ฝรั่งเศสสอบสวนสัญญาของ Thales ในอาเซอร์ไบจาน ขณะที่อดีตผู้บริหารสำนักงานบากูยังถูกจำคุก

ฝรั่งเศสสอบสัญญาในอาเซอร์ไบจานของ Thales

สำนักงานอัยการการเงินแห่งชาติของฝรั่งเศสกำลังสอบสวนข้อสงสัยเรื่องการทุจริตในสัญญาต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับ Thales มาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2023 รวมถึงการดำเนินงานของกลุ่มบริษัทด้านกลาโหมและเทคโนโลยีแห่งนี้ในอาเซอร์ไบจาน เจ้าหน้าที่เข้าตรวจค้นสถานที่ของบริษัทในเดือนมิถุนายน 2024 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสอบสวนข้อสงสัยเรื่องความไม่ชอบมาพากลในการขายอุปกรณ์ทางการทหารและพลเรือนในต่างประเทศ

การสอบสวนทำให้ Mehmet Sahan วัย 48 ปี ซึ่งถือสัญชาติฝรั่งเศสและตุรกี กลับมาเป็นที่สนใจอีกครั้ง เขาเป็นหัวหน้าสำนักงานตัวแทนของบริษัทในบากูตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2014 ถึงเดือนเมษายน 2021 ทางการอาเซอร์ไบจานควบคุมตัวเขาเมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2022 หลังอดีตนายจ้างยื่นคำร้อง โดยเขาปฏิเสธข้อกล่าวหาว่ายักยอกเงินทุนดำเนินงานของบริษัทประมาณ 5 ล้านยูโร

ศาลอาเซอร์ไบจานยืนโทษจำคุก 10 ปีของเขาในเดือนเมษายน 2026 หลังพิพากษาว่ามีความผิดฐานยักยอกทรัพย์และปลอมแปลงเอกสาร Sahan ระบุว่าการดำเนินคดีกับเขาเป็นการตอบโต้ที่เขาตรวจสอบข้อสงสัยเรื่องการทุจริตในความสัมพันธ์ทางธุรกิจของ Thales ในท้องถิ่น Thales ปฏิเสธข้อกล่าวหาที่เชื่อมโยงบริษัทกับการทุจริต และระบุว่าคำพิพากษาของอาเซอร์ไบจานยืนยันว่าบริษัทเป็นผู้เสียหายจากการประพฤติมิชอบของเขา

คดีทั้งสองเป็นกระบวนการทางกฎหมายที่แยกจากกัน ได้แก่ คดีในอาเซอร์ไบจานที่ดำเนินต่ออดีตพนักงาน และการสอบสวนของฝรั่งเศสเกี่ยวกับการทำธุรกิจระหว่างประเทศ การสอบสวนของฝรั่งเศสไม่ได้พิสูจน์ข้อกล่าวหาของ Sahan โดยตัวมันเอง ขณะที่คำพิพากษาลงโทษเขาก็ไม่ได้ชี้ขาดประเด็นที่อัยการฝรั่งเศสกำลังตรวจสอบ

อัยการฝรั่งเศสกำลังสอบสวนเรื่องใด

การสอบสวนของฝรั่งเศสมุ่งตรวจสอบข้อสงสัยเรื่องความไม่ชอบมาพากลในการขายอุปกรณ์ทั้งทางการทหารและพลเรือนนอกประเทศฝรั่งเศส อาเซอร์ไบจานเป็นหนึ่งในประเทศที่สัญญาของ Thales ถูกตรวจสอบ แต่ขอบเขตการสอบสวนกว้างกว่าข้อพิพาทกับ Sahan

การตรวจค้นเกิดขึ้นในเดือนมิถุนายน 2024 หรือหนึ่งปีหลังเริ่มการสอบสวน รายงานระบุว่ามีการตรวจค้นสถานที่ของบริษัทในหลายประเทศ แต่รายงานเกี่ยวกับคดีนี้ยังไม่ได้ระบุสัญญา ลูกค้า วิธีการชำระเงิน หรือหลักฐานที่พบระหว่างการตรวจค้นอย่างชัดเจน

