อัฟกานิสถานลงนามสัญญาก๊าซและถ่านหิน 30 ปี ตั้งเป้าผลิตไฟฟ้า 2,000 เมกะวัตต์

สองโครงการทางเหนือเชื่อมโยงการทำเหมืองกับการผลิตไฟฟ้า

รัฐบาลตอลิบานของอัฟกานิสถานลงนามข้อตกลงระยะเวลา 30 ปีสองฉบับกับ Azizi Group ครอบคลุมการสกัดก๊าซธรรมชาติในจังหวัดจาวซ์จาน การทำเหมืองถ่านหินในจังหวัดบักลาน และการผลิตไฟฟ้า โดยแต่ละโครงการออกแบบให้ผลิตไฟฟ้าได้ประมาณ 1,000 เมกะวัตต์ เฮดายาตุลลาห์ บาดรี รัฐมนตรีกระทรวงเหมืองแร่และปิโตรเลียม ระบุว่าแผนลงทุนในโครงการก๊าซมีมูลค่า 275 ล้านดอลลาร์

ข้อตกลงลงนามเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2026 ที่ศูนย์สื่อและข้อมูลข่าวสารของรัฐบาลในกรุงคาบูล โดยมีมุลละห์ อับดุล ฆอนี บาราดาร์ อะคุนด์ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกิจการเศรษฐกิจ ร่วมเป็นสักขีพยาน ผู้ลงนามประกอบด้วยกระทรวงเหมืองแร่และปิโตรเลียม กรมกิจการรัฐวิสาหกิจ และ Azizi Group

โครงการครอบคลุมแหล่งก๊าซธรรมชาติจังกัล-เอ-กะลันในจังหวัดจาวซ์จาน และพื้นที่เหมืองถ่านหินในเมืองปุล-เอ-คุมรี จังหวัดบักลาน เมื่อรวมกันแล้วมีกำลังผลิตไฟฟ้าตามแผนประมาณ 2,000 เมกะวัตต์ สำนักรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกิจการเศรษฐกิจระบุว่า โครงการมีเป้าหมายเพิ่มการผลิตไฟฟ้าภายในประเทศ เสริมความมั่นคงด้านพลังงาน และสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจ

อัฟกานิสถานพึ่งพาการนำเข้าไฟฟ้าอย่างมาก การผลิตไฟฟ้าในประเทศเพิ่มขึ้นอาจเป็นแหล่งพลังงานอีกทางให้แก่ภาคธุรกิจและครัวเรือน อย่างไรก็ตาม ไฟฟ้ายังต้องส่งผ่านสายส่งและเครือข่ายจำหน่ายในท้องถิ่นจึงจะถึงผู้ใช้

สำนักงานดังกล่าวประเมินว่าโครงการทั้งสองจะสร้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อมราว 5,000 ตำแหน่ง งานทางตรงจะอยู่ในโครงการเอง ส่วนการจ้างงานทางอ้อมจะเกิดจากธุรกิจที่จัดหาสินค้าและบริการ บาราดาร์เรียกร้องให้กระทรวงและหน่วยงานอื่นร่วมมือกับ Azizi Group ในการดำเนินข้อตกลง

ข้อตกลงก๊าซมูลค่า 275 ล้านดอลลาร์ครอบคลุมอะไรบ้าง

บาดรีกล่าวว่าแหล่งก๊าซจังกัล-เอ-กะลันมีพื้นที่มากกว่า 3,000 ตารางกิโลเมตร และเป็นส่วนหนึ่งของแอ่งน้ำมันและก๊าซอามูดาร์ยา แอ่งธรณีวิทยาคือพื้นที่ขนาดใหญ่ที่ชั้นหินอาจกักเก็บน้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติ ข้อตกลงครอบคลุมการสำรวจและสกัดตลอดระยะเวลา 30 ปี

การสำรวจเป็นการค้นหาและประเมินก๊าซใต้ดิน ส่วนการสกัดคือการนำก๊าซขึ้นสู่ผิวดิน การเชื่อมโยงกิจกรรมเหล่านี้เข้ากับการผลิตไฟฟ้าหมายความว่าโครงการมีเป้าหมายทั้งจัดหาเชื้อเพลิงและแปรเชื้อเพลิงนั้นเป็นพลังงาน บาดรีกล่าวว่าบริษัทคู่สัญญาคาดว่าจะใช้ก๊าซธรรมชาติผลิตไฟฟ้า 1,000 เมกะวัตต์

