัฐบาลท้องถิ่นและการเริ่มเลือกตั้งสภายูนียน การหารือจะเสร็จสิ้นก่อนวันที่ 10 ธันวาคม
การหารือจะมีขึ้นก่อนกำหนดเริ่มต้นในเดือนมกราคม เปิดโอกาสให้พรรคการเมืองหารือเรื่องการจัดการเลือกตั้งกับคณะกรรมการฯ ก่อนเริ่มลงคะแนน การเรียงลำดับตามการจดทะเบียนจะกำหนดลำดับการเชิญพรรคตลอดช่วงสามวัน
การเลือกตั้งจะอยู่ภายใต้กฎหมายที่มีผลบังคับใช้
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า การเลือกตั้งแต่ละครั้งจะจัดขึ้นภายใต้กฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในวันที่ประกาศกำหนดการอย่างเป็นทางการ คำตอบดังกล่าวมีขึ้นหลังถูกถามเกี่ยวกับข้อเสนอแก้ไขกฎหมายการเลือกตั้งและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการฯ
กรรมการการเลือกตั้งกล่าวถึงหลักเกณฑ์นี้อย่างตรงไปตรงมาว่า:
ในวันที่ประกาศกำหนดการ การเลือกตั้งจะจัดขึ้นตามกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในขณะนั้น
สำหรับผู้สมัครและพรรคการเมือง ประเด็นสำคัญในทางปฏิบัติคือช่วงเวลา การแก้ไขกฎหมายที่เสนอไว้ต้องมีผลเป็นกฎหมายก่อน จึงจะใช้กำกับการเลือกตั้งที่ประกาศภายใต้กฎหมายฉบับนั้นได้ ดังนั้น วันที่ประกาศกำหนดการอย่างเป็นทางการจึงเป็นตัวกำหนดว่าจะใช้กฎเกณฑ์ทางกฎหมายใด
จุดยืนของคณะกรรมการฯ ทำให้ประกาศกำหนดการของแต่ละเขตมีความสำคัญอีกประการ นอกจากเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการเลือกตั้งในพื้นที่แล้ว ยังเป็นวันที่กำหนดว่ากฎหมายใดมีผลใช้บังคับ
การตัดสินใจด้านความปลอดภัยขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า คณะกรรมการฯ ยังไม่ได้รับคำขอจากพรรคการเมืองให้ส่งกองทัพเข้าดูแลการเลือกตั้งรัฐบาลท้องถิ่น ก่อนหน้านี้มีการหารือเรื่องส่งกองทัพในกรณีการเลือกตั้งระดับชาติ แต่การเลือกตั้งท้องถิ่นยังไม่มีคำขอในลักษณะเดียวกัน
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า การจัดการด้านความปลอดภัยจะขึ้นอยู่กับกำลังพลและประสิทธิภาพของหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย คณะกรรมการฯ จะพิจารณาว่ากำลังเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องสามารถปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่นั้น ๆ และรักษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการลงคะแนนได้หรือไม่
แนวทางนี้ทำให้ขีดความสามารถในแต่ละพื้นที่เป็นปัจจัยหลักในการตัดสินใจส่งกำลัง คณะกรรมการฯ จะพิจารณาว่าเจ้าหน้าที่ที่มีอยู่ในแต่ละพื้นที่สามารถรักษาความสงบในการเลือกตั้งและทำให้กระบวนการดำเนินไปได้หรือไม่
ซานาอุลเลาะห์ยังกล่าวว่า คณะกรรมการฯ ไม่คาดว่าสถานการณ์ทางการเมืองในปัจจุบันหรือกิจกรรมทางการเมืองจะทำให้การเลือกตั้งท้องถิ่นหยุดชะงัก เมื่อถูกถามถึงกระแสพูดคุยเรื่องความเป็นไปได้ที่ชีค ฮาซีนาจะกลับบังกลาเทศในเดือนธันวาคม เขากล่าวว่าไม่คาดว่าเรื่องดังกล่าวจะส่งผลต่อการเลือกตั้ง