การตรวจค้นเปิดทางให้เจ้าหน้าที่รวบรวมข้อมูลที่อาจช่วยพิจารณาว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้นหรือไม่ แต่ไม่ได้หมายความว่ามีการตัดสินว่าผู้ใดมีความผิด ยังไม่มีรายงานผลการสอบสวนของฝรั่งเศสหรือกำหนดเวลาที่จะแล้วเสร็จ

Thales ปฏิเสธที่จะแสดงความเห็นเกี่ยวกับการสอบสวนที่ยังดำเนินอยู่ ขณะเดียวกัน บริษัทปฏิเสธข้อกล่าวหาที่เชื่อมโยงบริษัทกับการทุจริตว่าไม่มีมูลและทำให้เข้าใจผิด พร้อมยืนยันนโยบายไม่ยอมรับการกระทำผิดกฎหมายโดยเด็ดขาด ความแตกต่างนี้มีความสำคัญ การไม่แสดงความเห็นเกี่ยวกับการสอบสวนของอัยการไม่ใช่การยอมรับผิด และการปฏิเสธของบริษัทก็ไม่ได้ชี้ขาดข้อกล่าวหาที่กำลังถูกตรวจสอบ

จากหน้าที่ในภูมิภาคสู่การถูกจำคุก

Sahan บริหารสำนักงานตัวแทนของ Thales ในบากูเกือบเจ็ดปี ในเดือนมกราคม 2020 หน้าที่ของเขาขยายครอบคลุมยูเครนและจอร์เจีย ทำให้บทบาทของเขาครอบคลุมพื้นที่นอกเหนือจากอาเซอร์ไบจาน ก่อนสิ้นสุดการทำงานในเดือนเมษายน 2021

เขาเป็นพ่อของลูกสี่คน และถูกควบคุมตัวไม่ถึงหนึ่งปีต่อมา ปัจจุบันเขาโต้แย้งทั้งข้อกล่าวหาทางการเงินที่มีต่อเขาและความเป็นธรรมของกระบวนการที่นำไปสู่โทษจำคุก

ลำดับเหตุการณ์แสดงให้เห็นเส้นเวลาที่แยกจากกันแต่ทับซ้อนกันระหว่างอาชีพ การควบคุมตัว และการสอบสวนของฝรั่งเศส:

• พฤษภาคม 2014: Sahan เริ่มบริหารสำนักงานตัวแทนของ Thales ในบากู
• มกราคม 2020: หน้าที่ของเขาขยายครอบคลุมยูเครนและจอร์เจีย
• เมษายน 2021: เขาสิ้นสุดการทำงานที่สำนักงานในบากู
• 17 กุมภาพันธ์ 2022: ทางการอาเซอร์ไบจานควบคุมตัวเขา
• มิถุนายน 2023: สำนักงานอัยการการเงินแห่งชาติของฝรั่งเศสเริ่มสอบสวนสัญญาต่างประเทศของ Thales
• มิถุนายน 2024: เจ้าหน้าที่เข้าตรวจค้นสถานที่ของ Thales
• เมษายน 2026: ศาลอาเซอร์ไบจานยืนโทษจำคุก 10 ปีของเขา

ลำดับเหตุการณ์ที่ระบุวันที่ชี้ว่ามีเวลามากกว่าสี่ปีระหว่างการควบคุมตัวกับคำตัดสินในเดือนเมษายน 2026 การกล่าวว่าเขาถูกจำคุกใกล้ครบห้าปีขึ้นอยู่กับวันที่เขียนข้อความนั้น โดยวันเริ่มต้นที่แน่นอนคือ 17 กุมภาพันธ์ 2022

พันธมิตรในท้องถิ่นที่อยู่เบื้องหลังข้อกล่าวหาของ Sahan

คำอธิบายของ Sahan เกี่ยวกับการดำเนินคดีกับเขามุ่งไปที่ตัวกลางและพันธมิตรที่ Thales ใช้ทำธุรกิจในอาเซอร์ไบจาน เขาระบุว่าบริษัทพึ่งพา VES Consultancy ซึ่งเป็นบริษัทที่ปรึกษาซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในบากู และ Concept.com ซึ่งเป็นพันธมิตรด้านอุตสาหกรรมที่มีสำนักงานใหญ่ในลักเซมเบิร์ก