รัฐมนตรีระบุว่ารัฐบาลจะได้รับส่วนแบ่งก๊าซที่สกัดได้ 75% พร้อมค่าภาคหลวง 15% ค่าภาคหลวงคือเงินที่จ่ายเพื่อแลกกับสิทธิในการสกัดทรัพยากรธรรมชาติ เงื่อนไขทั้งสองกำหนดผลประโยชน์ที่หน่วยงานภาครัฐจะได้รับจากการดำเนินงานด้านก๊าซ ควบคู่กับแผนลงทุนของบริษัท

บาดรีประเมินว่าโครงการก๊าซจะสร้างงานประมาณ 2,000 ตำแหน่ง คิดเป็นสองในห้าของจำนวนงานทางตรงและทางอ้อมราว 5,000 ตำแหน่งที่คาดว่าจะเกิดจากข้อตกลงทั้งสองฉบับ อย่างไรก็ตาม ประกาศดังกล่าวไม่ได้แจกแจงประเภทการจ้างงานของแต่ละโครงการในรายละเอียดที่เทียบเคียงกันได้

ถ่านหินบักลานเป็นแหล่งผลิตไฟฟ้าแห่งที่สอง

ข้อตกลงในจังหวัดบักลานครอบคลุมพื้นที่เหมืองถ่านหิน 111 ตารางกิโลเมตรในเมืองปุล-เอ-คุมรี และมีระยะเวลา 30 ปีเช่นกัน ประกาศของรัฐบาลระบุว่าโครงการถ่านหินมีกำลังผลิตไฟฟ้าใกล้เคียงกับโครงการก๊าซ คือ 1,000 เมกะวัตต์

ถ่านหินและก๊าซเป็นเชื้อเพลิงคนละชนิด แต่มีเป้าหมายปลายทางเดียวกัน ทั้งสองชนิดสามารถเผาไหม้เพื่อผลิตไฟฟ้าได้ แต่ต้องใช้อุปกรณ์ที่เหมาะกับเชื้อเพลิงแต่ละประเภท ดังนั้นข้อตกลงจึงครอบคลุมกิจกรรมสองด้าน ได้แก่ การสกัดทรัพยากรจากใต้ดิน และการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นต่อการผลิตไฟฟ้า

ตัวเลขเงินลงทุน 275 ล้านดอลลาร์ที่บาดรีประกาศเป็นของโครงการก๊าซในจังหวัดจาวซ์จาน ไม่มีการเปิดเผยมูลค่าสัญญาเหมืองถ่านหินหรือต้นทุนรวมของข้อตกลงทั้งสองฉบับ เจ้าหน้าที่ยังไม่ได้ระบุกำหนดการก่อสร้างหรือวันที่จะเริ่มผลิตไฟฟ้า และไม่ได้อธิบายหลักเกณฑ์การคำนวณค่าภาคหลวงก๊าซ รายละเอียดเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดขนาดการใช้จ่าย ช่วงเวลาที่เริ่มจ่ายพลังงาน และวิธีดำเนินการตามข้อตกลงแบ่งรายได้จากก๊าซ

กำลังผลิต 2,000 เมกะวัตต์มีความหมายอย่างไร

โครงการทั้งสองมีกำลังผลิตตามแผนรวมประมาณ 2,000 เมกะวัตต์ หรือ 2 กิกะวัตต์ กำลังผลิตหมายถึงปริมาณไฟฟ้าที่โรงไฟฟ้าสามารถผลิตได้ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง ส่วนปริมาณไฟฟ้าที่จ่ายได้ในแต่ละเดือนหรือปีขึ้นอยู่กับความถี่ในการเดินเครื่อง ความพร้อมของเชื้อเพลิง และการบำรุงรักษาด้วย

การที่อัฟกานิสถานพึ่งพาการนำเข้าไฟฟ้าทำให้แผนผลิตไฟฟ้าในประเทศมีความสำคัญในทางปฏิบัติ ไฟฟ้าที่ผลิตใกล้ผู้ใช้ในอัฟกานิสถานอาจช่วยเพิ่มทางเลือกด้านแหล่งจ่าย สำหรับครัวเรือน ผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์คือการมีไฟฟ้าใช้เมื่อจำเป็น ส่วนธุรกิจต้องมีไฟฟ้าสำหรับเดินเครื่องอุปกรณ์และดำเนินงานต่อเนื่อง

