รัฐมนตรีเผย แรงงานบังกลาเทศกลับเข้าซาอุดีอาระเบียได้ แม้ใบอนุญาตพำนักหมดอายุ

บรรเทาปัญหาแรงงานที่ตกค้างจากเที่ยวบินหยุดชะงัก

อาริฟุล ฮัก โชว์ดูรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสวัสดิการชาวต่างชาติและการจ้างงานในต่างประเทศของบังกลาเทศ กล่าวเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2026 ว่า แรงงานบังกลาเทศที่ใบอนุญาตพำนักในซาอุดีอาระเบียหมดอายุระหว่างที่เที่ยวบินหยุดชะงักจนเดินทางกลับไม่ได้ จะได้รับอนุญาตให้เข้าซาอุดีอาระเบีย

คำยืนยันดังกล่าวมีขึ้นหลังเที่ยวบินตรงและเที่ยวบินต่อเครื่อง 146 เที่ยวระหว่างวันที่ 10 ถึง 25 ตุลาคมหยุดชะงัก ส่งผลกระทบต่อผู้โดยสาร 22,231 คน แรงงานที่เดินทางกลับจากการลาพักเป็นกลุ่มที่เผชิญปัญหาเร่งด่วนเป็นพิเศษ เนื่องจากใบอนุญาตพำนักในซาอุดีอาระเบียอาจหมดอายุระหว่างที่พวกเขารอเที่ยวบินอยู่ในบังกลาเทศ

อาริฟุล ฮักกล่าวว่า แรงงานที่ได้รับผลกระทบจะได้รับการบันทึกข้อมูลในระบบอิเล็กทรอนิกส์ของซาอุดีอาระเบียโดยอัตโนมัติเมื่อสามารถเดินทางได้ และจะได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศ เขากล่าวเช่นนี้ระหว่างการหารือที่หอประชุมมูลนิธิ BIAM ย่านนิวเอสกาตัน กรุงธากา โดยมีอับดุลลาห์ อิบน์ ดาเฟอร์ อิบน์ อุบียะห์ เอกอัครราชทูตซาอุดีอาระเบียเข้าร่วม

อิกอมะฮ์คือใบอนุญาตพำนักในซาอุดีอาระเบียที่ออกให้แก่แรงงานต่างชาติ หากใบอนุญาตหมดอายุ ผู้ที่พยายามกลับไปยังประเทศที่ตนอาศัยและทำงานอยู่อาจประสบปัญหาด้านคนเข้าเมือง คำยืนยันของรัฐมนตรีมุ่งช่วยเหลือแรงงานที่ได้รับผลกระทบจากเที่ยวบินหยุดชะงัก

ที่ประชุมยังหารือถึงค่าใช้จ่ายในการไปทำงานต่างประเทศ การตรวจสอบวีซ่าที่รวดเร็วขึ้น ข้อร้องเรียนต่อธุรกิจจัดหางาน และข้อเรียกร้องให้ปรับการทดสอบทักษะให้ง่ายขึ้น ขณะที่เอ็มดี นูรุล ฮัก รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง ขอให้ซาอุดีอาระเบียพิจารณาอภัยโทษเป็นกรณีพิเศษแก่ชาวบังกลาเทศที่ถูกจำคุกในช่วงรอมฎอนที่จะมาถึง

ขอบเขตของคำยืนยันเรื่องการอนุญาตให้เข้าประเทศ

อาริฟุล ฮักอธิบายถึงกระบวนการทางอิเล็กทรอนิกส์ที่จะช่วยให้แรงงานที่ได้รับผลกระทบเข้าประเทศได้เมื่อเงื่อนไขเอื้ออำนวยให้เดินทาง คำกล่าวของเขามีขึ้นหลังรัฐบาลบังกลาเทศพยายามขอความผ่อนผันด้านคนเข้าเมืองผ่านการหารือกับทางการซาอุดีอาระเบียก่อนหน้านี้

ประกาศดังกล่าวไม่ได้ระบุรายละเอียดการดำเนินการจากทางการซาอุดีอาระเบีย วันเริ่มใช้ หรือรายการเอกสารที่ต้องใช้ ดังนั้นแรงงานยังจำเป็นต้องยืนยันการจัดเตรียมเที่ยวบินและขั้นตอนด้านคนเข้าเมืองกับสายการบินและหน่วยงานซาอุดีอาระเบียที่เกี่ยวข้อง