ทั้งสององค์กรมีความเชื่อมโยงกับ Khagani Bashirov ชาวอาเซอร์ไบจานที่เกิดในปี 1961 และได้สัญชาติฝรั่งเศสในปี 2008 เขาเกี่ยวข้องกับบริษัทเหล่านี้ในฐานะผู้ถือหุ้นหรือกรรมการ ความเชื่อมโยงร่วมกันนี้เป็นรายละเอียดเฉพาะในคำกล่าวของ Sahan แต่เพียงเท่านี้ยังไม่อาจยืนยันได้ว่าธุรกิจใดธุรกิจหนึ่งกระทำผิด

Bashirov กล่าวถึงความสัมพันธ์ของตนกับกลุ่มบริษัทด้านกลาโหมในการให้สัมภาษณ์เมื่อปี 2020 ว่า:

เป็นที่ปรึกษาให้ Thales ในอาเซอร์ไบจานระหว่างปี 2002 ถึง 2017

ช่วงเวลาที่เขาระบุตรงกับสามปีแรกที่ Sahan เป็นหัวหน้าสำนักงานในบากู และยังแสดงให้เห็นว่าความสัมพันธ์ในฐานะที่ปรึกษาที่เขากล่าวถึงเริ่มขึ้นก่อน Sahan เข้ารับตำแหน่งนานแล้ว รายงานเกี่ยวกับคดีนี้ยังไม่ได้ยืนยันรายละเอียดงานที่ทำ การชำระเงินที่ได้รับ และความรับผิดชอบตามสัญญาของทั้งสองธุรกิจ

Thales อธิบายว่าบริษัทใช้พันธมิตรในท้องถิ่นในต่างประเทศที่บริษัทมีความเชี่ยวชาญไม่เพียงพอ บริษัทระบุว่าการทำงานกับพันธมิตรลักษณะนี้เป็นแนวปฏิบัติทั่วไปในอุตสาหกรรม พร้อมยอมรับว่าพันธมิตรเหล่านี้มีความเสี่ยงด้านการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์:

ถือเป็นบุคคลภายนอกกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดต่อการทุจริตหรือการใช้อิทธิพลโดยมิชอบ

การทุจริตอาจเกี่ยวข้องกับการมอบผลประโยชน์เพื่อชักจูงการตัดสินใจอย่างไม่เหมาะสม ส่วนการใช้อิทธิพลโดยมิชอบคือการแสวงหาประโยชน์จากการเข้าถึงหรือการมีอิทธิพลต่อผู้ตัดสินใจ การที่ตัวกลางมีความเสี่ยงเหล่านี้ไม่ได้เป็นหลักฐานว่ากระทำความผิด แต่เป็นเหตุให้บริการที่ให้และเหตุผลของการชำระเงินมีความสำคัญในการสอบสวนสัญญาต่างประเทศ

คำอธิบายคดีอาญาที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

ศาลอาเซอร์ไบจานตัดสินว่า Sahan มีความผิดฐานยักยอกทรัพย์และปลอมแปลงเอกสาร ข้อกล่าวหาทางการเงินเกี่ยวข้องกับเงินทุนดำเนินงานประมาณ 5 ล้านยูโร ซึ่งเขาปฏิเสธว่าไม่ได้ยักยอก Thales ยืนยันว่าคำพิพากษาพิสูจน์อย่างเด็ดขาดแล้วว่าเขาปลอมแปลงเอกสารและยักย้ายเงินของบริษัท

Sahan ให้คำอธิบายอีกแบบหนึ่ง เขาเชื่อว่าความพยายามตรวจสอบเครือข่ายการทุจริตที่อาจเชื่อมโยงกับการดำเนินงานของ Thales ในอาเซอร์ไบจานเป็นเหตุให้เขาประสบชะตากรรมเช่นนี้ เขาเรียกกระบวนการพิจารณาคดีของตนว่า "การล้อเลียนกระบวนการยุติธรรม" นี่เป็นข้อกล่าวหาของเขา ไม่ใช่ข้อสรุปของอัยการฝรั่งเศสที่กำลังสอบสวนสัญญาของบริษัท