ระบบส่งและระบบจำหน่ายจึงเป็นส่วนหนึ่งของความท้าทายด้านพลังงานโดยรวม ระบบส่งนำไฟฟ้าไปในระยะไกล ส่วนระบบจำหน่ายส่งต่อผ่านเครือข่ายในท้องถิ่นไปยังผู้ใช้ โครงสร้างพื้นฐานที่มีจำกัดและข้อจำกัดด้านการลงทุนยังเป็นอุปสรรคต่อการขยายกำลังผลิตไฟฟ้าภายในประเทศ แม้จะมีทรัพยากรเชื้อเพลิงก็ตาม

เบื้องหลังข้อตกลงคือข้อเสนอการลงทุนขนาดใหญ่กว่า

Azizi Energy ลงนามบันทึกความเข้าใจกับรัฐบาลตอลิบานเมื่อเดือนสิงหาคม 2025 โดยเสนอเงินลงทุน 10,000 ล้านดอลลาร์ เพื่อผลิต ส่ง และจำหน่ายไฟฟ้า 10,000 เมกะวัตต์ทั่วอัฟกานิสถาน ข้อเสนอนี้เป็นภาพรวมที่กว้างกว่าของข้อตกลงก๊าซและถ่านหินฉบับล่าสุด

บันทึกความเข้าใจระบุเจตนารมณ์ของคู่สัญญา ส่วนข้อตกลงเดือนพฤศจิกายนกำหนดโครงการ พื้นที่ และเงื่อนไขสัญญาอย่างเฉพาะเจาะจง กำลังผลิตตามแผนรวม 2,000 เมกะวัตต์ของทั้งสองโครงการเทียบเท่าหนึ่งในห้าของ 10,000 เมกะวัตต์ที่ระบุไว้ในข้อเสนอเดือนสิงหาคม ซึ่งช่วยให้เห็นขนาดของสองโครงการทางเหนือเมื่อเทียบกับเป้าหมายทั่วประเทศที่บริษัทประกาศไว้

ตัวเลขการลงทุนครอบคลุมโครงการคนละขอบเขต ได้แก่ 10,000 ล้านดอลลาร์สำหรับแผนริเริ่มด้านไฟฟ้าในวงกว้าง และ 275 ล้านดอลลาร์สำหรับโครงการก๊าซในจังหวัดจาวซ์จาน ข้อเสนอที่ใหญ่กว่านั้นรวมถึงเครือข่ายสำหรับส่งและจ่ายไฟฟ้า ตลอดจนโรงไฟฟ้าที่ผลิตไฟฟ้า

การก่อสร้างพลังงานแสงอาทิตย์เป็นอีกแนวทางหนึ่ง

มีร์ไวส์ อะซีซี ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Azizi Group กล่าวว่าบริษัทยังคงมุ่งมั่นทำโครงการในอัฟกานิสถาน ซึ่งรวมถึงการสกัดก๊าซธรรมชาติ การทำเหมืองถ่านหิน และการผลิตไฟฟ้า นอกจากนี้ เขาระบุว่าได้เริ่มดำเนินงานโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในจังหวัดฆัซนี และพื้นที่นัฆลูและบาริกาบในกรุงคาบูลแล้ว

พื้นที่เหล่านี้ขยายกิจกรรมด้านไฟฟ้าที่บริษัทประกาศไว้ออกไปนอกเขตก๊าซและถ่านหินทางเหนือ แผงโซลาร์เซลล์ผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ ขณะที่แผนในจังหวัดจาวซ์จานและบักลานอาศัยเชื้อเพลิงที่สกัดขึ้นมา เทคโนโลยีแต่ละประเภทต้องใช้อุปกรณ์และมีรูปแบบการเดินเครื่องต่างกัน ประเภทและที่ตั้งของโครงการจึงมีผลต่อความสามารถในการจ่ายไฟให้ผู้ใช้

ก่อนพิธีลงนาม บาราดาร์ได้พบกับอะซีซีและคณะเพื่อหารือเกี่ยวกับโครงการที่เริ่มแล้วและโครงการที่อยู่ระหว่างเตรียมการ บาราดาร์กล่าวว่าการลงทุนและการเริ่มโครงการเศรษฐกิจเป็นก้าวสำคัญที่อาจสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจและลดการว่างงาน

การจ้างงาน กากแร่ และความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม

การประเมินการจ้างงานของรัฐบาลสะท้อนว่าโครงการมีเป้าหมายอีกด้านนอกเหนือจากการจ่ายไฟฟ้า งานทางตรงและทางอ้อมราว 5,000 ตำแหน่งจะสร้างรายได้ผ่านการพัฒนาโครงการและธุรกิจที่ให้บริการ ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นเพียงการคาดการณ์ โดยขึ้นอยู่กับการดำเนินโครงการให้เกิดขึ้นจริง