ก่อนหน้านี้สำนักงานการบินพลเรือนบังกลาเทศ หรือ CAAB ได้สั่งให้สายการบินแนะนำผู้โดยสารที่ต้องการต่ออายุวีซ่าหรือขอความช่วยเหลือด้านคนเข้าเมืองให้ติดต่อทางการซาอุดีอาระเบีย สถานเอกอัครราชทูตซาอุดีอาระเบียในกรุงธากา และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง

วีซ่าและอิกอมะฮ์มีวัตถุประสงค์ต่างกัน วีซ่าอนุญาตให้เดินทางหรือเข้าประเทศภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด ส่วนอิกอมะฮ์เป็นหลักฐานอนุญาตให้พำนักในซาอุดีอาระเบีย ทั้งสองเรื่องกลายเป็นปัญหาเร่งด่วนเมื่อแรงงานยังตกค้าง จึงเป็นเหตุให้การหารือก่อนหน้านี้ของรัฐบาลมุ่งเน้นการต่ออายุวีซ่า ขณะที่คำยืนยันล่าสุดระบุถึงใบอนุญาตพำนักที่หมดอายุโดยตรง

ลำดับเหตุการณ์เที่ยวบินหยุดชะงัก

เที่ยวบินถูกยกเลิกและระงับหลังกลุ่มฮูตีโจมตีสนามบินในซาอุดีอาระเบีย รวมถึงสนามบินในกรุงริยาดและเมืองดัมมาม การหยุดชะงักกระทบทั้งเที่ยวบินตรงจากบังกลาเทศและการเดินทางที่ต้องต่อเครื่องผ่านสนามบินอื่น

ยอดหลักระบุว่าเที่ยวบินที่ได้รับผลกระทบมี 146 เที่ยว ขณะที่อีกยอดหนึ่งระบุ 144 เที่ยว ส่วนจำนวนผู้โดยสารอยู่ที่ 22,231 คน ครอบคลุมผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุขัดข้อง รวมถึงแรงงานที่พยายามเดินทางกลับหลังลาพัก

ลำดับการประกาศแสดงให้เห็นว่าการรับมือเริ่มจากการช่วยเหลือเร่งด่วนที่สนามบิน ต่อด้วยการหารือด้านคนเข้าเมือง และลงท้ายด้วยคำยืนยันของรัฐมนตรีเรื่องการอนุญาตให้เข้าประเทศ:

• 10 ตุลาคม: เริ่มช่วงเวลาที่นับรวมในยอดเที่ยวบินหยุดชะงัก
• 12 ตุลาคม: CAAB ออกคำสั่งเกี่ยวกับการแจ้งผู้โดยสาร การจองเที่ยวบินใหม่ การคืนเงิน ความช่วยเหลือที่สนามบิน และการส่งต่อเพื่อขอความช่วยเหลือด้านคนเข้าเมือง
• 13 ตุลาคม: นูรุล ฮัก รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกล่าวว่า บังกลาเทศกำลังเจรจากับซาอุดีอาระเบียเพื่อขยายอายุวีซ่าให้แรงงานที่ตกค้าง
• 25 ตุลาคม: สิ้นสุดช่วงเวลาที่นับรวมในยอดเที่ยวบิน 146 เที่ยว
• 26 ตุลาคม: อาริฟุล ฮักกล่าวว่า แรงงานที่ได้รับผลกระทบจากเหตุขัดข้องสามารถเข้าซาอุดีอาระเบียได้ แม้อิกอมะฮ์หมดอายุแล้ว

นูรุล ฮักกล่าวเมื่อวันที่ 13 ตุลาคมว่า การเจรจายากลำบากขึ้นหลังเกิดเหตุด้านความมั่นคงในกรุงริยาด แต่เขายังแสดงความหวังว่าจะหาทางออกได้ สำหรับแรงงาน ความล่าช้าทำให้ต้องเผชิญทั้งความไม่แน่นอนเรื่องการเดินทางและความเสี่ยงที่จะกลับไปทำงานไม่ทันกำหนด