เขาเห็นว่าการเลือกตั้งท้องถิ่นอาจช่วยปรับปรุงความสงบเรียบร้อยในบางพื้นที่ คณะกรรมการฯ ระบุว่าจะดำเนินมาตรการที่จำเป็นเพื่อรักษาความปลอดภัยให้อยู่ในระดับที่จัดการได้ระหว่างการลงคะแนน
จะไม่ใช้เครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์อีกต่อไป
คณะกรรมการฯ ตัดสินใจว่าจะไม่ใช้เครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ หรือ EVM ในการเลือกตั้งใด ๆ อีกต่อไป ที่ประชุมทบทวนความคืบหน้าของคณะทำงานซึ่งกำลังพิจารณาวิธีจัดการเครื่องที่เก็บไว้แล้ว
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า งานจะเริ่มต้นที่กาซิปูร์ ซึ่งเป็นสถานที่เก็บเครื่องไว้มากที่สุด เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบจำนวนและสภาพของเครื่องที่เก็บอยู่ตามพื้นที่ปฏิบัติงานต่าง ๆ ก่อน แล้วจึงดำเนินการตามข้อเสนอแนะของคณะทำงาน
การจัดการเครื่องที่ไม่ต้องใช้อีกต่อไปอาจทำได้หลายวิธี ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า คณะทำงานจะเป็นผู้พิจารณาว่าคณะกรรมการฯ จะเลือกใช้แนวทางใด
เขากล่าวว่า คณะกรรมการฯ ยังไม่ได้หารือเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความสูญเสียทางการเงิน เนื่องจากต้องรอข้อเสนอแนะของคณะทำงานก่อน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงประเด็น EVM ที่อยู่ระหว่างการพิจารณาผ่านกระบวนการปฏิรูปการเลือกตั้ง การไต่สวน และคณะกรรมการต่อต้านการทุจริต
อีกประเด็นที่ยังไม่มีข้อยุติคือการชำระเงิน 23 โครตากา หรือเทียบเท่า 230 ล้านตากา ให้แก่สถาบันแห่งหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับ EVM ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า คณะกรรมการชุดก่อนระงับการชำระเงินดังกล่าวด้วยเหตุผลเฉพาะ คณะกรรมการชุดปัจจุบันต้องการทำความเข้าใจเหตุผลและสถานการณ์ทั้งหมดก่อนเปลี่ยนแปลงคำตัดสินเดิม
บริการด้านเอกสารประจำตัวเผชิญปัญหาซอฟต์แวร์และสัญญา
การผลิตบัตรประจำตัวประชาชนแห่งชาติแบบสมาร์ตเป็นอีกหัวข้อสำคัญในการประชุม ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า ซอฟต์แวร์ที่ใช้พิมพ์บัตรมีปัญหามาเป็นเวลาสี่ถึงห้าวัน และเจ้าหน้าที่กำลังตรวจหาสาเหตุและแก้ไข
เขายืนยันว่าบริการบัตรประจำตัวประชาชนแห่งชาติไม่ได้ถูกระงับ และการพิมพ์บัตรยังดำเนินต่อไป ผู้ที่ได้รับอนุมัติคำขอ NID แล้วสามารถดาวน์โหลดบัตรฉบับพิมพ์ได้จากเว็บไซต์และนำไปเคลือบเพื่อใช้งาน เขากล่าว
คณะกรรมการฯ ยังหารือปัญหาด้านการบริหารที่ดำเนินมานาน ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า สัญญาบริการหมดอายุโดยไม่ได้ต่อสัญญา และยังมีข้อทักท้วงจากการตรวจสอบบัญชีที่ไม่ได้รับการแก้ไข ข้อทักท้วงจากการตรวจสอบบัญชีคือประเด็นที่พบในการตรวจสอบทางการเงิน ซึ่งต้องมีคำชี้แจงหรือดำเนินการแก้ไข
ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า งานบางส่วนยังดำเนินต่อไปโดยไม่มีสัญญาที่มีผลอยู่ในปัจจุบัน คณะกรรมการฯ กำลังพิจารณาวิธีแก้ไขสถานการณ์และสนับสนุนให้การพิมพ์ดำเนินงานได้เต็มกำลัง เขากล่าวว่า งานในอนาคตจะดำเนินการภายใต้สัญญา ขณะที่บริการ NID ซึ่งเขาระบุว่าเป็นบริการระดับชาติ ต้องดำเนินต่อไป
พฤศจิกายนมีการตัดสินใจสำคัญในระยะถัดไป
คณะกรรมการฯ วางแผนจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง NID ในวันที่ 18 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นเวลาสองวันหลังการประชุมครั้งนี้ โดยมีเป้าหมายพิจารณาวิธีทำให้บริการเรียบง่ายและเข้าถึงได้มากขึ้น ตลอดจนแก้ปัญหาที่ผู้ใช้และเจ้าหน้าที่ทั้งภายในและภายนอกคณะกรรมการฯ เผชิญ
คาดว่าตัวแทนสื่อมวลชนจะเข้าร่วมด้วย ซานาอุลเลาะห์กล่าวว่า คาดว่าจะมีสมาชิก 10 คนจากทั้งหมด 12 คนของฟอรัมผู้สื่อข่าวเพื่อการเลือกตั้งและประชาธิปไตย ซึ่งเกี่ยวข้องกับคณะกรรมการฯ เข้าร่วม
วันถัดไปคือวันที่ 19 พฤศจิกายน เป็นกำหนดเป้าหมายในการเผยแพร่รายชื่อการเลือกตั้งสภายูนียนโดยละเอียด จากนั้นคาดว่าจะมีการหารือกับพรรคการเมืองในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนหรือต้นเดือนธันวาคม และต้องเสร็จก่อนวันที่ 10 ธันวาคม
สำหรับแผนการเลือกตั้ง ขั้นตอนเร่งด่วนคือการเปลี่ยนการจัดสรรที่เสนอไว้ให้เป็นรายชื่อสภาที่ชัดเจน พร้อมกำหนดการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการในแต่ละพื้นที่ ส่วนบริการด้านเอกสารประจำตัวและเครื่องลงคะแนนที่จัดเก็บไว้ ขั้นตอนถัดไปคือแก้ปัญหาด้านการบริหารและรับข้อเสนอแนะที่จำเป็นก่อนพิจารณาตัดสินใจเพิ่มเติม
ประเด็นสำคัญ
- คณะกรรมการการเลือกตั้งวางแผนจัดการเลือกตั้งสภายูนียน 5 ระยะ ตั้งแต่วันที่ 21 มกราคมถึง 27 พฤษภาคม 2027
- การจัดสรรรายละเอียดหลักรวม 4,290 สภา โดยระยะแรกมี 1,026 แห่ง ใน 131 อุปาซิลา
- ระยะที่ห้าเริ่มต้นด้วยจำนวนสภาน้อยกว่า เพื่อเปิดทางให้เพิ่มการเลือกตั้งที่ล่าช้าจากปัญหาทางกฎหมายหรืออุปสรรคอื่น
- คณะกรรมการฯ คาดว่าจะเผยแพร่รายชื่อสภาและรายละเอียดวันลงคะแนนภายในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2026
- วางแผนหารือกับพรรคการเมืองที่จดทะเบียนเป็นเวลาสามวัน และควรเสร็จก่อนวันที่ 10 ธันวาคม
- การเลือกตั้งจะอยู่ภายใต้กฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในวันที่ประกาศกำหนดการอย่างเป็นทางการ
- จะไม่ใช้ EVM อีกต่อไป ขณะที่คณะทำงานกำลังพิจารณาวิธีจัดการเครื่องที่เก็บไว้
- คณะกรรมการฯ ระบุว่าบริการ NID ยังคงดำเนินต่อไป แม้มีปัญหาซอฟต์แวร์และสัญญา