เจ้าหน้าที่เรียกร้องให้ Azizi Group ใช้อุปกรณ์และเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการทำเหมือง เพื่อลดกากแร่และจำกัดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม กากแร่รวมถึงวัสดุที่ถูกขุดออกมาหรือทิ้งไว้ระหว่างการสกัด วิธีการนำทรัพยากรกลับมาใช้มีผลทั้งต่อปริมาณที่นำไปใช้ได้และผลกระทบจากการทำเหมือง

ข้อตกลงก๊าซยังผูกการสกัดเข้ากับส่วนแบ่งผลผลิตของรัฐและค่าภาคหลวง ดังนั้นไฟฟ้า การจ้างงาน และรายได้จากทรัพยากรจึงเป็นผลประโยชน์สามด้านที่รัฐบาลคาดหวัง การทำให้เกิดขึ้นจริงจำเป็นต้องเปลี่ยนกิจกรรมด้านเหมืองแร่และไฟฟ้าจากข้อตกลงให้เป็นสถานประกอบการที่ดำเนินงานได้

พัฒนาการของประกาศต่าง ๆ

แผนพลังงานครอบคลุมเวลามากกว่าหนึ่งปี เริ่มจากข้อเสนอการลงทุนในวงกว้าง ก่อนจะนำไปสู่ข้อตกลงในพื้นที่ก๊าซและถ่านหินที่ระบุชัดเจน เหตุการณ์สำคัญมีดังนี้:

• สิงหาคม 2025: Azizi Energy ลงนามบันทึกความเข้าใจ เสนอเงินลงทุน 10,000 ล้านดอลลาร์เพื่อผลิต ส่ง และจำหน่ายไฟฟ้า โดยตั้งเป้ากำลังผลิตทั่วประเทศ 10,000 เมกะวัตต์
• ก่อนพิธีลงนามเดือนพฤศจิกายน 2026: บาราดาร์พบมีร์ไวส์ อะซีซีและคณะเพื่อหารือเกี่ยวกับโครงการที่กำลังดำเนินการและแผนพัฒนา
• 4 พฤศจิกายน 2026: กระทรวง กรมกิจการรัฐวิสาหกิจ และ Azizi Group ลงนามข้อตกลงระยะเวลา 30 ปีที่กรุงคาบูล
• ในการประกาศเดือนพฤศจิกายน: อะซีซีกล่าวว่าการก่อสร้างโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในจังหวัดฆัซนี และพื้นที่นัฆลูและบาริกาบในกรุงคาบูลกำลังดำเนินอยู่

ข้อตกลงล่าสุดระบุพื้นที่ทรัพยากรอย่างเฉพาะเจาะจง เพื่อให้รัฐบาลและ Azizi Group ใช้พัฒนาโครงการไฟฟ้าทางเหนือ สำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าและผู้ที่สนใจหางาน ขั้นตอนสำคัญต่อจากนี้คือการก่อสร้าง การรับสมัครงาน และการเชื่อมต่อโรงไฟฟ้าเข้ากับเครือข่ายไฟฟ้าในที่สุด

ประเด็นสำคัญ

• Azizi Group ลงนามข้อตกลงระยะเวลา 30 ปี ครอบคลุมการสกัดก๊าซในจังหวัดจาวซ์จาน การทำเหมืองถ่านหินในจังหวัดบักลาน และการผลิตไฟฟ้า
• แต่ละโครงการออกแบบให้มีกำลังผลิตประมาณ 1,000 เมกะวัตต์ รวมกำลังผลิตตามแผน 2,000 เมกะวัตต์
• เฮดายาตุลลาห์ บาดรี รัฐมนตรีกระทรวงเหมืองแร่และปิโตรเลียม ประกาศแผนลงทุน 275 ล้านดอลลาร์ในโครงการก๊าซจังกัล-เอ-กะลัน
• บาดรีระบุว่ารัฐบาลจะได้รับก๊าซที่สกัดได้ 75% พร้อมค่าภาคหลวง 15%
• เจ้าหน้าที่คาดว่าโครงการทั้งสองจะสร้างงานทางตรงและทางอ้อมราว 5,000 ตำแหน่ง
• ไม่มีการประกาศมูลค่าสัญญาถ่านหิน กำหนดการก่อสร้าง หรือวันที่เริ่มผลิตไฟฟ้า
• อะซีซียังรายงานว่าโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ในจังหวัดฆัซนีและอีกสองพื้นที่ในกรุงคาบูลกำลังก่อสร้าง