ข้อกำหนดที่แจ้งแก่สายการบิน

คำสั่งของ CAAB เมื่อวันที่ 12 ตุลาคมกำหนดให้สายการบินแจ้งผู้โดยสารโดยเร็วเมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิก ล่าช้า หรือมีการเปลี่ยนแปลงตารางบิน สายการบินต้องใช้ข้อความ โทรศัพท์ อีเมล เว็บไซต์ สื่อสังคมออนไลน์ และช่องทางอื่นที่มี เพื่อให้ผู้เดินทางได้รับข้อมูลอัปเดตก่อนออกเดินทาง

คำสั่งดังกล่าวลงนามโดยกรุ๊ปกัปตัน เอสเอ็ม รากิบ ซามัด ผู้อำนวยการบริหารท่าอากาศยานนานาชาติฮาซรัต ชาห์จาลาล และยังระบุข้อมูลเกี่ยวกับทางเลือกในการเดินทางที่ผู้โดยสารควรได้รับแจ้ง CAAB ระบุว่า:

สายการบินต้องให้ข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับเวลาออกเดินทางที่ปรับใหม่ ขั้นตอนการจองเที่ยวบินใหม่ การคืนเงิน และการจัดการอื่นที่เกี่ยวข้องด้วย

ผู้โดยสารได้รับคำแนะนำให้ตรวจสอบสถานะเที่ยวบินก่อนเดินทางไปสนามบิน นอกจากนี้ สายการบินยังต้องช่วยเหลือผู้ที่เดินทางมาถึงสนามบินหรืออาคารผู้โดยสารแล้วโดยไม่ทราบว่าการเดินทางของตนได้รับผลกระทบ

ความช่วยเหลือต้องครอบคลุมที่นั่ง น้ำดื่ม อาหารว่าง อาหารมื้อหลัก และสิ่งจำเป็นอื่น ๆ ตามความเหมาะสม CAAB ระบุให้เอาใจใส่เป็นพิเศษต่อผู้โดยสารที่อาจได้รับผลกระทบมากจากการรอที่สนามบินเป็นเวลานาน:

ต้องให้ความใส่ใจเป็นพิเศษแก่ผู้โดยสารสูงอายุ เด็ก คนพิการ และผู้เดินทางกลุ่มเปราะบางอื่น ๆ

สายการบินแต่ละแห่งต้องแต่งตั้งผู้ประสานงานที่รับผิดชอบ พร้อมจัดเจ้าหน้าที่ให้เพียงพอเพื่อประสานข้อมูลอัปเดตและความช่วยเหลือกับหน่วยงานสนามบิน โดยต้องแจ้งข้อมูลติดต่อให้ฝ่ายบริหารจัดการเที่ยวบินของสนามบินทราบทันที และผู้ประสานงานต้องติดต่อได้ตลอดช่วงที่เกิดเหตุขัดข้อง

ตรวจสอบค่าใช้จ่ายในการจัดหางาน

อาริฟุล ฮักใช้เวทีหารือในกรุงธากาตั้งคำถามต่อค่าจัดหางาน ซึ่งอาจทำให้แรงงานมีหนี้ก้อนใหญ่ก่อนจะได้รับเงินเดือนแรกในต่างประเทศ เขากล่าวว่า การเรียกเก็บเงิน 700,000 ถึง 800,000 ตากาเป็นเรื่องไม่เหมาะสม หากสามารถจัดการไปทำงานต่างประเทศได้ด้วยค่าใช้จ่าย 300,000 ตากา

ส่วนต่างดังกล่าวมีนัยสำคัญ: 700,000 ตากาคิดเป็นประมาณ 2.3 เท่าของ 300,000 ตากา ส่วน 800,000 ตากาคิดเป็นประมาณ 2.7 เท่า แรงงานที่จ่ายในอัตราสูงกว่าจะต้องหาเงินเพิ่มอีก 400,000 ถึง 500,000 ตากาตั้งแต่เริ่มต้นเดินทาง

รัฐมนตรีเตือนว่า ค่าใช้จ่ายในการไปทำงานต่างประเทศที่สูงเกินไปอาจทำให้แรงงานต้องชำระหนี้นานหลายปี ผู้ที่กู้เงินมาจ่ายค่าจัดหางานต้องนำรายได้ในอนาคตส่วนหนึ่งไปใช้คืนเงินกู้ ส่งผลให้มีเงินเหลือสำหรับค่าใช้จ่ายในครัวเรือนน้อยลง