รายงานยังระบุลักษณะของคำสั่งทางการเงิน 4 ล้านยูโรที่มาพร้อมกับโทษจำคุกไม่ตรงกัน รายงานหนึ่งเรียกว่าเป็นค่าปรับ ส่วนอีกรายงานระบุว่าศาลสั่งให้จ่ายค่าชดเชย 4 ล้านยูโร ค่าปรับเป็นบทลงโทษทางการเงิน ส่วนค่าชดเชยโดยทั่วไปมีไว้ชดใช้ความเสียหาย หากไม่มีถ้อยคำที่แน่ชัดในคำพิพากษา ก็ไม่ควรถือว่าคำอธิบายทั้งสองใช้แทนกันได้

เงินประมาณ 5 ล้านยูโรที่ถูกกล่าวหาว่ายักยอกกับเงิน 4 ล้านยูโรที่ศาลสั่งให้จ่ายเป็นคนละจำนวน รายงานไม่ได้อธิบายว่าศาลคำนวณจำนวนหลังอย่างไร หรือเหตุใดจึงแตกต่างจากมูลค่าความเสียหายที่กล่าวหา

Thales ยังประณามสิ่งที่บริษัทเรียกว่าการบิดเบือนข้อเท็จจริงโดยเจตนา ซึ่งอาจสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียงของบริษัท จุดยืนนี้ขัดแย้งโดยตรงกับข้อกล่าวหาของ Sahan ว่าเป็นการตอบโต้ ยังไม่มีรายงานข้อสรุปจากการสอบสวนของฝรั่งเศสที่ยืนยันความเชื่อมโยงเชิงเหตุผลระหว่างการตรวจสอบพันธมิตรในท้องถิ่นของเขากับการดำเนินคดีในอาเซอร์ไบจาน

ข้อกังวลด้านสุขภาพและการร้องขอความช่วยเหลือจากฝรั่งเศส

ข้อพิพาททางกฎหมายของ Sahan มาพร้อมความกังวลเกี่ยวกับสุขภาพที่ทรุดโทรมลงระหว่างอยู่ในเรือนจำ ทนายความของเขาเรียกร้องให้ส่งตัวเขากลับประเทศ และเขาได้ยื่นคำร้องถึงประธานาธิบดีอาเซอร์ไบจาน Ilham Aliyev และรัฐบาลฝรั่งเศส

ในข้อความที่เขียนบรรยายสถานการณ์ของตน Sahan แสดงความกลัวว่าจะมีชีวิตไม่รอดจากการถูกควบคุมตัว:

ชีวิตของผมกำลังตกอยู่ในความเสี่ยง

ยังไม่มีรายงานการวินิจฉัยโรคที่เฉพาะเจาะจง ผลประเมินทางการแพทย์ที่เป็นอิสระ หรือประวัติการรักษาโดยละเอียด คำกล่าวของเขาสะท้อนความเร่งด่วนของคำร้อง แต่ยังไม่เพียงพอให้ประเมินอาการหรือการดูแลทางการแพทย์ที่เขาได้รับได้อย่างเป็นอิสระ

กระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศสระบุว่ากำลังติดตามสถานการณ์ของเขาอย่างใกล้ชิด แต่ปฏิเสธที่จะกล่าวถึงเนื้อหาของคดีหรือตอบข้อกังวลเรื่องสุขภาพ คำตอบดังกล่าวยังไม่ชี้แจงว่ามีการให้ความช่วยเหลือด้านกงสุลหรือการแพทย์อย่างไร และกำลังดำเนินการตามคำร้องขอส่งตัวกลับประเทศหรือไม่

รัฐบาลฝรั่งเศสถือหุ้น 27% ใน Thales ทำให้ข้อพิพาทนี้มีมิติด้านสาธารณะเพิ่มขึ้น เนื่องจากเกี่ยวข้องกับบริษัทกลาโหมรายใหญ่และพลเมืองฝรั่งเศสที่ถูกจำคุกในต่างประเทศ การถือหุ้นดังกล่าวไม่ได้ยืนยันว่ารัฐบาลต้องรับผิดชอบต่อการกระทำที่ถูกกล่าวหา และไม่ได้ชี้ขาดผลของกระบวนการทางกฎหมายทั้งสองคดี