ตัวเลขที่เขายกขึ้นมาเป็นการตั้งคำถามต่อการเรียกเก็บเงินที่สูงเกินควร ไม่ใช่การประกาศอัตราค่าธรรมเนียมอย่างเป็นทางการ เขาเรียกร้องให้บริษัทจัดหางานลดค่าใช้จ่ายและงดเรียกเก็บเงินจากแรงงานเกินควร

นูรุล ฮักเรียกร้องให้ลดค่าใช้จ่ายในการไปทำงานต่างประเทศเช่นกัน รัฐมนตรีทั้งสองให้ความสำคัญกับธุรกิจจัดหางานในการหารือ โดยอาริฟุล ฮักกล่าวว่าความร่วมมือระหว่างรัฐบาลกับบริษัทจัดหางานมีความจำเป็นต่อการบรรลุเป้าหมายการจ้างงานในต่างประเทศ

ตรวจสอบวีซ่าเร็วขึ้นและช่องทางร้องเรียน

อาริฟุล ฮักกล่าวว่า สำนักงานแรงงาน การจ้างงาน และการฝึกอบรม หรือ BMET กำลังเตรียมนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้เพื่อปรับขั้นตอนการไปทำงานต่างประเทศให้ง่ายขึ้น และตรวจสอบความถูกต้องของวีซ่าได้รวดเร็วขึ้น

การตรวจสอบความถูกต้องของวีซ่าช่วยยืนยันว่ายังสามารถใช้เอกสารเดินทางได้ภายใต้เงื่อนไขที่ระบุ การตรวจสอบที่เร็วขึ้นอาจช่วยให้แรงงานและบริษัทที่ดูแลคำขอพบปัญหาได้ตั้งแต่ช่วงต้นของกระบวนการก่อนออกเดินทาง

รัฐมนตรียังกล่าวด้วยว่ากำลังจัดตั้งและประชาสัมพันธ์บริการอีเมลแบบเปิดเพื่อช่วยแก้ไขข้อร้องเรียน โครงการนี้จะเป็นช่องทางให้แรงงานแจ้งปัญหา ควบคู่กับการปรับเปลี่ยนงานด้านธุรการที่ BMET กำลังเตรียมการ

อาริฟุล ฮักขอให้แรงงานปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับของประเทศปลายทาง และขอให้บริษัทจัดหางานช่วยอธิบายข้อกำหนดเหล่านั้น เป้าหมายที่ระบุในการประชุมคือการเพิ่มการย้ายถิ่นไปทำงานของแรงงานฝีมือ พร้อมปฏิบัติตามกฎของซาอุดีอาระเบียอย่างเคร่งครัด

ดังนั้น วาระด้านการบริหารจึงครอบคลุมหลายขั้นตอนของการย้ายถิ่นเพื่อทำงาน ได้แก่ การตรวจเอกสารก่อนออกเดินทาง การทำให้การยื่นข้อร้องเรียนสะดวกขึ้น และการเตรียมแรงงานให้พร้อมสำหรับข้อกำหนดทางกฎหมายที่จะต้องปฏิบัติหลังเดินทางถึง

บริษัทจัดหางานเรียกร้องปรับการทดสอบทักษะ

ตัวแทนบริษัทจัดหางานขอให้ปรับกระบวนการรับรองทักษะ Taqamul ให้ง่ายขึ้น และลดค่าทดสอบ การรับรองทักษะเป็นวิธีตรวจสอบว่าแรงงานสามารถทำงานตามที่อาชีพนั้นกำหนดได้หรือไม่

ตัวแทนยังขอให้แก้ปัญหาด้านการบริหารกำลังคนที่ BMET และดำเนินมาตรการเพิ่มขีดความสามารถและประสิทธิผลของบริษัทจัดหางาน ข้อเรียกร้องเหล่านี้ทำให้ค่าใช้จ่ายในการทดสอบและอุปสรรคด้านขั้นตอนถูกนำมาหารือควบคู่กับข้อเรียกร้องของรัฐมนตรีให้ลดค่าธรรมเนียม

ข้อกังวลทั้งสองด้านเกี่ยวข้องกับค่าใช้จ่ายรวมที่แรงงานต้องจ่าย รัฐมนตรีมุ่งประเด็นเงินที่บริษัทเรียกเก็บจากแรงงาน ขณะที่ตัวแทนบริษัทจัดหางานขอให้ปรับค่าธรรมเนียมและขั้นตอนในการจัดหางาน

เอ็มดี ม็อกตาร์ อาเหม็ด ปลัดกระทรวงเป็นประธานการหารือ ผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วยจามิล อาเหม็ด อธิบดี BMET, เอ็มดี อาซัดซุซซามาน อธิบดีคณะกรรมการสวัสดิการผู้มีรายได้จากต่างประเทศ และโมฮัมหมัด ราเชดุล ฮัก กรรมการผู้จัดการ BOESL ทำให้หน่วยงานหลายแห่งที่เกี่ยวข้องกับการจ้างงานในต่างประเทศเข้าร่วมประชุม

ข้อเรียกร้องแยกต่างหากเรื่องการอภัยโทษผู้ต้องขัง

นูรุล ฮักขอให้รัฐบาลซาอุดีอาระเบียพิจารณารวมชาวบังกลาเทศที่ถูกจำคุกไว้ในโครงการอภัยโทษเป็นกรณีพิเศษในช่วงรอมฎอนที่จะมาถึง เขายื่นคำขอดังกล่าวควบคู่กับการเรียกร้องให้แก้ไขปัญหาระหว่างสองประเทศผ่านการหารือร่วมกัน

คำขอนี้เป็นการร้องขอให้ซาอุดีอาระเบียพิจารณา การปล่อยตัวใด ๆ จะขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของซาอุดีอาระเบียและเงื่อนไขคุณสมบัติของผู้ได้รับอภัยโทษ

อับดุลลาห์ อิบน์ ดาเฟอร์ อิบน์ อุบียะห์ เอกอัครราชทูตกล่าวว่า ชาวบังกลาเทศเป็นชุมชนชาวต่างชาติที่ใหญ่ที่สุดในซาอุดีอาระเบีย และกล่าวว่าความสัมพันธ์ฉันมิตรระหว่างสองประเทศจะช่วยส่งเสริมความร่วมมือในภาคแรงงานให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น

ความสัมพันธ์ดังกล่าวทำให้ปัญหาการเดินทางเร่งด่วนมีบริบทด้านมนุษย์ที่กว้างขึ้น การหารือนี้รวมถึงแรงงานที่พยายามกลับไปทำงานเดิม ผู้ที่เตรียมตัวไปทำงานต่างประเทศ บริษัทที่จัดหางาน และครอบครัวที่หวังให้ญาติซึ่งถูกจำคุกได้รับการผ่อนผัน

ประเด็นสำคัญ

• อาริฟุล ฮัก โชว์ดูรี รัฐมนตรีกล่าวว่า แรงงานที่ตกค้างจากเที่ยวบินหยุดชะงักสามารถเข้าซาอุดีอาระเบียได้ แม้อิกอมะฮ์หมดอายุแล้ว
• ยอดหลักระบุว่า ระหว่างวันที่ 10 ถึง 25 ตุลาคมมีเที่ยวบินได้รับผลกระทบ 146 เที่ยว และผู้โดยสาร 22,231 คน ขณะที่อีกยอดหนึ่งระบุ 144 เที่ยวบิน
• CAAB สั่งให้สายการบินแจ้งข้อมูล การจองเที่ยวบินใหม่หรือการคืนเงิน ให้ความช่วยเหลือที่สนามบิน และส่งต่อผู้โดยสารเพื่อขอความช่วยเหลือด้านคนเข้าเมือง
• รัฐมนตรีตั้งคำถามต่อการเรียกเก็บเงิน 700,000 ถึง 800,000 ตากา ในกรณีที่สามารถจัดการไปทำงานต่างประเทศได้ด้วยค่าใช้จ่าย 300,000 ตากา
• BMET กำลังเตรียมระบบตรวจสอบวีซ่าที่เร็วขึ้น ขณะเดียวกันกำลังจัดตั้งบริการอีเมลเพื่อรับข้อร้องเรียน
• ตัวแทนบริษัทจัดหางานขอให้ปรับการรับรองทักษะให้ง่ายขึ้น ลดค่าทดสอบ และปรับปรุงขั้นตอนการบริหาร
• นูรุล ฮัก รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง ขอให้มีการอภัยโทษเป็นกรณีพิเศษแก่ชาวบังกลาเทศที่ถูกจำคุกในช่วงรอมฎอน