มีแบบอย่างทางการทูต แต่ยังไม่มีการประกาศทางออก

Martin Ryan พลเมืองฝรั่งเศสอีกคนที่ถูกควบคุมตัวในอาเซอร์ไบจาน ได้รับพระราชทานอภัยโทษเมื่อวันที่ 23 กันยายน ฝรั่งเศสช่วยให้เขาได้รับการปล่อยตัวผ่านข้อตกลงแลกเปลี่ยน ซึ่งรวมถึงการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่อมหาเศรษฐีชาวรัสเซียสองคน ข้อตกลงดังกล่าวสร้างความไม่พอใจให้พันธมิตรยุโรปของฝรั่งเศส รายงานที่ใช้อธิบายกรณีนี้เป็นแบบอย่างไม่ได้ระบุปีที่เกิดข้อตกลงเมื่อวันที่ 23 กันยายน

การปล่อยตัว Ryan แสดงให้เห็นว่าเคยมีการหาทางออกผ่านการเจรจาในกรณีพลเมืองฝรั่งเศสถูกควบคุมตัวในอาเซอร์ไบจานอีกคดีหนึ่ง แต่ไม่ได้ยืนยันว่ากำลังพิจารณาข้อตกลงลักษณะเดียวกันสำหรับ Sahan ซึ่งมีสถานการณ์และคำพิพากษาแตกต่างกัน

ยังไม่มีการประกาศอภัยโทษ ข้อตกลงปล่อยตัว หรือกำหนดการส่งตัว Sahan กลับประเทศ และยังไม่มีการระบุการไต่สวนครั้งถัดไปหรือเส้นตายสำหรับการตัดสิน หลังศาลยืนโทษของเขาในเดือนเมษายน 2026

ประเด็นสำคัญที่ยังไม่มีข้อยุติยังคงแยกจากกัน ได้แก่ ผลการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ฝรั่งเศสเกี่ยวกับการทำธุรกิจในต่างประเทศของ Thales การที่ Sahan จะได้รับการบรรเทาโทษทางกฎหมายเพิ่มเติมหรือไม่ และจะจัดการกับข้อกังวลด้านสุขภาพของเขาอย่างไร การรายงานอย่างรอบด้านต้องแยกคำถามเหล่านี้ออกจากกัน พร้อมตระหนักว่าทั้งหมดเกี่ยวพันกับอดีตผู้บริหารคนเดียวกันและการดำเนินงานของบริษัทในอาเซอร์ไบจาน

ประเด็นสำคัญ

• อัยการการเงินของฝรั่งเศสเริ่มสอบสวนสัญญาต่างประเทศของ Thales ในเดือนมิถุนายน 2023 รวมถึงธุรกิจในอาเซอร์ไบจาน
• เจ้าหน้าที่เข้าตรวจค้นสถานที่ของบริษัทในเดือนมิถุนายน 2024 แต่ยังไม่มีรายงานผลการสอบสวนของฝรั่งเศส
• Mehmet Sahan ถูกควบคุมตัวมาตั้งแต่วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2022 ศาลอาเซอร์ไบจานยืนโทษจำคุก 10 ปีของเขาในเดือนเมษายน 2026
• Sahan ปฏิเสธข้อกล่าวหาว่ายักยอกเงินประมาณ 5 ล้านยูโร และกล่าวหาว่าถูกตอบโต้จากการตรวจสอบข้อสงสัยเรื่องการทุจริต ขณะที่ Thales ปฏิเสธคำกล่าวของเขา
• รายงานระบุคำสั่งให้จ่ายเงิน 4 ล้านยูโรที่มาพร้อมกับโทษจำคุกแตกต่างกัน โดยบางแห่งเรียกค่าปรับ ขณะที่บางแห่งเรียกค่าชดเชย
• ทนายความของ Sahan เรียกร้องให้ส่งตัวเขากลับประเทศ ท่ามกลางข้อกังวลด้านสุขภาพ ฝรั่งเศสระบุว่ากำลังติดตามสถานการณ์ แต่ยังไม่มีการประกาศกำหนดปล่อยตัว